Yekpare geniş bir 'an'ın hikayesi

Bazı kitapları okurken size hep bir şiir sesi eşlik eder. Ekrem Dumanlı'nın Anlık Hikayeler'ini okurken de öyle oldu. Gecenin sessizliğinde kitabın sayfaları arasında gezinirken Necip Fazıl'ın o dokunaklı Veda şiirinde geçen iki dize çıka geldi./Yolu tam dönerken ardına bak da/Köşede bir lahza kalıver gitsin!/ Anlık Hikayeler'i (Everest Yayınları) bu dizelerin yol arkadaşlığında okudum.

Ekrem Dumanlı, Zaman Gazetesi'nin genel yayın müdürü. Gazete yazılarından üslubuna ve kelimelerine aşina olduğumuz bir isim. Onun adını bir öykü kitabında görünce önce şaşırdığımı ifade etmeliyim. Ama yazılarından ve söyleşilerinden biliyordum ki bu öykülerin yazarı yola “edebiyatçı olmak” için çıkmış bir gazeteciydi. Üniversitede edebiyat tahsil etmiş, gazetenin kültür sanat sayfasını yönetmiş, bir de Son Duruşma adlı tiyatro eseri kaleme almıştı. Pekala öykü de yazabilirdi. Anlık Hikayeler'i okumaya bu duygu ve düşüncelerle başladım ve bir çırpıda bitirdim.

Dumanlı'nın yazdıkları “serim, düğüm, çözüm” bölümlerinin düzenli olduğu klasik hikayelerin dışında. Uzun uzun karakter tasvirleri de yok, bir takım olaylar zinciri de. Peki ne var? An'lar. 96 sayfalık kitapta altı öykü yer alıyor. Altı 'an.' “Yoğunluktan çatlayacak raddelere gelen 'an'lar.” Yekpare, geniş ve upuzun!.. Hayatın bir film şeridi gibi gözün önünden geçtiği 'an'lar... Selim İleri'nin ifadesiyle “Bir 'an'… ama büyük ödeşmelerin, korkuların, büyük endişelerin, yüzleşmelerin, umudu ve mutluluğu yakalayıp yakalayamamanın gerginliğinde, huzursuzluğunda upuzun bir an.” Ekrem Dumanlı, anlattığı hikayelerde an'ın tedirginliğini, heyecanını, gerilimi okura yansıtmayı başarıyor.

Kapının Arkasında kitabın ilk hikayesi. Bu hikayede eski bir militanın geceyarısı evinin kapısı kurcalanınca kapıldığı korku; "Penaltı"da büyük bir takıma transfer olmuş ve beklenen başarıyı bir türlü gösterememiş bir futbolcunun maçın kaderini tayin edecek penaltıyı atma görevi kendisine verilince, topa vuruncaya kadar yaşadığı tedirginlik; "Asansör"de elektrikler kesilince villasının asansöründe mahsur kalan ve sesini kimseye duyuramayan eski bir politikacının yaşadığı çaresizlik; "İntihar"da, intihar etmeye karar veren bir kadın yazarın iç hesaplaşması; "Ayrılık"ta ailesinin baskısıyla hasta nişanlısından ayrılmak durumunda kalan bir kızın, ayrılık randevusu için beklerken yaşadığı vicdan azabı anlatılıyor. Bu tereddüt sağanağı ve gerginlikten sonra "Dağ Çileği" gibi ferahlatıcı bir hikâye ile bitiyor kitap. Dağ Çileği'nde, sevdiği kıza evlenme teklif etmeyi düşünen, fakat buna cesaret edemeyen bir gencin, o beklenen cümleyi söylediği ana kadar yaşadığı tereddüdü ve korkuları buluyoruz.

Anlık Hikayeler'de yazar, empati kurmadaki ustalığını ortaya koyuyor. Hikayelerde dikkat çeken bir başka husus da karakterlerin yalnız, naif ve “vicdanlı” olmaları. Aslında bu hikayelerin görünmeyen bir kahramanı da “anne” diyebiliriz.

Ekrem Dumanlı hikaye kitabıyla yazı hayatında yeni ve renkli bir sayfa açıyor. Yazıyı Ali Çolak'ın temennisiyle bitirelim. “Beklentimiz, 'Anlık Hikâyeler'in, hayatın bir döneminde bulunan boşlukta yazılmış yalnız bir kitap olarak kalmaması. Yanına başka hikâyelerin, yeni kitapların eklenmesi...”