Anadolu"nun nabzı
Ahmet TaşgetirenYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 02/04/1999, Cuma • Yeni Şafak Haber Merkezi
Bayram süresince Anadolu''daydım. İnsanların gündemini tesbite çalıştım ve politik değerlendirmelerini dinledim.
Gündem olarak şu söylenebilir:
Ekonomik şartlar yakıp kavuruyor insanları ve 28 Şubat acıları dipdiri duruyor. APO''nun ise sadece "beş yıldızlı otel konforu" konuşuluyor.
Politika babında ANAP''ın silinişine tanık oldum. Yaşanan süreçte öfkenin büyüğüne ANAP hedef oluyor. Ama diğer partiler de vatandaşla iletişim noktasında çok rahat değiller.
Biraz daha yakından bakıldığında şunlar söylenebilir:
Ekonomide "enflasyonun yüzde 50''nin altına düşüyor olması"nı hiç mi hiç önemsemiyor vatandaş. O yediği ekmeğe bakıyor ve orada sıkıntısı var. "Alım gücü sıfırlanınca enflasyon da sıfırlanabilir" deniyor. İşsizlik boğazına tıkanmış bir yumruk. Bir gün ansızın işten atılma ihtimali, genel korku. İşadamı, esnaf krizi derinden yaşıyor. Esnaf ki bu memleketin orta direğidir, orada S.O.S. veriyor. Bayram bile indirimlere rağmen işleri açamamış. İşçi ücretleri mutfak masraflarının altında...
28 Şubat acıları, Bayram''da kurban derileri ile kendini gündemde tutmayı bilmiş. Hiç soğumuyor o acı.
Bu yıl derileri toplama yetkisi verilen Sosyal Yardımlaşma Vakfı tam bir perişanlığı yaşıyor deri meselesinde... :Bir yandan örgütsüzlük, bir yandan deri fiyatlarının düşüklüğü, astarı yüzünden pahalı bir iş haline getiriyor deri konusunu bu vakıf için.. Vatandaş sadece "baskı" boyutunu algılıyor sonuçta bu işin.. Birileri "Biz varız, sizi görüyoruz. Derilerinize bile hakim değilsiniz. Ensenizdeyiz. Nefes alışlarınızı bile kontrol etmeye yetkiliyiz" mesajı veriyor deri uygulaması ile... Bunu algılıyor vatandaş.
Başörtüsü her sohbetin ortak konusu. Çünkü her ailenin yakınında bir başörtülü öğrenci var. Ya okuldan atılmış, ya soruşturma geçiriyor, başını açmış, ya da peruk takmaya başlamış vs... Hepsi aynı acı ikliminde buluşuyor.
"APO''yu asmazlar Erbakan''ı asarlar" diyor kimi...
Babam, Nureddin Şirin''e verilen 17.5 yılın mantığını sorguluyor.
Tayyip Erdoğan herkesin ortak yarası... "Ah o olsaydı..." üslubunda anılıyor sık sık... Seçim, Fazilet ve 28 Şubat bir arada anıldığında...
İmam Hatipler, üniversite sınavlarındaki kıyım ve Kur''an kursları... Bayram günlerinde en çok Taha Kıvanç''ın sütununa yansıyan, sonra Akit''in manşet yaptığı, Altınoluk dergisindeki röportaj konuşuldu desem yalan olmaz... O röportajda eski İstanbul Müftüsü Selahattin Kaya Hoca, "Davul zurna ile Kur''an Kursu kapatmamız isteniyordu." diye konuşuyordu... "4 bin Kur''an Kursu kapatılmıştı bu iki yıl içinde..."
APO''nun yakalanmasından çok Avrupa''nın gözetim baskıları ve ona sağlanan şartlar vatandaşın gündeminde... "Yargılamanın sonucu ne olur?" sorusu daha çok, "Avrupa''nın baskısı ile gerekli ceza verilmez" çerçevesinde soruluyor... Bir sohbette "APO''nun yemeği iki görevlinin tatmasından sonra veriliyormuş..." diye söyledi bir kişi, diğeri "Herhalde o ölmesin, ötekiler ölsün diyedir" şeklinde tamamladı sözünü... Uygulama kuşkusuz güvenlik sorunu ile ilgiliydi. Ama vatandaş, esprinin içinde olayın kendi zihnine nasıl yansıdığını da ortaya koymuş olmaktaydı...
APO''nun konumu ile 28 Şubat ortamında inanç özgürlüğü çerçevesinde yaşananlar birlikte anılıyor ve bu, dramatik bir çelişki olarak düşüyor Anadolu''nun iddiasız yorumlarına.
Siyaset babında en çarpıcı çöküşü ANAP yaşıyor. Özal döneminin ANAP''lıları bile Mesut Yılmaz''ın ANAP''ını affetmiyorlar. Mesut Yılmaz''ın liderliği öylesine hafifseniyor ki, politikaya devam konusunda bir özeleştiri yapıyorsa eğer Sayın Yılmaz, bu toplum nabzından mutlaka haberdar olmalı... Lider olarak tükenmiş bir isim Mesut Yılmaz...
Ecevit''e yakıştırıyorlar olan biteni... "Ondan o beklenirdi" diyorlar... Sanki Ecevit, hiç özgürlükten yana olmamış gibi bir şöhret sahibi Anadolu''nun pek çok yerinde... CHP zihniyetinden kopmamış henüz... O ve derin devlet pekala üstüste oturtulabiliyor.
Pekçok yerde "Acaba Hocaefendi"ye bağlı olanlar oy verecekler mi Ecevit''e?" gibi bir soru ile karşılaştım. Biraz kaygı vardı bu soruda... "28 Şubat acılarını yaşayanlar" böyle bir şeyin olmasını istemiyorlardı. Üzülürler, yanlış bulurlardı böyle bir tavrı... "Sanmıyorum" diye cevapladım bunu.. "Gaffar Yakın''ın Afyon''dan DSP adayı olması daha özel bir konu benim bilgilerime göre, dedim... Gaffar Yakın bağımsız bir insandır, Hocaefendi ile cemaat ilişkisi yoktur. Gazeteciler Vakfı''nın ''Laiklik'' seminerinde özel bir misyonu olmuştur. Hem Gaffar Yakın''ın oradan aday olmasında da bir mahzur yok kanaatimce... Orada faydalı da olur..." şeklinde konuştum.
Fazilet, bayram sonrasında toparlanmaya çalışıyor. Ankara''daki tansiyon düşüklüğü, bölgelerdeki "eski-yeni uyumu"ndaki sıkıntılar etkiliyor heyecanı... Belediye seçimleri daha önde... Milletvekillerinde eski ataklık gözlenmiyor. Fazilet''in en çok zorlandığı soru şu: "Yeni dönemde 150 milletvekili ile yapamadığınız hangi şeyi yapacaksınız?" Bunu etkin biçimde cevaplamalı Fazilet... Erbakan Hoca''yı "Aksakal"lığa layık görenlerin çoğunlukta olduğunu gördüm ulaştığım muhitlerde... Hasan Celal ve Büyük Birlik''le ittifak konusunda hâlâ özeleştiri gözlüyorum Fazilet''in tabanında... "Bunu başarmalıydık" deniyor.
Büyük Birlik Partisi''nin rahatlıkla oy alabileceği muhitlerde geçirdim bayramı... O konuda sıklıkla;
-Ah bir barajı geçebilecekleri ümidini verebilselerdi, ifadelerine rastladım... Parlamentoya girememe ihtimalleri, çok geniş bir kesimde üzüntü uyandırıyor.
MHP''de belli bir canlılık gözleniyor. İddialı.
Vatandaş, CHP''den çok MHP''nin barajı geçebileceğini düşünüyor. 1995 seçimlerinde, CHP''nin barajı gece yarısından sonra geçmesi değişik yorumlara yol açıyor.
Bir başka gözlemim şu:
Sanki bu seçim iki arada bir derede gidilen bir seçim havasında... Alınan tüm sonuçlar geçici bir görüntüyü yansıtacak gibi... 28 Şubat gölgesi seçimleri derinden etkiliyor. Yargının siyasal görüntü veren tavrı yadırganıyor. Sanki vatandaş, "Biz oy vereceğiz ama Ankara''da ne olur bilmeyiz. Sandıktan çıkana rıza gösteriliyor mu bu memlekette?" sorularını cevaplama güçlüğü çekiyor. "Bu iş bu seçimde bitmez" eğilimi ağırlıklı...
Oysa seçim özgür irade gerektirir değil mi? Özgür irade ile yapılırsa ülke için anlamlı olur... Ülkeler seçimi "vatandaşı tahmin edelim" diye değil, "vatandaşın gerçek eğilimlerini tesbit etmek ve politikalarını ona göre biçimlendirmek için, yani yürüyen politikaları test için" yaparlar... Biz vatandaşa ne kadar güveniyoruz? Türkiye''nin gerçek sorusu bu değil mi?
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.