7.4 ve 28 Şubat tartışması

Acaba 7.4 şiddetindeki depremin, 28 Şubat süreci ile ilgisi var mı? Deprem, 28 Şubat iradesine karşı bir uyarı veya ceza mı? Depremin merkez üssünün Gölcük''teki Donanma Komutanlığı olması, 28 Şubat sürecinin başlangıç kararının burada verilmesinden, BÇG''nin ilk nüvesinin burada oluşmasından mıdır?

Deprem gecesinden bu yana, sessizce sorulup cevaplandırılan bu soru, nihayet gazete manşetlerine çıktı ve yoğun bir tartışmayı başlattı.

Depremin 28 Şubat''la ilgisi, bu sürecin, "Allah''ı gücendirecek" uygulamalar yaptığı, insanların bunaldığı ve "Allah''ın yardımını istediği", "Allah''ın da bu gibi durumlarda insanları ikaz edeceği" kanaatinden kaynaklanıyor.

Böyle bir durumda iki konu üzerinde durulabilir:

1. Depremin 28 Şubat süreci ile ilgisinin gerçekten olup olmadığı...

2. Depremle 28 Şubat arasında ilişki kuran görüşün toplum tarafından ne kadar paylaşıldığı...

Birinci sorunun cevabını "Evet vardır" veya "Hayır yoktur" biçiminde kesin ifadelerle vermek mümkün değil. Çünkü depremi oluşturan iradenin neyi amaçladığını gerçekten hiç kimse bilmiyor.

Bir kısım insan, böyle bir irade olduğunu bile kabul etmiyor.

Böyle bir irade olduğunu kabul eden ve bu iradenin Allah''a ait olduğunu düşünenlerin bir kısmı ise, depreme metafizik anlam yüklemekten yana değil.

Buna karşılık bir kısım insan, Kur''an''dan ve vahiy kaynaklı diğer kitaplardan yola çıkarak bir kanaate ulaşıyorlar: "İnsanı ve evreni yaratan Allah, insana, onun ana yaratılış çerçevesine göre yürümesi için yol haritası da verir. Bu haritaya aykırı hareket ettiğinde de bir biçimde uyarır. Bu uyarı, kimi zaman, insanın azgınlaşmasına paralel bir fiziki savruluştur. Deprem, sel, kasırga, çıldırtıcı ses, deniz yarılması vs... "

Bu, Kur''an''dan yola çıkarak varılan bir kanaat. Buna katılır veya katılmazsınız.

Buna ferdi planda katılıp, depremi kendi kendinize bir ikaz olarak da değerlendirebilir, yeni bir hayatın çıkış noktası kabul edebilirsiniz.

Türkiye''de tartışma neden büyüyor? Yukarda sorduğumuz ikinci soru sebebiyle büyüyor... Yani, depremle 28 Şubat arasında ilişki kuran toplumsal eğilimin hacmi sebebiyle...

28 Şubat 1997''den bu yana ülke bir toplumsal projenin uygulama alanı halinde. Bu proje "irtica ile mücadele"yi öngörüyor. İrticayı "bir numaralı iç tehdit" kabul ediyor. Projenin sahipleri, haklı gerekçeleri bulunduğuna inanıyorlar.

Buna karşılık uygulama seyrinde, insanlar, "inançları sebebiyle ezildikleri"ni seslendirdiler. Kur''an kursu ve İmam Hatip öğrencileri, üniversitelerdeki başörtülü öğrenciler, başörtülü kamu görevlileri, başörtülü bir milletvekili, eşi başörtülü sivil-asker kamu görevlileri, "yeşil sermaye" damgalı işadamları ve inanç eksenli bir siyasi birikim "baskı ve kıyımlara maruz kaldığı"na ve "devleti kullanan güç karşısında acze düştüğü"ne inandı. Belki çıkış yolu olarak sadece "dua"yı gördü. Dua, "Allah''a çağrı" anlamına geliyor. Nitekim bir Kur''an âyetinde Allah Tealâ, "Dua edin, karşılık vereyim" diye hitab ediyor insanlara... Bir yanda baskı, bir yanda dua...

İşte deprem, böyle bir ortamda geldi.

28 Şubat sürecinin toplum şuurunda "meşruiyyet" kazandığına inananların, farklı bir kanaat oluşmasına yol açacak bir gelişmeden memnun olmamaları anlaşılabilir bir şeydir.

Ama galiba, depremin, böyle bir meşruiyyet sorgulamasını yaygınlaştırdığı da görülmektedir. Meselâ, "Depremin ilahi bir ikaz olduğu görüşüne katılıyor musunuz?" sorusu etrafındaki bir kamuoyu yoklamasının 28 Şubat lehinde sonuçlanmayacağını, bu sürece sahip çıkan kesimlerdeki öfkeden anlamak mümkün. Çünkü görülüyor ki o kesim, bu tartışmanın derin bir akıntı halinde toplum vicdanına yansımasından rahatsız oluyor.

Sonuç yerine söylemek istediğim birkaç husus var:

1. Yönetim bilimi, insanların kanaatlerini, inançlarını, eğilimlerini dikkate almayı öğütler. "Neden benim gibi düşünmüyorlar?" diyerek, insanları sağlıklı yönetmek mümkün değildir. Tıpkı bunun gibi "Neden depremle 28 Şubat arasında ilişki kuruyorsunuz?" diye insanlara öfkelenmek de sağlıklı yönetim açısından çok anlamlı değil. Diyanet''e bu yönde fetva veya vaaz verdirmek de, sadece Türkiye''de dinin bile belirli politikalar istikametinde kullanıldığı görüntüsünü besler o kadar... Yapılması gereken, insanların neden sizden farklı düşündüğünü anlamaya çalışmak öncelikle. Neden 28 Şubat''tan kaçıp depreme sığındığını (!) anlamaya çalışmak...

2. Ve bu sebeple, 28 Şubat''a bir kere daha bakmak... Süreci sorgulamak... Kimlerin ayağına basıldığını görmek... İnsanların neden böylesine bir bunalım hissine sürüklendiğini, neden "dua"ların bir sığınak haline geldiğini anlamak.

3. Cezayir yönetimi bir referandum yaptı. Yasaklı Müslüman liderlerin haklarının iadesi konusunu halka sordu... Halkın yüzde 98.63''ü yasakların kalkması yönünde oy verdi. Türkiye, bu sonuç üzerinde düşünmek zorunda... Demir yumrukla yönetim, geldi tıkandı bir noktada... 28 Şubat süreci için bir referandumu neden düşünmesin Türkiye? Neden birbirimizi medya ortamında yoketme mücadelesi veriyoruz?

4. Ve nihayet Mesut Yılmaz... "Vatandaşı tehdit gören devlete sonuna kadar karşı çıkmaya mecburuz" dedi. İşte bu 28 Şubat''ın tarifidir. İster depremden bahsetsin, ister etmesin... Hükümet ortağı bir partinin lideri böyle konuşuyorsa herkesin şapkasını önüne alıp düşünmesi zamanı gelmiştir... Yazımı Mesut Yılmaz''ın cümlesi ile bitirmem lâzım: "Devletine kırgın milletle, toplumu tehlike gören sistemle, vatandaşını hiçe sayan cumhuriyetle ve acze düşmüş siyaset kurumuyla Türkiye yeni bir çağa taşınamaz."