TR
EN
AR
FR
RU
UR
Psikolojik gerilim ve siyasi sonuçlar
Türkiye
, içine girdiği psikolojik anaforda büyük gerilimler ve çelişkiler yaşayan bir insanın ruh halini anonim bir şekilde yaşar durumdadır. İddialı bir söylem ve görkemli kutlamalarla sergilenen aşırı güven görüntüsü ile karşılaşılan uluslararası ve ulusal problemlere gösterilen tepkiler arasında çok büyük bir uçurum söz konusudur. Bu uçurum, yahudilerin seçilmiş millet söylemi ile getto gerçekliği arasında asırlarca yaşadıkları psikolojik gerilime benzer bir sonuç doğurmaktadır. Bir toplumun böylesi bir gerilimin getirdiği gel-gite dayanması gerçekten son derece güçtür. Bu gerilimin ortaya çıkardığı dengesizlik gerek iç politikada gerekse dış politikada rasyonel ve soğukkanlı bir değerlendirme yapılmasını engellemektedir. Soğukkanlı ve rasyonel değerlendirme eksikliği ilginç ve çarpıcı çelişkileri de ortaya çıkarmaktadır.
Son günlerde bu çelişkilerden ilginç misaller yaşadık. Cumhuriyet'in yıldönümünü hissi bir atmosfer ve görkemli törenlerle kutladığımız günlerde, bu törenleri ve Cumhuriyet ile erişilen düzeyi yoğun bir şekilde işleyen bir günlük gazetede Prof. Güner Akalın ile yapılan bir söyleşinin başlığı "Sovyetler Gibi Çökeceğiz" başlığını taşıyordu. Prof. Akalın bu söyleşide son derece objektif ve cesur gözlemlerle ekonomik ve siyasi alandaki problemlerimizi ortaya koyuyordu.
Aslında sağlıklı bir toplumda ne kutlamalar karşı karşıya kaldığımız problemleri gözardı eden aşırı iyimser kutsamalara dönüşür, ne de Prof. Akalın'ın objektif bir şekilde ortaya koyduğu tablo aşırı bir karamsarlığa sebeb olur. Bir gün kalktığında ağır sıklet şampiyonuna bile meydan okuyan, ertesi gün ise tüy sıklet karşısında dizlerinin bağı çözülen bir sporcunun bedensel sıhhatini de, ruhi sıhhatini de koruması mümkün olabilir mi?
Dış politikadaki psikolojik durum ve tepkiler pek farklı değil. Bir sene önce "ya gireceğiz, ya gireceğiz" kararlılığının diplomatik üslubu yok edercesine vurgulandığı AB konusunda, bugün "AB'nin bizimle ilgili kararı kendi bileceği iştir; bizim için de o kadar önemli değil" şeklinde kayıtsızlık yansıtan bir görünüm sergilemek, yine böylesi bir gerilimin traji-komik bir tutarsızlığıdır. Ne müracaat ederken rasyonel bir hesap yapabiliyoruz; ne de reddedilirken mutedil ve onurlu bir tepki gösterebiliyoruz. Soğuk savaş sonrası dönemde Rusya ile girişilen rekabette de iddialı bir söylem ile özür dileyici bir mahkumiyet arasında gidip gelen benzer bir çelişki sergilenmişti. Müzakere masasının karşı tarafında oturanlara, hem mahkumiyetimiz hem de dikbaşlılığımızı, çok kısa sürede değişebilen psikolojik tepkilerle, gösterdiğimiz içindir ki, ne yeterince inandırıcı olabiliyoruz ne de ciddiye alınıyoruz.
Yine Pazartesi günkü gazetelerde Amerikan strateji kurumlarından RAND'a atfen verilen ve vurgulu bir şekilde gündeme getirilen bir haberde Türkiye'nin gücü ve değişik özellikleriyle çevresine korku saldığı, abartılı bir şekilde, gündeme getiriliyordu. Bu habere göre Türkiye'deki demokrasiden Araplar, laiklikten İran, Balkanlardaki etkinliklerden de Yunanistan korkuyordu. Tabii aynı haberde AB'nin neden korktuğu yer almıyordu.
Etrafına korku salabilen böylesi bir güç imajının verildiği aynı günlerde Türkiye'de sürekli bir tehdit ve dışlanma psikozu hakimdi. MGK'nın beş yıllık perspektiflerle yayınladığı ve Başbakanca anayasanın, yasaların ve uluslararası hukukun da üstünde olduğunu vurguladığı ve gizli olduğu halde her ne hikmetse bazı gazetelerce kamuoyuna sunulan Milli Güvenlik Siyaset Belgesi, iç ve dış siyasette rasyonel ve iddialı bir vizyon çizmekten çok, tehlikeleri esas alan tepkici bir çerçeve içinde kaleme alınmıştı.
Gelecekle ilgili planlar yaparken herşeyden önce ne olduğumuzla ilgili tutarlı bir psikoloji geliştirmemiz gerekiyor. Biz neyiz? Devlet geleneği, siyaset kültürü ve teamülü oturmuş istikrarlı bir toplum muyuz, yoksa her an sarsıntı geçirme psikozu yaşayan geleneksiz ve zayıf bir insan topluluğu muyuz? Tutarlı bir stratejisi olan ve bu strateji ile çevresinde etkinlik kurabilen güçlü bir ülke miyiz, yoksa en küçük dalgalanmalarla bölünme ve iç savaş korkusu yaşayan ve bütün planlarını fobiler üzerine kuran güvensiz ve iddiasız bir ülke miyiz?
Psikolojik iniş çıkışlara bağlı böylesi bir gerilimi uzun süre kaldıramayız. Artık karşı karşıya olduğumuz güçlükleri ve problemleri objektif bir şekilde görmek ve rasyonel bir şekilde tartışmak zorundayız. Gelecekle ilgili stratejik siyaset belgemiz tehdit tanımlamalarından ve onlara gösterilecek tepkilerden çok, küresel unsurlar ve iddialar barındıran vizyon yüklü bir metin haline geldiğinde içerde ve dışarda gerçekten onurlu bir konum elde edebiliriz.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.