Demirel"i seçmekten daha önemli işler var

Meclis, anlaşılmaz bir inatla, üzerine vazife olmayan işlerle uğraşıyor; aylardır "beş artı beş"e kilitlenmiş durumda.

"1908 Anayasası''nın parlamenter demokrasiye sağladığı katkı, 1925-1945 arasında Cumhuriyet''in sağladıklarından çok daha fazlaydı."

Kim söylüyor bunu?

Prof. Çağlar Keyder.

"Çünkü" diyor, "1924''ten sonra kemalist grup gittikçe daha sekter biçimde davranarak önce eski İttihatçıları tecrit etmeye, sonra da Mustafa Kemal''in muhtemel rakiplerini pasif konumlara itmeye girişti."

Bu girişimin iki aşamada tamamlandığını söylüyor Keyder:

"1924''te Meclis''te Mustafa Kemal''in kişisel yetkisini denetlemeyi, sınırlamayı, tek başına iktidar olma eğilimini önlemeyi amaçlayan ''Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'' kurulmuştu. Bu parti, kuvvetler ayrılığını ve Meclis''in hükümet üzerindeki kontrolünün artmasını savunuyor, ''İstiklal Mahkemeleri''nin temsil ettiği keyfi yargılama yetkisine son verilmesini istiyordu. Kemalist kanat Kürt isyanını fırsat bilerek bu partiyi kapattı ve milliyetçi hareketin eski kahramanları olan önde gelen üyelerini yargı önüne çıkardı. Yargılamalar sonucu önde gelen İttihatçılardan bazıları asıldı; beraat edenler ise Mustafa Kemal''in ölümüne kadar ülkeyi ve siyasal hayatı terketti. 1927''de de, potansiyel rakiplerden bir gurup ''sürgün''e gönderildi ve bunlar kişisel olarak bağlanmadıkları sürece ülkeye dönemedi... Böylece, ''tek parti rejimi''ni oluşturma süreci büyük ölçüde tamamlanmış oldu. Adına ''seçim'' demem bir mekanizma yoluyla atanan mebuslardan oluşma bir Meclis vardı. İki dereceli seçim sistemi ise, seçilen bir grubun kendilerine Ankara''dan yollanan listeyi ''onaylamaları'' anlamına geliyordu. Bürokrat sınıfı içindeki rakipler tasfiye edilmekle kalmamış, her türlü denetim, muhalefet ve rekabet mekanizması da bertaraf edilmişti..."

Keyder, "vesayet rejimi"ni 1925-1945 dönemiyle sınırlıyor.

Fazla iyiniyetli...

Oysa, çok partili parlamenter sistem, beklenen değişimi/değişikliği sağlayamadı. 1961 Anayasası''nın armağanı olan "Millî Güvenlik Kurulu"yla, bu vesayet perçinlendi.

Bir anlamda kurumsallaştı...

Görünüşte "müntehib-i sani" uygulamasına son verilmiş, seçmen Ankara''dan gönderilen listeyi onaylamaktan kurtulup hür iradesiyle karar verir duruma gelmişti; ancak bu kez "icra" organına ait yetkiler budanmış, Meclis fiilen MGK''nın denetimine girmişti.

12 Mart, 12 Eylül ve 28 Şubat birer "MGK darbesi"dir.

MGK süreç içinde gelişti, serpildi ve darbe anayasalarından aldığı güçle "parlamento üstü siyasi erk" konumuna yükseldi. Tek parti rejiminin gerçekleştiremediği tasfiyeleri, "anayasal" çerçevede kalarak tek başına bu kurum gerçekleştirdi.

Artık parlamento yok, MGK var.

Hükümet yok, MGK Genel Sekreterliği var...

Denetim, muhalefet ve rekabet mekanizmalarının ketmedildiği, "kuvvetler ayrımı" ilkesinin "fiilen" yürürlükten kaldırıldığı bu netameli ara dönemde, Meclis''e düşen evelemirde bu yapıyı dönüştürmek, en yüksek otorite olarak parlamentoya itibarını iade etmek olmalıdır.

Hayır...

Meclis, anlaşılmaz bir inatla, üzerine vazife olmayan işlerle uğraşıyor; aylardır "beş artı beş"e kilitlenmiş durumda.

Oysa, Demirel''i seçtirmekten daha önemli işler var bu ülkede; sistemi demokratikleştirmek, yasamanın varlığını/gücünü ikame edecek radikal önlemler almak ve doğrudürüst bir anayasa yapmak gibi...

Çağlar Keyder, "1908 parlamentosu Cumhuriyet dönemi parlamentolarından daha demokrat, daha özgürlükçü, daha çoğulcuydu..." diyor.

Meclis "ileri" bir adım atmak istiyorsa, Demirel''i seçtirmek gibi lüzumsuz ve tali işlerle uğraşmayı bırakıp doğrudürüst bir adım atmalı, hiç değilse 1908 Anayasası''ndan geri kalmayacak bir anayasa yapmalı ve "vesayet rejimi"ne son vermelidir.

Vakit geçirmeden.

Hemen...

Şimdi...