'Güleryüz'lü bir sohbete içten davet

Ayrıntı Yayınları, Sanat ve Kuram Dizisi arasından çıkan “Güleryüzlü Sohbetler”, ressam, tiyatro oyuncusu, heykeltıraş ve sanat eğitmeni olarak yıllardır birçok alanda yapıtlar ortaya koymuş Mehmet Güleryüz'ün yeni kitabı. Güleryüz bu kez, sanat alanının başka bir dalıyla, edebiyatla karşımıza çıkarıyor. Kitapta, iş, sanat ve düşün dünyasından, her biri alanında usta isimler, Güleryüz'ün sorularına samimiyetle cevap veriyor.

Röportajlar, 1990-95 yılları arasında Votre Beaute dergisinde yayımlanmış. Kitapta röportajlarına yer verilen 21 ismin arasında, Şakir Eczacıbaşı, Güler Sabancı, Abidin Dino, Komet, Alev Alatlı ve Buket Uzuner de bulunuyor. Kitabı okuyunca görüyoruz ki Güleryüzlü Sohbetler'in kaynağı dostluk. Güleryüz, bütün konuşmalarında bizleri bir masaya davet ediyor. Aynı masada ahbaplar ve okur. Büyüklerini zevkle dinleyen çocuklarmışız gibi bir resim çiziliyor kitabın sayfaları ilerlerken. İsmi gibi sıcak bir kitap. Bazı sorular tek kelime, bazen cevaplar yok... Tür olarak söyleşiye girse de bu yazın, muhabbet ediyorlar demek çok daha doğru olur.

İki dost... Günlük hayatın rengiyle konuşuyorlar. “siz”, “biz” yok, senli benli olmak kitabın havasına daha çok uyuyor. Geçmişlerini biliyorlar, beraber yürümüşler, oturmuşlar, kalkmışlar: Komet ve Güleryüz. Öğrencilik yıllarından bir anıyı bakın nasıl anlatıyor Komet: “ Bir gün bizim atölyeye gelmişsin. İki tane resmim vardı benim. Bir tanesinin üzerinde bildiğimiz pat boya olan, aynı boylarda iki resim. 'Kimin bunlar yahu?' demişsin, çok ilgini çekmiş. Benim olduğunu söylemişler. Geldin benimle konuştun, bir hayli moral verdin. Bu moral beni yıllarca götürdü; 40 sene, 30 sene...”

Kitaptaki bazı sorular cevaplayanları öyle yerlere götürmüş ki cevapları bir tez, bir makale konusu olma durumuna gelmiş. Sanatçının sanatçıyla konuşması, sanatla ilgili olanı farklı yorumlayarak fikirler ortaya koyuyor ve okur bu sohbetlerden çok faydalanıyor. İşte usta fotoğraf sanatçısı Ara Güler'in sanata ilişkin yorumu: “... Fotoğraf, olan bir şeydir. Sanat ise yalandan doğmuştur, yalandan, büyüden, totemden, şeytandan... Kafasında bir şey tasarlamıştır adam ve onu gerçekleştirecektir; o yoktur aslında. (...) Adam düşünüyor, kafasındadır tablo, onu gerçekleştireceksin. Yani yalanı gerçek haline sokup çekeceksin, adı da sinema olacak. Halbuki fotoğraf olanı çeker, orada da stop der durur, o sanat olmaz. Mesela her gece bir Hamlet mi ölüyor, o kadar çok Hamlet mi var?”

Kitap, soruları ve yanıtlarıyla bir açıdan da döneminin rengini gösteriyor bizlere. Sanat kitabın asıl konusu ve bu, kitabı daha anlamlı kılıyor. Buket Uzuner'le yaptığı söyleşide Güleryüz “Şiirden anlamak” nasıl bir şey? Bunu hep merak etmişimdir” diye soruyor. Buket Uzuner, cevabında eğitimle gelen bir beceriyi anlatıyor: “Geçen yaz, Kuzey Amerika'da bir göl kıyısında, Amerikalı bir yazarla yemek yiyor ve konuşuyorduk. Tam önümüzde Henry Moore'un bir heykeli vardı. Çok güzel bir sonbahar başlangıcıydı. Bach çalıyordu. Kendisine dönüp, “Ne kadar güzel, değil mi?”diye sordum. Bana dedi ki: ”Hayattan bu kadar zevk almamızı sağlayan, eğitimden başka ne olabilir!” Belki üzerine fazla düşünülmemiş bir cümleydi; ama o ana o kadar uygundu ki... Gerçekten de bizim yerimizde başkaları olsa şöyle düşünebilirlerdi: “Bu ne biçim müzik? Şuraya diktikleri tuhaf şey de neyin nesi; sanki metali büzüp koymuşlar!” O anın zevkini çıkarabilmek de, bir şiirden tat alabilmek de, eğitimle gelen bir beceri aslında. Attila İlhan'ın şiirlerinden zevk alabilmek için, temelde bir takım şeylerin yerine oturması gerekiyor.”