Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Başbakan Ecevit''in ABD ziyareti sırasında olduğu gibi, Georgetown Üniversitesi''nde yaptığı bir konuşmada da Clinton, ikinci defa olarak Osmanlı İmparatorluğu''nun tarihî rolü üzerinde duruyor. Önümüzdeki günlerde AGİT toplantıları için Türkiye''ye gelecek ve TBMM''de de bir konuşma yapacak olan ABD Başkanı''nın, gene aynı tarihî realiteye telmihte bulunan konuşmalar yapacağından emin olabiliriz.

ABD Başkanı''na konuşma metni hazırlayan ve ABD politikaları konusunda danışmanlık yapan heyetlerin, Osmanlı İmparatorluğu''nun tarihî konumu ve rolü üzerinde ciddiyetle durdukları anlaşılıyor. Dolayısıyla hem ABD Başkanı''nın, hem kendisiyle yakın planda çalışan dış politika uzmanlarının, imparatorluğun son yüzyılını bir laboratuar titizliğiyle masaya yatırdıklarını ve buradan bazı sonuçlara ulaştıklarını öğrenme imkânına kavuşuyoruz.

Clinton ve Osmanlı İmparatorluğu

Bu noktada Clinton neler söylüyor?

Clinton''a göre 20. yüzyılın tarihi büyük ölçüde, çöken bir imparatorluğun ardından, Avrupalı güçlerin aldığı kararlarla şekillenmiştir. Şu cümle de doğrudan Clinton''a ait:

-"Ben, gelecek yüzyılın da büyük ölçüde Türkiye''nin kendi geleceğini, bufünkü ve yarınki rolünü nasıl tanımlayacağına göre şekilleneceğine inanıyorum. Zira Türkiye Avrupa, Ortadoğu ve Orta Asya''nın kavşak noktasındaki bir ülkedir. Eğer Türkiye, "istikrarlı-lâik, İslâmî" bir ülke olarak, Avrupa''nın tam bir parçası haline gelirse, gelecek daha iyi şekillenecektir."

Burada, "kavşak noktası ülke" tesbitine dikkatinizi çekmek isterim.

Ayrıca Türkiye-Avrupa veya Avrupa Topluluğu kavşağına, Balkanlar''ı da eklemek gerekmiyor mu? Ve hele Orta Asya''dan ayrı olarak, Kafkaslar''ı da zikretmek gerekmeyecek midir?

Kavşak noktası mı, Sırat Köprüsü mü?

Öyleyse yeni baştan özetleyelim:

Türkiye tarihin ve coğrafyanın öyle bir noktasında durmaktadır ki; bir yanıyla Balkanlar ve Avrupa, bir yanıyla Kafkaslar ve Orta Asya, bir yanıyla da Ortadoğu ve İslâm âlemi ile kavşaklık ilişkisi içindedir. Peki ne demek kavşaklık? Kavşaklık şu ki, Anadolu hem tarih, hem coğrafya, hem de üzerinde barındırdığı nüfus itibariyle; çevre coğrafya, nüfus ve kültürlere tabiî açılımlar halinde devam etmektedir. Mevcut sınırlar ırkları, kültürleri, coğrafyaları ve tarihleri, birbirinden keskin hatlarla koparamamaktadır. Hemen herşey, son derece tabiî bir seyir içinde devam halindedir. İstanbul''dan Balkanlar''a uzandıkça; Trabzon ve Erzurum''dan Kafkaslar''a, İran''a ve Orta Asya''ya geçtikçe; aynı şekilde Antep-Urfa''dan Suriye''ye, Diyarbakır-Mardin''den Irak''a, Ortadoğu''ya ilerledikçe bu tabiî seyir kesilmeyip, devam etmektedir. Huntington''un tabiriyle, tarihin ve coğrafyanın fay hatları geçerli değil bu bölgelerde.

Kavşak noktası işte bu!..

İsterseniz aksi yönden düşünelim: Tarihteki Emevî ve Abbasi imparatorluklarının doğal sınırları güney-doğu Toroslar''a kadar dayanıyordu. Dolayısıyla güney-doğu Anadolu bir anlamda, Arabistan coğrafyasının devamı mesâbesindedir. Ondokuzuncu asırda Kavalalı Mehmet Ali Paşa da, sırf bu yüzden, Toroslar''ın güneyinde hak iddia etmemiş miydi? Yunanistan''ın megalo ideası, Ege ve Marmara''yı da istiâb etmiyor mu? Tarihteki Med ve Pers imparatorlukları Anadolu''ya uzanmıyor muydu? Gene Yavuz Sultan Selim zamanında Safavî devleti, doğudaki Kürt nüfus bölgelerini kendi tabiî interlandı olarak mütâlea etmemiş miydi? Ayrıca Büyük İskender''in Balkan merkezli devleti, Balkanlar''la niçin yetinmemiş de doğuya, yani Anadolu''ya yönelmişti?

Hadiseye böyle bir bakış açısıyla yaklaştığımız zaman, Anadolu''nun kendine mahsûs ne bir varlığı, ne de bir değeri kalır. Böyle bir algılama karşısında Anadolu, komşu ülke ve medeniyetlerin tabiî uzantısına dönüşmekte ve paramparça olmaktadır. Tarihi iyi inceleyecek olursak, Anadolu''nun bütünlüğünü yitirdiği ve paramparça olduğu zamanları hatırlamak zor değildir. Bizans dönemi öncesinin Anadolu''su, birbirini helâk eden primitif devletçikler mezarlığıdır. Anadolu böyle bir manzaraya Haçlı Seferleri sırasında ve ayrıca Moğol istilâsının akabinde de sahne olmuştu. Bu zamanlar Anadolu''nun, kendi kendini tükettiği yüzyıllar olarak kabul edilmelidir.

Rejim hastası Türkiye!..

İşte Anadolu''nun tarihî kaderini, bu topraklara sonradan gelen biz Türkler değiştirdi. Türkler''in gelmesiyle birlikte Anadolu, başka kıtaların uzantılarından oluşan sun''î bir coğrafya olmak hüviyetini büsbütün değiştirmekle kalmadı, tam aksine Anadolu tarihin, coğrafyanın, kültürlerin, dil ve nüfusların kendisinden devam ettiği önemli bir merkez hüviyetine yükseldi.

Bu haliyle Anadolu''ya ve üzerinde barındırdığı siyasî erk''e herhangi bir ülke muâmelesi yapılamayacağı, şimdi daha iyi anlaşılıyor. Clinton''un ve ABD''li dış politika uzmanlarının bakışı da onu gösteriyor ki; Türkiye Osmanlı artığı ve himmete muhtaç bir hasta adam değil, bilâkis ikinci binin eşiğinde, potansiyel bir Osmanlı İmparatorluğu olarak nümâyûn etmektedir.

Ayrıca Türkiye''nin bu değeri, her türlü rejim telâkkisinin dışında bir değerdir. Türkiye değerini rejiminden almamaktadır. Siyasetçi sınıfın kavramadığı nokta da burası!..

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...