230 ayet sorunu!
Ahmet TaşgetirenYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 02/11/1999, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
Zaman zaman kendisiyle tartıştığımız bir gazeteci-düşünce adamı dostum, "Sen benim ahiretimi kurtarmayı düşünüyorsun" demişti. Tartıştığımız konu, onun, İslâm''ı sistemin değerlerine göre yorumlaması ve tarih değerlendirmeleri içinden "laik bir İslâm" çıkarmaya çalışmasıydı. İnançlı bir insandı, inanç özgürlüğü konusunda çok duyarlıydı, ama laik bir İslâm yorumunda ısrarlıydı. Ben de, "laikliği önemseyebilirsin, ama İslâm''ı ona göre yontmaya hakkın yok" diyordum. O hâlâ çizgisini sürdürüyor.
O yalnız da değil.
Sistemin bir kanadı, genelde o çizgiyi benimseyegeldi. Son sözcüsü de Cumhurbaşkanı Demirel olmalı. Düşünüyorum ki, 76''ıncı yaş gününü kutlayan Demirel için de "ahiretini düşünecek bir dost" lâzım.
Bu çizginin bariz vasfı, İslâm''ı bu ülke insanının dini olarak önemsemesi, laikliği de sistemin üstün ilkesi olarak vazgeçilmez görmesidir. Çizginin diğer vasfı ise, İslâm-laiklik ilişkisinde laikliğe öncelik tanıyıp, İslâm''ı ona göre tarif etme eğilimidir. Bunun diğer anlamı, İslâm ve laikliğin birebir örtüştüğü durumlarda sorunsuz bir ilişki, farklılaşma hallerinde İslâm alanının daraltılması demektir.
Türkiye''de sistem sancısı bu noktada odaklaşır. Ve sistem sancısını aşma çabaları, bu alana çözüm arayışındadır.
Çünkü İslâm''ı laikliğe göre tarif etme iradesinde iki şeyi gerçekleştirmek gerekiyor. Birincisi, bunu İslâm''a kabul ettirmek.
İkincisi ise, bunu Müslümanlara kabul ettirmek.
İslâm''da olmayan şeyi İslâm''a kabul ettirme girişimi, "dinde reform" çabası olarak değerlendiriliyor.
İslâm''da olmayanı Müslümana kabul ettirme girişimi ise, ortaya "inanç özgürlüğü" problemini çıkarıyor.
Türkiye''de "dinde reform" girişimleri, devlet adamları öncülüğünde, ama "İlâhiyatçı" diye tanınan kişilerin uyumlu fetvalarıyla gerçekleştirilmek istenmiştir. Bu süreçte korkuların, atıyye ümitlerinin, devlete yakın durma tutkularının, ehven-i şer değerlendirmelerinin, süreci atlatma yaklaşımlarının, ya da "İslâm''ı o çerçevede anlama"nın etkisi olduğu muhakkak. İmamı Azam Ebu Hanife, fetva özgürlüğünün kısıtlanacağı endişesiyle devletten görev almamıştı. Devlet ödenekli Diyanet''in fetva özgürlüğü ister istemez sınırlanmış olmayacak mı? Bir din âlimi, "bu dönemde verilen fetvalar yeniden gözden geçirilmeli" demişti.
Şu sıralar Cumhurbaşkanı Demirel''in, "İslâm-laiklik sentezi" alanında çalışma yaptırdığını öğreniyoruz ve ilk bilgiler olarak Kur''an''ın ahkâm âyetlerini gözden çıkarma formülleri arandığına şahit oluyoruz. Zaten Demirel bu düşünceleri, 28 Şubat''lı günlerde ardarda yaptığı tv seanslarında da seslendirmişti. Buna göre "Kur''an''ın sosyal hayatı düzenleyici mahiyetteki 230 ayeti problem oluşturuyor. Onların yürürlüğü bir biçimde aşındırılırsa sentez için engel kalmayacak."
Devlet iradesi bu yönde. Sistem bu yönde oluşmuş. Hatta, İslâm''a sorma gereği duyulmadan da oluşmuş.
Bu devlet iradesine aranan "ilâhiyatçı desteği"nin amacı, operasyonu, İslâm''ı en üstün değer olarak gören ülke halkına kabul ettirmek. Çünkü orada problem var. Halk ve bir kısım İslâm âlimi diyor ki, "Sistem adına yapılanlar, halkın İslâm''la ilişkisinde yaralar açıyor. Özgür biçimde İslâm''ı yaşamasını engelliyor. İnsanlar, Allah''a karşı ahidlerinin sarsıldığını hissediyorlar." Diğer çizgi, bu kaygıları "Siz merak etmeyin, aslında iş sizin bildiğiniz gibi değil. Devlet düzenlemesine tabi olursanız, Allah''a karşı günah işlemiş olmazsınız" diyerek izale etmeye çalışıyor. Hatta 12 Eylül lideri Kenan Evren, başörtülü genç kızlara "Başınızı açın, günahı bana olsun" bile demişti.
Ne İslâm açısından, ne de halk açısından bu yaklaşım genel kabul görmedi. Çünkü en azından geniş bir ilim adamı topluluğu, yapılmak isteneni, İslâm üzerinde haksız bir operasyon olarak değerlendirdi. Halk da, inançları istikametinde yaşama alanları kısıtlandıkça, ciddi bir özgürlük ihlâli ile karşı karşıya bulunduğunu düşündü.
Bugün de Türkiye''nin hayati sorunu budur.
Ve Cumhurbaşkanı Demirel, "Din projesi" diye takdim edilen çerçevede, "230 ayet engeli aşılırsa..." gibi bir söylem geliştiriyor. (Hürriyet, 1 kasım 1999) Oysa sorun, 230 âyet sorunu değil. İnsanın Allah''la ilişkisini kavramakta farklılık sorunu... Belki bir tek âyetin önemini kavrama sorunu...
Demirel, 76''ıncı yaş günü dolayısıyla yaptığı bir sohbette, "Zaman konusunda son derece hassas olduğunu, her günün muhasebesini yaptığını" ifade ediyor. Bu iyi bir hassasiyet. Hele insan 76''ıncı yaş gününü idrak etmiş, her doğan günün, Allah''ın huzuruna arınmış kalblerle varmak için bir fırsat olduğu bilincine ulaşmışsa...
Tekrar söylemek isterim ki, Cumhurbaşkanı da olsa, her insana "Uyarılarıyla ahiretini kurtaracak bir dost lâzım." İslâm''la, Kur''an''la, Allah''ın hukuku ile ilgili tasarruflarda-tekliflerde bulunurken yüreğimizin bir yerinde âhiret kaygısı depreşmeli... "Her günün hesabı" içine bu da girmiyor mu?
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.