Ebabil kuşları
Ahmet RıdvanYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 10/01/2000, Pazartesi • Yeni Şafak Haber Merkezi
İşte insan böyle böyle, hem içini hem dışını inşa ediyor. Kara bir tablonun rengini değiştirmeye çalışıyor. Yani insan her an, sürekli "değer" üretiyor.
Son aylarda içtimâî tesanüt duyguları ve dinî/toplumsal devinim, bir kere daha kendisini derinden hissettirdi. Yağan kara ve bütün Türkiye''yi baştan sona kuşatan kara kışa rağmen toplum, hayatın bütününü, gönlünden geçen bir renkle durmaksızın boyuyor. Memleket ziyaretleri, mezar ziyaretleri, eş-dost ve akraba ziyaretleri!.. Hiçbir televizyon ve gazetenin, portresini tam olarak çıkaramadığı fakir-fukara kucaklamaları.
Televizyonlarda izledim: Deprem evlerinde ve deprem çadırlarında, hayatın binbir mihnetine rağmen açılmış gönül sofralarını!.. Çilekeş kadınlarımızın kurduğu iftar sofralarını!.. Gecenin karanlığını, yani mosmor kesilmiş iztırap tablolarını iman nuruyla şarklandıran o güzel davranışları.
Bütün bu insanlar, anlamsız ve saçma bulduğumuz bir hayatın ortasına, sanki birer ebabil kuşu gibi iniyor. Yani herkes karınca kararınca, gücü yettiği nisbette, bir hayatın kuruluşuna iştirak ediyor. Siz sayın ki Hz. Peygamber Mekke''den Medine''ye hicret etmiş de, bütün sahâbi, peygamber mescidinin inşasında benim de bir payım bulunsun diye didiniyor, çırpınıyor.
İşte insan böyle böyle, hem içini hem dışını inşa ediyor. Kara bir tablonun rengini değiştirmeye çalışıyor. Yani insan her an, sürekli "değer" üretiyor. Fakat ne yazık ki, insanın ve toplumun bu değer üreten, hayatı yeniden kuran ve anlamlandıran müthiş devinimini kimseler farketmiyor. Hayatın ve insanın bu mümin ve inşacı tarafına ne bir kamera yöneliyor, ne bir kalem uzanıyor, ne de bir ressamın fırçası değiyor.
Ama ne gam yerler ve gökler bu tabloya şahit ya!.. Melekler durmaksızın kaydediyor ya!..
Neden böyle oluyor?
Çünkü insana, topluma ve nesnelere sağlıklı bir bakışımız yok da ondan. Taşıdığımız, ya da taşıdığımızı sandığımız bakış açısının sabit noktası tayin edilemiyor da ondan. Bir yere, bir insana, coğrafyaya ya da topluma iltisakı kurulamayınca, kendi dışımızdaki âleme bakışımız da alabildiğine soyutlamalara maruz kalıyor. Dolayısıyla sosyal ve siyasal gelgitlerin bile, kendi gerçekliği içinde zihnimizde bir karşılığı hasıl olmuyor. Fırtınalar bizim içimizde anlayacağınız. Eflâtun''un mağara istiâresinde olduğu gibi.
Ya da yaşadığımız Batılılaşma sürecinde, ithal değerlerden ve yaşanan mer''î hayattan tecride uğramış, itilmiş ruh; hâlâ daha o sürgün konumundan konuşuyor. Hâlâ daha şâirin: "Bir hayat ki, hayata kurmuş pusu" dediği noktadan yani.
Böyle olunca da içimizde ürettiğimiz son derece idealist ve şiirsel değeri; çarşı ve pazarlarda, deprem bölgelerinde, eni konu çoluğu çocuğu ile bir arada yaşayan aile ortamlarında, alın teri ile maişetini sağlayan işçi veya esnaf-sanatkârlar arasında kimselere emânet edemiyoruz. Yazıp çizdiğimiz, resmini yaptığımız, üzerine kameralar yönlendirdiğimiz alelâde insana lâyık da görmüyoruz bunu. Ne onun bir eşrefi mahlûkat sel bir ıztıraptan besleniyoruz.
Yani insandan ve hayatın realitesinden yola çıkmayı unutmuş bir tecrübe fukaralığı içinde yüzüyoruz.
Geçirdiğimiz eski batılılaşma dönemlerinden, belki de büyük çapta eski marksist telâkkilerden miras bir çatışma diyalektiğinin esareti altındayız. Hemen herşey bu çatışmaya kilitlenmiş vaziyette. Yani ithal bir denklemin doğruluğunu kanıtlamaya harcanıyor bütün emeklerimiz.
Hayatın gözümüz önünde akıp giden olumsuzlukları!.. Vâkıa bunlar bir gerçek. Ama hayat ve insan ebedî, geri dönüşsüz bir olumsuzluğa mahkûm değil ki.
Batı tefekküründen muktebes bu çatışmacı perspektifi, hayatın bütününe ve zihin dünyamıza alabildiğine boca edenlerin ulaştığı nokta neresi? Bunun bir muhasebesinin yapılması gerekiyor.
Ne yazık ki onların nazarında, herşey olumsuzluğa kurulu. Emile Zola''nın kaba ve kara naturalizminde olduğu gibi yani. Normal insan ve toplum hayatında, hiç bir değer üretimine şahitlik içine sinmiyor onların. Olumsuz gelişmeleri izlerken de, neredeyse bu gelişmeleri bilinç dışında aşılmaz bir kader seviyesine yükseltiyorlar. Yani olumsuzluğu izlerken, buradan bir "hikmet"e de ulaşamıyorlar. Öyle bir çıkmaza mahkûm ki bu tutum, çatışmacı/denklemin egemenliğine sürekli kurban edilmek durumunda kalıyor insan.
Ne kadar İslâmîleştirilmeye çalışılırsa çalışılsın; bu çatışmacı mantık ve bakış açısı yerli değil ithal... İçimizi zenginleştirmeyen, bizi hikmete yükseltmeyen, güzel ve olumlu hallere şahitliğimizi engelleyen bu gerginlikle nereye varılır?
Dikkat edin ve iyi izleyin. Kâmil mutasavvıflar insana ve hayata nasıl bakıyor, nasıl bir anlam veriyorlar?
Bize yakışan ahlâkî bir duruştur ve sürekli ahlakî imajlar üretmektir. Hâsılamız buradan tebârüz edecektir.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.