Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Geçenlerde vefat eden Doğan Bayazıt''ın emekli olduktan sonra sarfettiği bir sözü, birkaç yıl var ki unutamıyorum. Doğan Paşa, fikrine katılın veya katılmayın önemli bir tesbitte bulunuyor. Diyordu ki:

"Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği yaptığım dönemde, bu ülkenin iç ve dış sorunlarına ilişkin müzakerelerde, hükümet temsilcilerinin hemen hiçbir konuda hazırlık yapmadıklarını görmek..."

Bu ifadelerde sivil siyasetçiyi ve hükümet temsilcilerini aşağılayan bir taraf bulunduğunu kavramak zor değildir. Ama hadiseyi sırf bu tarafıyla bakmak da doğrusu hakkaniyete sığmaz.

Şimdi size, gazete sayfalarında ayrıntı kabilinden yer tutan küçük bir haberden söz edeceğim. Kriz dönemlerinde, aynen şu son deprem hadisesinde olduğu gibi, özel ve tüzel kişilere âit her türlü makina, araba ve teçhizata askerî kuvvetlerce el konulabileceğine ilişkin küçük bir değişiklik (!) düşüncesi.

9 Ocak denemesi

Bildiğiniz gibi Türkiye''de halen, beş aşamalı bir yönetim uygulaması söz konusu. Birinci normal şartlarda devam eden sivil/demokratik(!) uygulama!.. İkincisi de, uygulamasına ilk defa deprem dolayısıyla şâhit olduğumuz "Kriz Yönetimi." Bu uygulama yurt genelini kapsayabileceği gibi, herhangi bir krize ilişkin mevzi sınırlar içerisinde de tutulabilir. Kriz yönetimi kavramı bildiğiniz gibi ilk defa sayın Erbakan döneminde siyasal literatürümüze dahil oluverdi. 9 Ocak 1997 tarih ve 22872 sayılı Resmi Gazete''de yayınlanan yönetmelikle!.. İşte son deprem felâketi dolayısıyla baş vurulan kriz yönetiminin bazı zaafları da gözönünde tutularak, özel ve tüzel kişilere ait araç-gerece el konulması ihtiyacı buradan kaynaklanıyormuş. Kim tarafından? Tabiî ki genelkurmay!..

Bunun dışında da geriye, kademe kademe Olağanüstü Hal, Sıkıyönetim ve Seferberlik yönetimleri kalıyor. Yani ister iç, ister dış sorunlarla ilgili olsun, ortaya çıkan krizlere karşı bu yönetim biçimlerinden biri devreye sokulabiliyor.

MGK: Çankaya zirveleri

Bunda ne var diyebilirsiniz? Fakat size şunu ifade edeyim, gerek Kriz yönetimi ve gerekse Olağanüstü hal gibi uygulamaların ikisi de, askerlerin ısrarı ile ortaya çıkan uygulamalar. Son teklifte olduğu gibi, bu konulara ilişkin ihtiyacı önce askerler duyuyor, sonra MGK gündemine mevzu taşınıyor, orada tartışılıyor. Fakat sivil hükümet temsilcilerinden fazlaca bir ses de çıkmıyor. Çünkü hemen her konuda hazırlıksızlar. Bakanlıkta teşkilât dedikodularını çıkararak ve kafalarında bin bir karmaşa, bu toplantılara öyle katılıyorlar. Bakıp görüyorlar ki askerler kendilerine göre daha hazırlıklı. Cilt cilt dosyalar, her türlü rapor ve doküman ellerinin altında!.. Bu hazırlık karşısında sivil siyasetci, gerdan kırarak; "Tabiî ki paşam, hakkı âliniz var. Ayrıca çok iyi düşünmüşsünüz" tarzında temennahlara girişince de iş bitiveriyor.

İşte sivil yönetimin iyi organize olamamasından kaynaklanan her durum, bundan böyle Türkiye''de Kriz Yönetimi Uygulamasına dönüşürse kimse şaşırmasın. Son teklif de mevcut hükümet tarafından imzalanırsa, yandı gülüm keten helvası demekten başka yapacak iş kalmaz.

Bu bakımdan soyut kavramlar etrafında atılan bol salçalı demokratikleşme nutuklarının, Türkiye''yi güya demokratikleşmeye icbar ettiğini sandığımız dış mihrakların bu alanlara ilişkin hiç bir kaygısı yok. Onların bütün kaygısı "kimlik tanımı" ve Türkiye''yi köşeye sıkıştırmaya yarayacak bir manivela icad edebilmek. İşte o kadar!..

Bu açıdan şimdi, son deprem felâketi dolayısıyla yapılan eleştirilere bir kulak verin:

-Türkiye karaya oturdu. Hükümet bu işin altında kaldı, devlet çöktü. (Sivil kuruluşlara yönelik kısıtlamaları ve bu alandaki haklı eleştirileri lûtfen bir kenara bırakarak düşünelim.)

Eğri oturup-doğru konuşmak

1. Deprem anında Türkiye''de başka bir hükümet bulunsaydı, daha farklı bir sonuçla mı karşılaşırdık?

2. Mevcut zaaf, hükümeti teşkil eden kadrolarla mı alâkalıdır? Yoksa sivil hükümetlerin, böylesi yaygın kriz hallerine dönük tecrübe noksanlığı mı söz konusudur?

3. Peki mevcut yasal imkânlar dahilinde biz olsak nasıl bir uygulama gerçekleştirirdik?

4. Şimdiki uygulamanın daha ötesinde, Türkiye bu felâket dolayısıyla Olağanüstü Hal ya da Sıkıyönetim rejimini devreye soksaydı daha mı iyi olurdu?

5. Sel, deprem, yaygın anarşi gibi hallerde, sivil idarenin maruz kaldığı ciddi koordinasyon zaafiyetleri nasıl aşılabilir vs.

Böyle zamanlarda bir eleştirin, motivasyon değeri taşıyıp taşımadığıdır önemli olan. Biz olsak nasıl yapardık, nasıl bir uygulama ortaya koyardık? İçinde böyle bir şuur ve sorumluluk hissi taşımayan eleştiri, sayın Demirel''in mucidi olduğu tarz-ı siyasetten kendini kurtaramayacak demektir. Bu boşluk ve sorumsuzluk ortamında birileri devamlı yol alıyor ne yaparsınız ki.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...