Hikmet-i devlet ve hikmet-i hukuk

Ülkenin değişmez gündem maddelerinden biri hukuk. Üzerinde bu kadar konuşuluyor, tartışılıyor olması bile, ters giden bir şeyler olduğunun, adalet duygusunun yara almış olduğunun bir göstergesi aslında. Hukuk tartışmalarını sürekli kılan ise, siyasal kültürün yetersizliği nedeniyle konunun dar bir zemine hapsedilmiş olması ve her tartışmanın devletçi söyleme gelip tıkanması.

Hemen her konu üzerine yapılan tartışmaların tıkanma noktalarını açma, olgunlaştırma ve mecra belirleme konusunda fikir dergilerinin işlevleri yadsınamaz. Bu önemli görevi yerine getiren dergilerden biri de, üç ayda bir yayınlanan Doğu Batı dergisi. Daha önceki sayılarında 'Devlet', 'Doğu Ne? Batı Ne?', 'Etik', 'Kamusal Alan', 'Akademi ve İktidar' ile Türk Düşünce Serüveni: 'Araftakiler' ve 'Akademiler' gibi düşün dünyamızın sınırlarını zorlayan pekçok konuyu, konunun uzmanlarının çalışmalarıyla boşluksuz ele almış, okuyucuya görüş alanını genişleten bir ufuk turu yaptırmıştı Doğu Batı dergisi. Şimdi de, 'Hukuk ve Adalet Üstüne' hazırladığı son sayısıyla teorik bir çerçeveden hareketle bir bakıma, Türkiye Cumhuriyeti'nin rüyalarını yorumluyor. 'Devletin hangi halet-i ruhiye içinde uykuya daldığını ve rüyasında ne tür canavarlar yarattığını' anlamaya çalışıyor. "...değiştirilmesi teklif dahi edilemez" maddesinin bile tek başına, tedirgin ve teyakuz halindeki Cumhuriyet'in, psikanalitiğin sınırlarını zorladığına dikkat çekiliyor. Dergi "Hukuk ve Adalet Üstüne" sayısını, devletin tek sesli manzumesine ithafen bir çözüm önerisi; bir melodi olarak sunuyor.

Alanında uzman isimlerin yazılarının yer aldığı dergi, konuyu üç başlık altında topluyor; "Hukuk Devleti Üstüne", "Hukukun Üstünlüğü" ve "Hukukun Seyri". İlk bölüm, son iki yüzyıldır Batı'da oluşan ve son zamanlarda bizde de oluşmaya başlayan 'Hukuk Devleti' kavramı ve literatürü çerçevesindeki yazıları topluyor. Bölümde, Doğan Özlem "Hukuk Devletini Sosyal Devlet İçinde Düşünmek", Mithat Sancar "Şiddet, Şiddet Tekeli ve Demokratik Hukuk Devleti", Mustafa Erdoğan "Hikmet-i Hükümet'ten Hukuk Devletine Yol Var mı?", "Ahmet İnsel "Kimlikler ve Devletin Hukuku", Zühtü Arslan "Devletin Hukuku, Hukuk Devleti ve Özgürlük Sarkacı" ile Ömer Çaha "İdeoloji ve Hukuk Arasında Devlet" başlıklarıyla yazıyorlar.

Evrensel anlamda kabul edilen ama yerel ölçekte geri plana itilebilen "Hukukun Üstünlüğü" kavramı, ikinci bölümde işleniyor. Ve bu bölümde yer alan yazılarda esas meselenin hukuk devleti olmaktan çok, hukuk zihniyeti olduğunun altı çiziliyor. Bölümde, Kadir Cangızbay "Bir Kavram Olarak İnsan Hakkı", E. Fuat Keyman "Devlet Bekası- Hukukun Üstünlüğü Karşıtlığı: Türkiye'de Devlet Sorunu ve Demokratikleşme Olasılığı" ile Etyen Mahçupyan "Hukukun Üstünlüğü ve Entellektüel" başlıklı yazılarıyla yer alıyor.

Adalet kavramının ele alındığı üçüncü bölümde ise; Elif Çırakman "Levinas'ta Öteki ve Adalet: Eleştirel Bir Not", Ahmet Ulvi Türkbağ "Postmodernite ve Hukuk İdealleri: Adalet, Hukuk Devleti", Hayriye Erbaş "Küreselleşme ve Ulus Devletin 'Aşınımı' Sürecinde Toplumsal Eşitlik/Adalet", Hayrettin Ökçesiz ise "Hukuk ve Adalet Üstüne Duygular" üstüne yazıyorlar. Dergide ayrıca Mehmet Küçük'ün "Gericilik Bilincinin Doğuşu Olarak Osmanlı-Türk Modernleştirilmesi" başlıklı çalışması da yer alıyor.

Doğu Batı, Tel: 0 312 433 29 59