Şiirim düzmece değil

Şiir yazmanın yanı sıra Erzurum Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde dersler veriyorsunuz. Kabaca söylersek dünyevi meselelerin odağında yer alan iktisat bilimiyle insan ruhunu anlatan şiir arasında nasıl bir denge kuruyorsunuz?

Denge bu işin tabiatında var. Fakat onu görebilmek için sistem anlayışıyla bakmak gerek. Bir insan düşünün. Ona bütüncü bir yaklaşımla bakamayan birine ayak parmağıyla gözünü ayrı ayrı gösterseniz ve ikisi arasında bir benzerlik kur, bir denge düşün deseniz, zorlanabilir.Oysa onları vücutta gördüğü zaman ikisi arasında ne kadar büyük bir dengenin var olduğunu fark edecektir. İktisat ve şiir, hayatın genel sistemi içerisinde benzer bir duruma sahip. Birisi şairin fiziksel varlığını sürdürmesini sağlamasına yardım ederken, diğeri aynı görevi ruhsal olarak yerine getirmektedir. Beden ve ruh arasındaki uyum ve denge, iktisat ve şiir adına gerçekleşiyor bende. En kısa, en müşahhas izahı böyle.

Akademisyen Nurullah Genç'le şair Nurullah Genç arasında nasıl bir ilişki var?

Aynı bütünün parçaları onlar. Nurullah Genç'in bir yanını edebi kimliği, bir yanını akademisyenliği oluşturuyor. Başka yanları da var. Bu iki parça birbirini tamamlıyor ve birbirleriyle asla çelişmiyor. Her birisine ihtiyaç duyulan mekanizmalar ayrı ve bir o kadar da birbirini tamamlıyor. Yenilik diyebilirsiniz buna. Bir alan diğeri için yenilik oluyor. Akademik çalışmalar yapıp da yorulup bunaldığım bir anda edebi çalışmalara dönerek yenilik meydana getirebiliyorum. Ya da bunun tersi bir durum da düşünebilirsiniz. İki alanın ihtiva ettiği bilgi dağarcığı birbirlerine zıt olarak da düşünülmemeli. O açıdan da birbirlerini destekliyorlar. Her ikisinde de insan temel öğe olarak karşımıza çıkıyor. Kısacası ilişki sıcak, samimi ve destekleyici.

Şiirlerinizde doğduğunuz yer olan Horasan'ın izleri var mı?

Elbette var. Ama doğrudan Horasan'ın adının geçmesiyle ortaya çıkmıyor bu izler. Çocukluğum Horasan'da ve birkaç köyünde geçti. Köyümüzde ilkokul olmadığı için, değişik köylerde akrabalarımın yanında okumak zorunda kaldım. Anlayacağınız benim için gurbet çocukluğumla birlikte başladı. Hüzün de, ayrılık da, yalnızlık da böyle başladı. Yaşadıklarım sonraları şiirlerime girdi. Acılarımı anlatırken, Horasan'da geçen günlerim çoğu defa önemli çizgilerle göründü şiirlerimde. Benim için Horasan'da dünyaya gelmenin özel bir anlamı yok. Kaderimin bir sonucu orada doğmak ve büyümek. Ama tabii ki Horasan'ı seviyorum.

Şiirlerinizde 'mavi' kelimesini sık kullanıyorsunuz. Mavinin özel bir anlamı var mı?

Özel bir anlamı yok. Mavi bildiğiniz gibi umudun rengidir. Benim şiirlerimde çokça var olan hüznün yanında, umut veya umut arayışı da fazladır. Mavi bunun bir dışa vurumu sadece. Yoksa diğer renkler de var şiirlerimde. Son zamanlarda çokça lacivert ve kırmızı mesela.

Bazı edebiyatçılar şiirlerinizle Nef'i, Nedim, Fuzuli gibi klasik edebiyatımızın usta isimlerinin şiirleri arasında paralellik kuruyor. Siz bu değerlendirmeyi nasıl buluyorsunuz?

Benim bütün yaptığım ya da yapmaya çalıştığım, eser verirken eskiyi ihmal etmemek ve yeniden mahrum kalmamak. Bu durum Fuzuli'nin "eskilerin kazdığı kuyuyu derinleştirin. Yeni kuyu açmaya çalışmayın ya da kazmayı boşa sallamayın, defineden iyice uzaklaşırsınız" anlamındaki yaklaşımına da uygun düşmektedir. Çalışma politikası böyle olunca, sonuç da bundan etkileniyor. Kurulan paralellik değerlemesi içinde dikkat ederseniz modern kavramını da bulursunuz. Yani benim paralelliğim kuru kuruya bir taklitten kaynaklanan paralellik değildir. Anadolu'nun sahiplenmesindeki en önemli etkenlerden birisi işte budur. İsim vermeden bunu ifade etmeye çalışmıştım daha önce. Eskiye dayanan, yeniyi ihmal etmeyen bir anlayış benim şairliğimin ve sair tüm çalışmalarımın anlayışıdır. Yargılama başkalarına aittir. Kendim ben şöyleyim ya da böyleyim gibi herhangi bir yargılamada bulunamam.

Her şairin kendini onunla özdeşleştirdiği bir kent vardır. Sizin ki hangisi?

Kendisinde kalbimi bulduğum şehir Erzurum, ruhumu bulduğum şehir ise İstanbul'dur. Tüm şehirlerimiz kıymetli elbette ki benim için. Lakin bu iki şehirle kalbimin ve ruhumun özdeşleştiğini söyleyebilirim. İstanbul'u anlatmaya gerek yok. Erzurum da öyle. Erzurum kalbimin atmaya başladığı, İstanbul ise ruhumun geniş bir evrene kavuştuğu şehirdir.

İstanbul'u kültür-sanat merkezi olarak gören ve edebiyatın İstanbul'da yapılabileceğini düşünen yazarların 'Anadolu edebiyatı'nı küçümsemesini nasıl karşılıyorsunuz?

İstanbul olumlu-olumsuz pek çok şeyin merkezi haline geldi. Buna katılıyorum. Ancak Anadolu ile ilgili düşüncelerimi de söyledim. Daha fazla yoruma gerek olduğunu sanmıyorum. Åyinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz. İnsanlar düşünme özgürlüğüne sahiptir. Küçümseme ise zaafiyettir. Zaafiyeti olanların küçümsemeye hakkı olabileceğini düşünmüyorum. Çünkü küçümsenmesi gerekenin küçümsemesi en büyük paradokslardan birisidir.

Okuyucularla aranızda nasıl bir ilişki var?

Okuyucularım kadirşinas insanlar. Gerçekten de aralıksız bir ilgi gösterdiler eserlerime. Sürekli motive ettiler beni. Sürekli desteklediler. Hep daha iyisini sunabilmek için sorumlu hissettim kendimi. Ne kadar başarabildim bilmiyorum ama daha da çalışacağım ve iyi şeyler yazmaya gayret edeceğim. Okuyucularımın ilginç bir özelliği var genellikle. Beni tamam siz işte ulaşılabilecek en iyi noktadasınız gibi lüzumsuz ifadelerle hiç oyalamadılar. Yerine göre tenkit ettiler. Yerine göre beğenmediklerini söylediler. Ama hap yararlı oldular benim için. Onların tümüne en kalbi teşekkürlerimi sunuyorum.

İnternet sitelerinde şiirleriniz yayınlanıyor...

İlginç bir gelişmedir internet benim şiirlerim açısından. Sitelerdeki şiirlerin seçimini genellikle okuyucu yaptığı için, haksızlık etmiyor. Ve sağ-sol tüm sitelerde var benim şiirlerim neredeyse. Onların yaptığını kamp sahipleri de yapabilseler keşke ve bana önyargıyla bakmaktan vazgeçip ufuklarını açabilseler. O zaman çok şeyin değişeceğine inanıyorum.

Anadolu beni sahiplendi, çünkü...

Benim bütün yaptığım ya da yapmaya çalıştığım, eser verirken eskiyi ihmal etmemek ve yeniden mahrum kalmamak. Benim paralelliğim kuru kuruya bir taklitten kaynaklanan paralellik değildir. Anadolu'nun sahiplenmesindeki en önemli etkenlerden birisi işte budur. İsim vermeden bunu ifade etmeye çalışmıştım daha önce. Eskiye dayanan, yeniyi ihmal etmeyen bir anlayış benim şairliğimin ve sair tüm çalışmalarımın anlayışıdır. Yargılama başkalarına aittir. Kendim ben şöyleyim ya da böyleyim gibi herhangi bir yargılamada bulunamam.

Metropollerde sanat ruhsuz ve yapay

Bu çok önemli bir soru. Anadolu'yu bir düşünün bakalım. Neleri aklımıza getiriyor. Anadolu insanını düşünün. Büyük şehirlerin, metropollerin, kozmopolit oluşumların yüzlerce yıllık kültür birikimimize ve değerlerimize nasıl baktığını, onları nasıl yıprattığını, parçaladığını, yabancılaştırdığını ve sonuçta bize ait olmayan hayat manzaralarıyla karşı karşıya nasıl kaldığımızı düşünün. Anadolu işte bu kopup gidenlerin dünyasında bir şeylere sahip çıkabilmenin mücadelesini veriyor. Bu mücadeleyi destekleyen her eyleme sahip çıkıyor. Benim şiirim benim geçmişimi ihmal etmeyen bir şiirdir. Öykünmeci ve modernlik adına düzmece bir şiir değildir. Büyükşehir kendi fildişi kulesinde böbürlene dursun. Bir gün öğrenecek ki, Anadolu'nun sahip çıkmadığı bir eylem ya da bir eser başarılı olamayacak ve geleceğe kalamayacaktır. Anadolu insanının beni çok okumasının sebebi, kendilerini sanatın merkezinde görenlerin bildiklerini ya da fark edebildiklerini bilemeyip fark edememesi değildir. Bilakis onların bilemedikleri veya hafife aldıkları önemli değerlere sahip olmasıdır. Bu değerlerin kökü yüzyılların derinliklerine kadar uzanır. Anadolu köksüz ve yapay olanlara sahip çıkmıyor ve bunu da bir şekilde izhar edebiliyor. Metropollerin sanat dahil yapaylaştırmadığı ve ruhsuz bırakmadığı çok az şey kalmıştır.