TR
EN
AR
FR
RU
UR
Tehdit tanımlamarı ve siyasi cepheleşme
Türkiye
'nin hassas jeopolitik konumu uluslararası sistem ile iç siyasi gelişmeler arasında yoğun bir etkileşim alanının oluşmasına sebep oluyor. Bunun en çarpıcı yansımasını dünya sisteminin merkez güçlerinin tehdit tanımlaması ile ülke içindeki siyasi kutuplaşmaların oluşması arasındaki bağımlılık ilişkisinde görmek mümkündür. 24 Aralık seçimlerinden birinci parti olarak çıkmış bulunan RP'ni siyasi çözüm arayışlarının dışında tutma çabası bunu çok açık bir şekilde ortaya koymuş bulunuyor. Ülke içi siyasi dengelerle ilişkili gibi gösterilmeye çalışılan bu çabalar aslında uluslararası konjonktürden kaynaklanmaktadır. Yetmişli yılların sonunda ortaya çıkan Milliyetçi Cephe kavramı ile bugün geliştirilmeye çalışılan Laik Cephe kavramı arasında bu açıdan ilginç benzerlikler ve dolayısıyla gelecekle ilgili çok ciddi tehlike sinyalleri vardır.
Yetmişli yılları düşününüz. O yıllarda Türkiye'nin de güvenlik yapılanmasının yükünü taşıdığı dünya-sisteminin merkez güçlerinin uluslararası tehdit tanımlaması SSCB ve Sosyalist Blok ile ilgili idi. Sömürge devrimlerinden sonra bağımsızlık kazanan ülkelerde sosyalist ideoloji büyük bir taban bulmuş, anti-sömürgeci dalga ABD'ni Vietnam'dan çekilmek zorunda bırakmış, Avrupa ülkelerinde sosyalist ve komünist partiler demokratik yapılar içinde güç kazanmışlardı. O dönemlerde Türkiye'de Marksist gençlik hareketlerinin yaygınlaşması ve demokratik dönemde sürekli gerilemiş CHP'nin Ecevit önderliğinde sosyal demokrat bir söylem ile hızlı bir yükseliş trendine girmiş olması altmışlı yıllardan sonra hızlanan bu genel dalganın ülkeye yansımalarıydı.
Bu dalganın dünya sisteminin güvenlik organı olan NATO'nun güney kanadındaki kilit ülkesi Türkiye'yi etkilememesi için karşı bir iç dalga oluşturulmalıydı. Bunun içindir ki 1973 ve 1977 seçimleri sonrasındaki kaotik dönemlerde Türkiye'ye yönelen komünist tehlike karşısında duyarlı olan güçler mobilize edilerek sol dalganın dengelenmesine çalışıldı. Böylece Ecevit liderliğindeki sol hareketi dışlayan geniş tabanlı hükümet formülleri türetildi ve bu formüller içinde liberal İslami, milliyetçi ve kemalist unsurların hepsinin birden bulunmasına özen gösterildi. Çünkü bu koalisyon hükümetlerinin temel misyonu benzeşen yaklaşımlardan hareketle etkin politikalar üretmek değil, yükselen tehlikeli bir trendi durdurmaktı. Bunun için bugün sistem dışı ilan edilen RP'nin o dönemdeki kaynağı olan MSP'nin o günün en radikal kemalist partisi olan CGP ile ayni cephe koalisyonunda bulunması ne Avrupa ve Amerika için ne de sistemik güçlerin ülkedeki temsilcileri için yadırganacak bir durumdu.
O günlerde Türkiye'ye yönelik komünist tehlikenin boyutları konusunda tedirgin olan bir çok samimi kişi ve kuruluş da bu cepheleşme hareketini destekledi. Bu cephe-koalisyon çabalarında dışlanan Ecevit de siyasi ahlak açısından şaibeli transferlerde işbaşına geldiğinde ihtilalci ve despotik aydın geleneği ve sol örgütlerle işbirliği içinde daha şiddetli bir karşı cephe oluşturunca ülkeyi iç savaş şartlarına ve 12 Eylül müdahalesine götüren, dolayısıyla da Türkiye'ye bir daha geri gelme şansı olmayan son derece kritik yıllan kaybettiren bir süreç oluşmuş oldu.
Türkiye'de bu ülkenin geleceği konusunda duyarlı olan herkes geçmişteki bu tecrübeden gerekli dersleri çıkarmak zorundadır, çünkü bugünkü iç ve dış konjünktür o günlerle ciddi benzerlikler arzetmektedir. İslami hareketler seksenli yıllarda altmışlı yıllardaki sosyalist trendin yükselmesine benzeyen bir ivme kazanmıştır. İran devrimi, Afganistan cihadı, Filistin İntifada hareketi anti-sömürgeci bir söylem oluşturmuş; Balkanlar, Ortadoğu ve Kafkaslardaki çifte standarttı politikalar müslüman kitlelerde sistem-karşıtı bir tepki doğurmuş ve bütün bu faktörler bir çok İslam ülkesinde siyasi katılımların seyrini etkiler hale gelmiştir. Sosyalist blokun çökmesi ile birlikte bu ivme dünya-sisteminin merkez güçleri tarafından doksanlı yıllarda yeni tehdit olarak tanımlanmış ve her türlü bunalımın temel kaynağı olarak gösterilmiştir.
Türkiye, Cezayir, Mısır, Pakistan gibi ülkelerdeki İslami yönelişin İslam dünyasında ciddi dalgalanmalar meydana getireceğini düşünen bu güçler, yetmişli yıllarda sosyalist hareketlenmelere karşı olduğu gibi bir karşı dalga oluşturmak istemekte ve bu yönde ortak kaygı taşıyan unsurları mobilize etmeye çalışmaktadırlar. Bunun için yetmişli yıllarda sistemik güçlerle birlikte Milliyetçi Cephe içinde bulunmasında mahzur görülmeyen RP'ni dışlayan bir laik cephe yaklaşımı hakim kılınmak istenmektedir. Tarihin ilginç cilvesine bakınız ki, yetmişli yıllarda sistem için tehlikeli görülen trendin lideri olarak dışlanan Ecevit bu sistemik-laik cephenin başbakan adayı olarak gündeme gelmiş bulunmaktadır ve o gün Ecevit'in önünü kesmek için verilen TÜSIAD ilanları bugün Erbakan'ın önünü kesmek için verilmektedir.
Erbakan ve Ecevit'in o günden bugüne gerçek siyasi söylemlerinde gerekse sahip oldukları sosyal tabanın genel yapısında ciddi bir değişiklik olmadığına göre değişen nedir sorusunu sormak ve bu tür cepheleşme provokasyonu karşısında bir kez daha düşünmek zorundayız. Değişen ne Ecevit ne de Erbakandır, değişen uluslararası sistemik güçlerin dünya sistemini sürdürmek için yaptıkları tehdit tanımlaması ve bu tanımlamaya uygun düşen tiplemelerdir. Bugün bu tehdit tanımlaması karşısında mobilize edilen güçler o tehdit bertaraf edilene kadar kullanılacaklar ve belki de daha sonra kendileri yeni bir tehdit tanımı kapsamına girdikleri için sistemik güçler tarafından dışlanacaklardır. Sistemik güçlerce Humeyni'ye karşı desteklenerek mobilize edilen Saddam'ın Körfez Savaşında aynı güçlerce tehdit ilan edilerek Humeyni'den daha sert bir dışlanma ile karşı karsıya kalmış bulunması herkesin ibret alması gereken bir olaydır.
Mesele gerçekten samimi bir laiklik meselesi olmuş olsa idi bunu uzun dönemde Türkiye içinde sivil bir tartışma alanında çözmek daha kolay olabilirdi. Ama meselenin sistemik güçlerin çıkarları ile ilgili olması durumu güçleştirmektedir. Sistemik güçlerin uluslararası tanımlaması etkisini sürdürdükçe bu çatışma psikolojisi tahrik edilmeye devam edilecektir.
Türkiye'deki siyasi kesimlerin ulaştıkları olgunluk düzeyi de bu tahriklere gösterdikleri tepkilerle ölçülecektir. Özellikle daha önce bu tür bir dışlanmaya muhatap olmuş olan Ecevit'in siyasi dürüstlüğü ve tecrübesi bugünlerdeki tavırlarında ortaya çıkacaktır. Çünkü o, yetmişli yıllardaki komünist tehlike fenomenini o çerçevede soğukkanlı bir anlayış düzeyinde tartışmamanın ve tabulara sığınarak karşılıklı cepheler oluşturmuş olmanın yol açtığı kayıplara en yakından şahit olmuş ve en doğrudan etkilenmiş olan kişidir.
Türkiye'ye ellili yılların sonuna Vatan Cephesi tartışmaları, yetmişli yılların sonuna Milliyetçi Cephe tartışmaları egemen oldu. Bu nedenle de altmışlı ve seksenli yıllara iç kutuplaşmalarla ve bu kutuplaşmaların yol açtığı askeri müdahelelerle girildi. Ülke içinde siyasi meşruiyyet anlayışım temelinden sarsan, ülke dışında da ciddi zaman kayıplarına yol açan askeri müdahelelerin gerek siyasi kültürümüz ve yapılarımız, gerekse uluslararası konumumuz üzerindeki etkileri hala sürüyor.
Bu nedenle Türkiye'de doksanlı yılların sonuna başka tür bir kutuplaşmayı doğuracak olan Laik Cephe söyleminin hakim olması ikibinli yıllara da ciddi kayıplarla girmemiz demek olacaktır. Bu noktada yetmişli yıllardaki yükselen sosyalist trendin aksine İslami yönelişin Türkiye'de sağlam bir sosyokültürel temele dayandığı da unutulmamalıdır. Köklü bir tarihi birikime sahip olan bu sosyo-kültürel temel sosyalist trendin durdurulmasının aksine yapısal cepheleşmeler le yok edilemeyeceği için böylesi kutuplaşmalar daha uzun dönemli ve daha yıkıcı çatışmaları beraberinde getirebilir.
Türkiye'nin bölgede ve uluslararası ilişkilerde yeterince cephesi bulunuyor. Kafkasya cephesi, Balkanlar cephesi, Orta Asya ve Avrupa cepheleri Türkiye'nin acil siyasi, ekonomik, kültürel ve diplomatik hamlelerine ihtiyaç hissederken iç siyasette kısa dönemli menfaatler için cepheler oluşturmaya çalışmak şuradan bir gaflet olma sınırının ötesine geçmektedir.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.