Daha kaç 27 Mayıs, kaç 28 Şubat?

Bütün kamuoyu araştırmalarında yüzde 30''larda bir partisiz oy gözüküyor ve bu durum, her siyasi çizgide bir "kendini aşma" ve "yeni oluşum" heyecanı uyandırıyor.

Son örnek Baykal''ın çıkışı. Baykal, Şeyh Edebali''nin Osman Gazi''ye hitaben yaptığı "Ey Oğul" diye başlayan öğütleriyle yola çıktı. Eleştiriler gelince "Yunus''tan, Mevlânâ''dan, Hacı Bektaş-ı Veli''den, bunların insan öncelikli söylemlerinden utanmamak gerektiğini" belirterek kendini savundu. "Anadolu Solu" diye bir tanım üretti kendi çıkışı için.

Son adımı, Bülent Tanla''nın inisiyatifiyle oluşturduğu danışma kurulları oldu. Öte dünyada "Cennete girme umudu vardı" ama daha önce, dünyada "iktidar olmak" istiyordu ve liberal bilim ve siyaset adamlarına açılım, CHP''yi ve Baykal''ı iktidarla buluşturacaktı!

Baykal''ın uzunca bir zamandır ipuçlarını sergilediği açılım henüz çok net değil. Belki şöyle formüle edilebilir ana düşünce: CHP ile halk arasındaki problemli alanlar, halkın hassasiyetleri istikametinde revize etmek...

Bu da "daha az devlet, daha çok insan" ve "laiklikte daha özgürlükçü yaklaşımlar" tarzında özetlenebilir.

Bu söylem, bir ölçüde Ecevit tarafından önce DSP''de seslendirildi. Bir bakıma Ecevit''in CHP''den farklılaşmasının ana boyutu bu idi.

Sonra CHP''de Ertuğrul Günay çizgisi bu yönde gelişti, ve şimdi, başkanlıktan ayrı kaldığı süreyi kuluçka dönemi gibi değerlendiren Baykal işin başında CHP''yi böyle bir formül istikametinde evirmeye çalışıyor.

Türk Solu''nun halkla özellikle laiklik konusunda problemli olduğu biliniyor. 6 Ok''taki devletçiliğin yoğunlaştığı alanın, en az ekonomi kadar ideolojik boyut olduğu, onun da laiklikte odaklaştığı açık bir gerçek. Ve bu Türk Solu''nun jakoben karakterini oluşturuyor.

Önce DSP, şimdi de CHP''de gerçekleşen olayın belli belirsiz bir "jakobenlik soruşturması" olduğu söylenebilir. Jakobenlik soruşturmasının da, inanç özgürlüğü alanında başlaması normal.

Normal ama, yapılan bu mu? Yani Baykal''ın çıkışı, buraya gelecek kıvama ulaştı mı?

Bu noktada ciddî sıkıntılar olduğu söylenebilir.

Baykal, simge anlamına gelecek bazı jestler yapıyor. Utangaç, çekingen, içinin ne kadar dolu olduğu konusunda pek ipucu vermeyen, Baykal''ın şu andaki tebessümleri kadar makyaja dönük bir söylem bu. Dışardan bakıldığında fantezi olarak şu söylenebilir ki, nasıl Sayın Ecevit''in bir "içe sindirememe sorunu" varsa, Sayın Baykal''ın da "içselleştirememe sorunu" var gibi görünüyor.

Ne demek bu?

Şu demek ki, Baykal''ın yeni dünyasına giren Şeyh Edebali, Osman Gazi, Yunus, Mevlânâ, Hacı Bektaş-ı Veli, CHP''nin kaç zamandır yabancı olduğu, kendini yabancılaştırdığı bir kültür bütününü oluşturuyor. Jakoben laiklik yorumunun da, inanç özgürlüğü mücadelesinin de CHP''nin varoluş misyonu ile negatif-pozitif anlamda yakın ilgisi var. "Çağdaşlaşma"yı, bir, kendi kültür ikliminden uzaklaşma şeklinde yorumlayan bir gelenek CHP. Dînî olana soğuk bakan bir gelenek. Laikliği, dînî alanı kuşatma biçiminde algılayan bir gelenek.

Tüm bu alanlarda köklü bir restorasyonu, köklü bir düşünsel evrimi göze almayı gerektirmez mi ve Sayın Baykal bunu yaptı mı? CHP ile mesafeli duran farklı bir toplum kesimi ile duygu bağları oluşturmayı amaçlayan bu söylem, partinin klasik tabanında, özellikle de onun keskin uçlarında nasıl karşılanır?

Şu söylenebilir belki de: Artık CHP çizgisinde de bir ayrışma zamanı geldi. 28 Şubat sürecinde CHP alanlarında dolaşan bir jakoben ekip vardı, bunlar İşçi Partili gruplardı. "Sol Güçbirliği" formülüyle, CHP''yi tek parti zihniyeti istikametine sürüklemeyi ve mümkünse partiye el koymayı tasarladılar. Bu arada Atatürkçü Düşünce Derneği ile sıkı ilişkiler kurdular. İşte, CHP bu noktada karar verme noktasında. Denebilir ki, CHP''nin bir kesimi, Doğu Perinçek''le duygudaşlık ikliminde dolaşıyor. Bunların medyada da uzantıları var. Bunlar, Baykal''ın yeni söylemine de kıyıcı biçimde tavır alıyorlar.

Baykal, burada bir içselleştirme sınavı yaşayacak. Şu an savunma noktasında. Jakoben laiklik taraftarları karşısında "Yunus''la buluşmanın neresi eleştiriliyor" yollu savunmalar yapıyor. Ama savunma psikolojisi üzerine parti yönü belirlenmez. İçselleştirecek, artı heyecan duyacaksınız. Bu, kendi kendini yeniden inşa anlamına gelir. Baykal bu zor işi başarabilecek mi? CHP bu işi başarabilecek mi? Bu Türkiye için bir devrim olurdu, ama o kadar zor ki...