Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Türkiye''nin gündeminin yansıdığı medyada her gün en az bir tane din-toplum-devlet-siyaset ilişkisine dair haber yer alıyor.

Bayramlar, din kaynaklı gündemlerdir. Bayram içinde gelişen kurban tartışması gene öyle. Medeni Kanunu tartışmak demek, bir ucundan din-toplum ilişkisini tartışmak anlamına geliyor. Yolsuzlukları tartışırken de toplum, haklı olarak Allah ve Ahiret inancının eksikliğine göndermeler yapıyor.

AB ile ilişkilerin odağına gene bir yandan inanç özgürlüğü, diğer yandan laiklik, öteki yandan da AB ülkelerinin hakim renginin Hristiyanlık olması sebebiyle, din-toplum-devlet ilişkileri oturuyor.

Türkiye Cumhuriyeti''nin çatı değerleri arasında sayılan laiklik din-toplum-devlet ilişkisine getirilen bir yorumdan ibaret ve bu alan, Türkiye''de en çok tartışılan alanlardan olduğuna göre, demek ki toplumsal bir uzlaşmanın konusu olabilmiş değil.

28 Şubat, laiklik eksenli bir operasyon ve bu operasyonun MGK marifetiyle güdülüşü, dört yıldan bu yana din-toplum-devlet ilişkilerini en tartışmalı noktaya sürüklemiş bulunuyor. Bu tartışmanın odak kurumu da TSK oldu.

Partilere gelirsek, dün RP bugün FP dinle en içli-dışlı parti olarak biliniyor. Türkiye''de dindarlığı daha belirgin toplum kesimlerine hitab ediyor ve bu niteliği ile tartışılıyor.

Ama bu durum, diğer partilerin İslam''la daha az bağlantılı oldukları anlamına gelmiyor. Din, bu konuya en uzak durduğu sanılan CHP-DSP çizgisinin bile ister negatif, ister pozitif nitelikli olsun, en duyarlı konuları arasında. Ecevit CHP''den farklılaşırken içini nasıl doldurabildiği tartışılsa da, "İnanca saygılı laiklik" kavramını geliştirdi. CHP''nin içinde "İslam''la ve toplumun dindar kesimleriyle ilişkimizi nasıl belirlersek daha sağlıklı bir iletişim kurabilir ve bugüne kadar dindar toplum kesimleriyle CHP arasında giren mesafeyi kapatabiliriz?" sorusu tartışılır sık sık. Baykal son dönemde, Şeyh Edebali''den söz ederken, CHP çizgisi adına din-toplum kültürü çerçevesinde bir farklı yol arayışına girmeyi denedi ve gene CHP içinde "partiyi şıhlığa teslim etmek"le suçlandı.

Siyasi yelpazenin sağında yer alan partiler, dindar kesimlerle diyalog kurup oy alabilme çabaları sebebiyle genelde "din istismarcısı" suçlamasına maruz kaldılar. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası''ndan Serbest Fırka''ya, oradan DP, AP, ANAP''a kadar... Şu denebilir ki, tüm bu partiler, sistemin laiklik duyarlılığı ile toplumun İslam bağlantısı arasında sağlıklı bir denge kuramamanın sancısını yaşadılar. Bir yanda laikliği "en az İslam" diye yorumlayan ve zaman zaman sistemin en önemli güç merkezlerini kontrol eden bir çizgi vardı, öte yanda da en azından oy varlığı sebebiyle önemsenmesi gereken ve İslam''la ilişkisi bin yıllık birikime dayanan bir toplum... Nasıl bir denge kurulmalıydı ki, sancısız bir sistem-toplum-siyaset ilişkisi gerçekleşsin?

Bu konuyu gündeme almama, ANAP lideri Mesut Yılmaz''ın Milliyet''e yansıyan bir demeci sebep oldu. Yılmaz bu demecinde "halkın ve milletin değerlerine saygılı olmak" gibi, "modernlikle muhafazakarlığı buluşturmak" gibi, "İslami değerlerle modernleşmeyi bir arada götürmek" gibi, "Özal tarzı Müslümanlık" gibi "Modern felsefenin dışlayıcı ve ayrıştırıcı karakteri rehabilite edilerek islami içerikle geneleksel hikmet şemsiyesi altına alınmalıdır" gibi ifadelerle bir çizgi oluşturmaya çalışıyor. Hakan Şanlıtürk imzalı haberde ANAP''ın bu konuyu bir sisteme oturtmak için bir "Bilim kurulu" oluşturduğu kaydediliyor.

Bu tavrın ciddiyetini sorgulamak da içeriğe ilişkin sözleri eleştirmek de mümkün. Ama bir gerekliliği vurguladığı gerçeğini göz ardı etmek mümkün değil.

Kabul etmeli ki Özal da din-devlet-toplum ilişkileri alanında bir üslup demekti ve onun dönemi, bu alanda daha barışçı bir çerçeve ortaya koydu. Demirel''in birkaç dönemi var, ama en son, yani 28 Şubat çizgisi ile bütünleştiği döneminin halk tarafından en yadırganan dönem olduğu belli. Yani sanki Demirel''in son dönemi "Sağ çizgide bir deformasyon" niteliği taşıyor.

Türkiye''nin 78 yılını da alsak, buna Osmanlı''nın son yıllarını da eklesek, din alanındaki bir mutabakatın, Türkiye''nin en hayati meselesi olduğu gerçeği ile karşılaşıyoruz. Bu sorun ne sadece RP-FP çizgisinin, ne de dindarların sorunudur. Türkiye''de herkes bu ülkenin-toplumun bin yıllık kültür varlığının ana müracaat kaynağı olan İslam''la barışık bir ilişki kurmak gereğini duymalıdır. Bu gerekliliği AB''nin bile, ABD''nin bile duyduğunu söylemek sadece bir gerçeğin ifadesi olur. ABD''nin ve AB''nin inanç özgürlüğü raporlarında Türkiye''nin dindar kesimlerinin sıkıntılarını da dile getirmesinden ve AB ile bütünleşme halinde sağlanacak inanç özgürlüğü ortamından laiklik adına rahatsızlık duymak, gerçekten trajik bir olgudur.

Kurban kesme biçiminden yola çıkıp bir Andıçlama güdümlemesi içinde toplumun Kurban duyarlılığını tahrip etmeye yönelmek, hiçbir sorunu çözmüyor. Aksine toplumun bazı kesimlerinde dışlama, bazılarında dışlanma duygusu oluşturuyor ve gerilimi besliyor.

İslam''la barışı, toplumla barışı arayan bir çizgi... Türkiye bu konu üzerinde yoğunlaşmalı...

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...