Liderler buluşması

Bu yazıya başladığımız sıralarda, cumhurbaşkanlığı konusunu müzakere edecek koalisyon liderleri toplanmak üzereydiler. Yok Harran''da Dinlerarası diyaloğ platformu, yok İngiltere''de oynanacak tarihî maç, yok Avrupa topluluğu ile ilişkiler!.. Türkiye''de şu an için, hepsi bir kenara. Varsa yoksa cumhurbaşkanlığı. Devletin, hükümetin ve muhalefet partilerinin bütün dikkati buraya toplanmış.

Muhtemelen bu toplantıdan sonuç çıkması zor. Çıkmadıkça da, çoğu çevrelerin yüzü aldan mora döner durur. Bu yüzlerin gülmesi için ilk şart, M. Yılmaz''ın adaylığına engel olunması. Mübarek o da hiç renk vermiyor. Vermedikçe de bütün sinirler gerildikçe geriliyor.

Neden acaba?

Ecevit, Bahçeli ve büyük basın, büyük basının perde gerisine gizlenmiş bir takım mihraklar; istiyorlar ki üç lider aralarında anlaşarak bir sonuca ulaşsınlar. Hem DSP''nin, hem MHP''nin, hem de ANAP''ın onaylayacağı bir isim bulunsun. Buradan nasıl bir isim çıkar dersiniz? Renksiz, kokusuz, parlamento dışı bir isim!.. Bunu en çok Ecevit istiyor; ikincisi de Demirel meselesinde kendi ilkeleriyle ters düşen ve grubunda homurdanmalara yol açan Bahçeli. Ayrıca karanlık bazı iç ve dış çevreleri ise burada anmaya bile gerek yok. Eğer ANAP ikna edilebilirse, bu strateji çok kolay işlerlik kazanacak. Muhalefet de bütünüyle devre dışı kalmış olacak.

Öyleyse buradaki engelin, ANAP engelinin behemehal aşılması icap ediyor. "Dördüncü partiden aday olmaz..." Yılmaz aday olmasın, "şâibesiz cumhurbaşkanı" nakaratlarının altında yatan sebebi bilmem anlıyor musunuz?

İşte bu noktada Yılmaz sükût orucuna baş vuruyor; Ecevit, Bahçeli ve malûm karanlık çevrelerin hesap ve stratejisi büsbütün altüst oluyor.

ANAP''ın ve Mesut Yılmaz''ın katalizör rolü de işte burada ortaya çıkıyor:

Mesut Yılmaz, ya koalisyon liderleri ile anlaşarak, bu iş şimdiden sonuca bağlanmış olacak; ya da Ecevit-Bahçeli şaşırıp kalacak. İster dışardan, ister içeriden bir isim üzerinde bu iki lider anlaşabilir mi dersiniz? Bize göre alabildiğine zor bir deneme.

Urfa Mardin''e, zülüf gerdana

İkinci yola gelince, yani Yılmaz kendisini geri çekerse; muhtemelen her parti kedi adayını ilân etmek durumunda kalacak. ANAP, MHP, DYP ve FP ister istemez kendi adaylarını çıkaracak. Eşleşmeler, ikili-üçlü müzakereler, dışlamalar vs. Burada durumu en zor parti kuşkusuz DSP''dir. Ecevit bu zorluğu bildiği için Demirel de ısrar etmiyor muydu?

İşte bizim başından beri, M. Yılmaz''ı adaylıktan caydırma kampanyasına gaz vermememizin altında yatan temel sâik budur. ANAP şu anda Türkiye parlamentosunun, aynen Demirel meselesinde olduğu gibi, yeni bir emrivâki ile karşı karşıya kalmasının önündeki en büyük engel mesâbesinde. Bunun değerinin farkına varmadan siyaset yapılabilir mi, cumhurbaşkanlığı konusunda strateji üretilebilir mi? Siyasette boşa kayık çekmek, ya da birşeye muhalefet ediyorum derken kendi kalesine gol atmak, yahut da mukabil stratejinin parantezine yuvarlanmak!.. Onun için politika yaparken heyecanlar bir tarafa, aklı selim ve sağlıklı muhâkeme bir tarafa! Bunu hep söyleyip durmuyor muyuz? Nitekim geçen yazılarımızda, bu hususta yaptığımız bir uyarı (Bolu konuşması), Recai Bey''e ulaşmış olmalı ki, salı günkü konuşmasında son derece isabetli çerçeveler çizdi.

Gelelim asıl meseleye!.. Bizim Yılmaz ve ANAP hakkında yaptığımız bu tesbitlerden ne çıkar? Evet Yılmaz''ın adaylığının önü açılmalı. Fakat buradan Yılmaz''ı desteklediğimiz, destekleyeceğimiz, hele hele aday olursa kazanacağı, böyle bir ihtimalin yüksekliği!.. Hayır, bu konuda ne bir imâda bulunuyoruz, ne de ufukta böyle bir ihtimal görüyoruz. Kaldı ki Yılmaz''ı istemeyen güçler ve yolsuzluklar dolayısıyla üretilmiş yaygın allerjiler ortada iken!..

M. Yılmaz katalizör mü?

Şimdilik Yılmaz''ın rolü, parlamentonun önünü açmak ve Demirel benzeri dayatmayı kırmakla sınırlıdır. Ecevit-Bahçeli ve derinliği iyi okunamayan malûm çevrelerin ittifak ihtimalini boşa çıkarmaktır. Yolsuzluk ithamları bir tarafa biz bu rolün şu an için farkedilmesini arzu ediyoruz. O kadar.

Açılabilirse, buradan ulaşılacak bereketli, demokratik zeminlere, fırsatlara. Ekseriyeti sağ-muhafazakâr bir parlamento da, rolünü ancak o zaman oynayabilir. DYP, MHP, ANAP ve FP adayları böylece görücüye çıkabilir. Kim muhtevalı, kim bu ülkenin birikimini ve sağduyusunu temsil ediyor, kimin iç-dış yönetim tecrübesi yerinde? Bunlara ancak o zaman bakma imkânına kavuşacağız.

Buna karşılık üç lider anlaşırlarsa, bu kapı büsbütün kapanmış olur. Bu görüşlerimizle de, genel geçer söylemin dışından meseleye baktığımızın tabiî ki farkındayız.

Not: Dünkü güzel yazı Dücane kardeşimize âittir. Ayrıca hatanın bize ait olmadığını hatırlatmak isterim.