Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Milli Mücadele yıllarında kurulan Ankara Hükümeti''nin asıl adı "Meclis Hükümeti" idi. Bir yandan savaş kararları alan, bir yandan İstanbul geleneğinden daha farklı bir yönetim biçimi geliştiren bu Meclis''in ortaya koyduğu iradeyi bugün daha iyi anlıyoruz.

Buradaki kastımız, kuşkusuz Birinci Meclis''tir. Bu Meclis''te öyle bir irade ve toplumsal sorumluluk bilinci hakimdi ki tahmin edemezsiniz. Her türlü yetkinin kendisinde toplandığı, ve her türlü yetkiyi kendisinin tevzi ettiğinin bilincinde bir Meclis. Şuna emin olabilirsiniz ki bu Meclis, cumhuriyet tarihinin en hür Meclisi idi.

Sonraki yıllarda Meclis''in azametli yetkileri, birer birer Cumhuriyet Halk Fırkası tarafından gasbedildi. Tek parti yılları hemen kâmilen bir fırka diktatörlüğü halinde seyretti. Valilerden üniversitelere, gönüllü kuruluşlardan (!) adliyeye kadar her alan icranın, icra da Cumhuriyet Halk Fırkası''nın kontrol emri altına girdi. Bu uygulama içinde TBMM o kadar güçsüz, o kadar çaresiz duruma düşmüştü ki tahmin edemezsiniz. Milletvekili seçmek bürokrat tayininden farksız hâle gelmişti anlayacağınız.

Tek partiden yâdigâr

Türkiye çok partili hayata geçtiği tarihlerde, Cumhuriyet Halk Fırkası''nın Meclis Grubu üzerindeki yaptırım gücü, her nedense diğer partiler tarafından olduğu gibi benimseniverdi. Yeni dönemin Meclisleri''nde, eskisinden farklı olarak, tek parti temsilcileri yerine birkaç partinin temsilcileri, yani birkaç parti grubu ortaya çıkmıştı. Ama bu gruplar üzerinde parti Başkanlık Divanları''nın otoritesi kesindi. Buradan öyle bir manzara tezâhür ediyordu ki milletvekilleri, TBMM''de hür iradeleri ile hareket eden gerçek siyasal bireyler olmaktan ziyade; birer parti memuru, yandaş, aşiret dayanışmasını hatırlatan refleksler içinde algılanıyorlardı.

İşte TBMM''de, parti adına ortaya konan blok yapılaşmalar; Meclis''in başarısızlığının, rejim veya sistem içinde ağırlığını ortaya koyamamasının yegâne sebebidir. Meselâ şu günkü şartlarda Türkiye''de Meclis, hükümet iradesi ortaya konmadıkça hiçbir yasal çalışma yapamaz. Yani siyasi partilerden bağımsız olarak TBMM, bizatihi kendisi bir duruş sergileyemez, Anayasa değiştiremez, yasa çıkaramaz. İktidar organı, hangi dönemde olursa olsun, herhangi bir konuya ilişkin karar almalı ki o karar doğrultusunda bir yasa çıkarılabilsin. Meclis başkanları isterse kendisini helâk etsin, sonuç gene de değişmez.

İçeriye sulta, dışarıya demokrasi

Sebep ne? Sebep, parti liderlik kadrolarının, milletvekillerinin hür iradelerini aşacak derecede söz ve yetki sahibi olmalarında. Siyasi Partiler Kanunu, parti liderlerine, aynen ordu içindeki hiyerarşiyi andıran yetkiler tanıyor. Yani gizli açık bir tehdit gücü ve caydırıcılık!.. Şöyle veya böyle hareket hareket edersen, önümüzdeki dönemde milletvekilliğini unut cinsinden bir caydırıcılık. Tabiî, bu tehdidi görmemek için de kör olmak gerekir. Siyasi partilerde zaten "ön seçim" diye birşey kalmamış. Milletvekilini ili desteklese kaç para eder. Merkezle tezat teşkil etme ihtimali bulunan her il ve ilçe örgütü anında feshedilir. Bütün bu gerçekler ortada iken milletvekillerimiz, maalesef hür iradelerine ve millet sorumluluğuna yakışır bir davranış da sergileyemiyorlar. Ortadaki vesâyet halini gördükçe, biz şahsen milletvekillerimizi kınamak kolaycılığına kolay kolay kapılamıyoruz.

İşte Türkiye''de siyasi mekanizma bu!..

Görünürde olduğu gibi, 600 hür irademiz yer almıyor Meclislerimiz''de. Tam aksine 3-5 aşiret reisine ve aşiret dayanışmasına varıp dayanıyor her mesele. Bu tür bir siyasal yapılanma içinde, parti içi demokrasiden falan da söz etmek mümkün değil. Ama aynı partiler genel kamuoyuna karşı demokrasi azlığından, demokratik hak taleblerinden söz edip durdukça insanın neredeyse güleceği geliyor.

Demokratikleşme nerede başlar

Öyleyse eğri oturup doğru konuşalım. Demokratik tıkanmaların önündeki en büyük engel burada başlıyor. Kendi içlerinde demokrasi arayışı dahi üretmeyen siyasi partilerin, içine düştüğü çelişkiyi varın siz düşünün.

Siyasî parti yapılaşmasındaki bu çıkmazı, gerek içerideki, gerek dışarıdaki odaklar çok iyi biliyor ve kullanıyorlar. Tepedeki üç beş insanı ürküt, korkut, ya da ikna et o kadar. Gerisi problem değil ki!..

Meselâ şu günkü günde DYP, il ve ilçe örgütü feshetmekten başını alamıyor. DSP, MHP ve FP''de de konuşma yasağı uygulanıyor milletvekillerine. Bağımsız yasa teklifi falan sunmak da hak getire!..

İşte mevcut yapısı içinde TBMM, her nasılsa icraya emanet etmediği bir yetkisini, yavaş yavaş elden çıkarmaya hazırlanıyor: RTÜK Yasası''ndan geri adım!..


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...