Aşırı yüklenme - Yansıma
Ahmet TaşgetirenYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 09/07/1999, Cuma • Yeni Şafak Haber Merkezi
İntihar psikolojisi girift bir hadise... İnsan nerede tıkanır da, kendi hayatına kendi eliyle kıyacak hale gelir? Yaşamak, insanı etkileyen en güçlü saik iken, neden ölüm duygusu onu bastırır? Neden ölüm yaşamaktan daha baskın çıkar?
Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Hikmet Uluğbay''ın intihar girişiminin altında hangi ruhi saikler var? Milli Eğitim ve ekonomideki çizgisi ile, iddialarına bunca asılan bir insan, nasıl bir ruhi çöküntüye uğrar ve canına kıymak ister?
Belki burada anahtar kelime "aşırı yüklenme"dir. Ben buna bir de "yansıma"yı eklemek istiyorum. Aşırı yüklenme ve yansımanın kombinasyonu Uluğbay''ı bir bunalıma ve "son nokta" duygusuna sürüklemiş olabilir.
Uluğbay''ın duygusal bir insan olduğunu biliyoruz. Bunun sembol hadisesi, Uluğbay''ın çocukken büyüttüğü bir kuzunun kurban edilmesi sebebiyle bir daha et yememesidir. Böylesine bir duygusal yükleniş içine sürüklenebilen bir kişilikle karşı karşıyayız demektir. Ama bunu bugün anlayabiliyoruz.
28 Şubat sürecinin son derece "kararlı" bir siması gibi görünmüştü oysa. Dönemin en riskli bakanlığını üstlenmiş, 8 yıl kesintisiz eğitim gibi, İmam Hatipler''in, Kur''an Kursları''nın yokoluş sürecini hazırlayan bir operasyonun kaptanlığını yapmıştı. Toplumsal tepkiler karşısında sarsılmaz bir irade gibi durmuştu. 28 Şubat iradesi etrafında öbeklenen kesimler "o olmasaydı..." türünden yorumlar yapmışlardı...
Ama gelin görün ki, bazı dönemler, sadece tek yönlü "mağdur"lar ortaya çıkarmıyor.
Yaşanan 28 Şubat süreci içinde, hep kendi kendime sormuşumdur: Bu kadar çocuğun göz yaşı, bu kadar anne-babanın yaşadığı acı hiç etkilemez mi operasyonun başında bulunan insanları? Onların yüreklerine ulaşmaz mı ağıtlar? İmam Hatip öğrencilerinin, şu sıralar yaşadığı sancıyı biliyorum. Üniversite sınavında 170 net yapmış bir İmam Hatipli kız öğrencinin yaşadığı acıyı... Ne yapsın bu çocuk? Türkiye sıralamasında, neredeyse birinciliği-ikinciliği alacak bu öğrenci, İlâhiyat dışında bir fakülteyi seçse, ciddi puan kaybı söz konusu... İlâhiyat''ı seçse kontenjan sınırlanmış... Hepsini aşsa, başörtüsü problemi ile karşı karşıya... ve bütün bunların önünde, okulunda Milli Güvenlik dersini geçebilme sorunu söz konusu... Ne yapsın bu çocuklar?
Yüksel Kanar''ın bir çocuk kitabına isim olarak verdiği "Kelebekler nereye sığınır yağmur yağınca?" ifadesini bugüne kadar iki alanda kullandım. Birisi İmam Hatipli ve başörtülü öğrenciler için, diğeri ekonomik bunalımın vurgununa uğrayan çok geniş toplum kesimleri için...
Ne garip, Sayın Uluğbay, iki alanda da baş rolde oynuyor. Kelebeklerin kanatları kırılır da sağnak altında, onların halini görenler ruhen etkilenmez mi?
Türkiye''de aktörler rollerini genellikle kendileri seçmez. Aranır ve bulunurlar. Uluğbay da, bu roller için aranıp bulunan, uygun isim olmuştur... Yani belki de kendi iradesi dışında roller üstlenen bir insandır Uluğbay...
8 yıllık kesintisiz eğitim, bir reform muydu? Bunu kim söyleyebilir? Bu projenin "din eğitimi"ne getirdiği yıkım dışında herhangi bir olumlu sonucu var mıdır? Bugün, Uluğbay''ın zor durumu karşısında ifade etmek pek sevimli olmasa da, 8 yıl projesinden geriye, eğitim alanında İmam Hatip, Meslek Liseleri ve Kur''an Kursu enkazından başka bir şey kaldığı söylenebilir mi?
İşte bu alandaki acıların yüklenmesi... Ben düşünüyorum ki, Uluğbay''ı yıkan birikimin temelinde "8 yıl kesintisiz kahramanı" rolüne soyunmak vardır. Diğer bir ifade ile tetiğe dokunan süreç, onu böylesine zoraki bir operasyona sürükleyen süreçtir. Bir de yansıma hadisesi geliyor akla...
Bunu Dr. Faruk Güçlü''nün, Cumhuriyet gazetesinde çıkan bir yorumunu okuduğumda düşündüm. Faruk Güçlü, "20 yıl içinde ekonomik sebeplerle 50 bin kişinin intihara yöneldiğini" söylüyor. "Daha önce ekonomi nedeniyle işçi ve işverenler intihar ederken şimdi en üst düzeydeki kişiye yükselmiştir" diyor. İlginç değil mi?
Şu son ekonomik bunalımda, büroma gelip, "İntiharı düşünüyorum" diye gözyaşı döken kaç kişi olduğunu hatırlamıyorum.
Ve 28 Şubat süreci içinde, derin bir kuşatılmışlığın etkisiyle ruhi tıkanma yaşayan, ama gene kendi inancı içinde ümit yakalayıp, intihar atmosferinden kurtulan kaç genç tanıyorum. Geçenlerde Fethullah Gülen Hocaefendi''nin Show TV''deki telefon mülakatında, kendisi hakkında "idam istendiği" bildirilince verdiği cevapları hatırlıyorum. Canından çoktan vageçmişti Hocaefendi, onu ölüm tehdidi ile korkutmak mümkün değildi ama, inancı kendi eliyle ölüme imkân vermiyordu. Bir şehadeti ise cana minnet bilirdi... Bu duygunun, kaç inananın yüreğini yalayıp geçtiğini biliyorum.
Ekonomi ve özgürlükler alanındaki bu toplumsal tıkanma duygusu, bir "yansıma" ile, o alandaki sembol ismin yüreğine ulaşmış olamaz mı? Bunun psikolojik bir izahı yok mudur? İster işin odağındaki isim, kendi pskolojik dünyası sebebiyle bir yüklenme yaşasın, ister, mağdurlar bir ruhi yansıtma eyleminde bulunsunlar, böyle bir etkileşim sözkonusu olamaz mı?
Gerçekten dramatik bir durum söz konusudur. Uluğbay''ın durumu gerçekten üzüntü vericidir. Keşke hiçbir insanımızı böyle bir anormal yüklenme noktasına sürüklemeseydik. Ayrıca Türkiye''de, son birkaç yılın sembol isminin böyle bir noktaya gelmiş olması, ülkemiz açısından üzüntü vericidir. Ne kadar anormal şartlarda yaşadığımızın göstergesidir.
"Onur intiharı" gibi yorumlarla, intihar özendirmesine yönelmeye hiç gerek yok. Hadiseyi doğru anlamak ve insanları böyle umut ve irade tükenişine sürüklememek lâzım. "Topyekün savaş" diyerek geliyor Türkiye... Böyle bir savaşın amacı, "düşman" diye bilinen alanın iradesini çökertmek olmalıydı. Bu arenada Uluğbay''a, olağünüstü "savaşçı" roller yüklendi. Ve şimdi o irade tükendi... Bumerang gibi... Kendi silâhınız ile vuruluyorsunuz... Yazık... Ülkemize ve acılı her insanımıza...
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.