Sıkıntımız dini anlayamamak

İSTANBUL- İslâmi İlimler Araştırma Vakfı'nın (İSAV) Eresin Otel'de düzenlediği "Osmanlı Devleti'nde Din ve Vicdan Hürriyeti" konulu sempozyumun değerlendirme toplantısında konuşan Hayrettin Karaman, Osmanlının İslami değerleri uygulamasındaki uyum ve uyumsuzluklara değindi. Karaman: "Son birkaç yılda, Türkiye'de hürriyetsizlikten sıkılıp kendini baskı altında hisseden bir kesim ortaya çıktı. Çağdaş anlayışa göre, din ve vicdan özgürlüğünün prototipi olarak gösterilen Batıda herhangi bir halk kesimi ya da ilim adamı kısıtlamalardan şikayet ederek mazisinden medet ummaz" dedi. İnsan haklarıyla ilgili öğretilerin, statü ve liyakat olarak ikiye ayrıldığına değinen Karaman, statü haklarının insan olmaya bağlı olduğunu belirterek, ehliyet ve liyakatın devlet hizmetinde istihdamı sözkonusu olduğunda ele alındığına işaret etti. İSAV Genel Başkanı Prof. Dr. Ali Özek, üç gün süren toplantının konuyu gündeme taşıması bakımından amacına ulaştığını söyledi. Özek, sıkıntılarımızın temelinde dini anlama problemimiz olduğunu söyeleyerek: "İslâmı tam anlıyor ve anlatıyor muyuz? Ayetler ışığında dinin anafikrine sahip çıkmak görevimiz" diye konuştu. Sabancı Üniversitesi'nden Prof. Dr. Şerif Mardin, değerlendirme konuşmasında, Osmanlı'nın bir değişme çerçevesi içine girmiş olduğunu belirtti. Mardin: "Değişme insanlığın değişmez bir özelliği olduğuna göre, belirli bir kavramı hiç değişmemiş gibi ele almak, saf ve değişmez kavramlar olduğunu iddia etmek, bu değişmelerin bir anlamı olmadığını iddia etmek mümkün değildir" dedi. Harward Üniversitesi'nden Prof. Dr. Jacques Waardenburg ise Osmanlı'nın tebaasındaki farklılıklar bakımından Moğol ve Rus İmparatorlukları ile benzerliği bulunduğuna dikkat çekti. Waardenburg, bu imparatorluklarda, farklı milletlerin haklarını istemesiyle sarsılmaya başladığını kaydededek, Fransa ve Almanya gibi ülkelerin 16. ve 17. yüzyıllarda izledikleri politikalara değindi.