Narsisizm yaklaşıyor uzak durun

Birçok yararıyla hayatımıza kattığı kolaylığın yadsınamayacağı internet gerçeği, kişiliklerimiz üzerinde derin hasarlar bıraktı. Gün geçtikçe kendimizi ispat etmeye çalıştığımız sosyal paylaşım sitelerinde kurmaca hayatlar yaşamaya başladık. Bunlara hayali arkadaşlıkları da dahil ettik. Narsisizm gelip “Merhaba” demişti hepimize. Mutlu bakan fotoğraflarımızla, kendimize kurduğumuz pembe bir dünyanın kapılarını aralarken; unuttuk işte bir şeyi. Ya biz çok seviyorduk kendimizi, ya dünya çok barışçıldı ya da modernizm bize güzel bir oyun oynuyordu? Cevabı buyurun siz bulun.

Rekabet deyince akla ilk gelen ülke Amerika Birleşik Devletleri. Modernizmin aygıtlarını tamamen himayesine almış olan bir ülke olan ABD halkı ise narsisizmin pençesinde. Amerikalı Psikolog Jean M. Twenge'nin meslektaşı W.Keith Campbell ile yazdığı “Asrın Vebası: Narsisizm İlleti” kitabında narsisizm tüm ayrıntılarıyla anlatılıyor. Sağlıklı öz güvenli kişilik yapısının zıttı, aşırı öz saygı olarak tanımlanan narsisizm, son 50 yılda Amerika'nın temel meselelerinden biri haline geldi. Kendini değerli hissetme ve her şeyin en iyisine layık olduğunu düşünme temeli üzerine kurulmuş olan narsisizm, benmerkezciliği de beraberinde getiriyor. Sosyal paylaşım siteleri twitter, facebook ve MSN de narsisizmi pekiştiriyor.

Modernite sade bir anlatımla gelenekten kopuş demektir. Hayatımıza salgıladığı tüm dinamikleriyle bize moda olanı ya da popüler olanı sunar. Yazarların ortak görüşü ise “Ben mükemmelim ve her şeyin üstesinden gelirim” diye pompalanmış bir şekilde topluma sızan insanlar ben-merkezci modern dünyaya hizmet ettiği yönünde. Sonrasında hayal kırıklıkları…

Narsisizmin bu denli yaygınlaşmasında elbette medyanın da payı büyük. Özellikle facebook yoluyla deşifre edilen ünlü sanatçıların ve oyuncuların renkli yaşamları gençler üzerinde derin izler bırakıyor. “Neden sevdiğim sanatçı kadar başarılı olmayayım ki?” düşüncesi gençleri narsisizme doğru sürüklüyor. Yazarların vurgu yaptığı bir diğer nokta ise, özellikle reklamlarda karşımıza çıkan ürün tanıtımları. “Kendinizi şımartmaya ne dersiniz?”, “Çünkü siz buna değersiniz” şeklindeki söylemlere dikkat çekiliyor.

Psikologlar narsisizmin düşük öz değer için bir maske modeli olduğunu ileri sürüyor. Narsistler eksik yönlerini kapatmak için kendilerini şımartmayı ve övmeyi seviyor(muş). Narsisistler kendilerine hayran kişiler olarak tanımlanıyor. Kendilerine müthiş güvenleri olan bu insanlar, her şeyi yapabileceklerine inanıyorlar. Birçok kişi de narsistlerin aslında çok da başarılı ve donanımlı olmadıklarını söylüyor. Zaten bu yüzden kendilerinde olmayan donanımı varmışçasına gösterip, abartılı bir kişiliğe bürünüyorlar. Aslında narsisizmin ileri boyut kazanması belki de şizofreniyle sonlanabilir. Bu tabii ki yalnızca bir öngörü.

Narsisizm hepten kötü bir şey mi? İnsanın kendini sevmesinde ve her şeyi başaracağına inanmasında kötü olan ne var? Kitabın yazarları aslında biraz narsisizmin sağlıklı bile olduğunu söylüyor. Gerçekten çok klişe ama sıklıkla dile getirilen şu cümle gibi “Her şey kendini sevmekle başlar.”

Yazarlarımıza göre, kişi kendini delicesine beğenmektense ufak bir hayranlık duymalı. Kendi kişiliğinin üstün yönlerine odaklanmaktansa, hayatın tadını çıkarmaya yönelmeli. Başkalarına karşı kibirli tavırları besleyen bir narsisizm anlayışı elbette ki sağlıksızdır. Ancak konum olarak bizi daha iyi yerlere taşıyacaksa ufak bir narsist anlayış sağlıklıdır.