Kosova hakkında yeni bilgiler, değerlendirmeler

00:006/04/1999, Salı
G: 9/09/2019, Pazartesi
Ahmet Taşgetiren

Kosovalı genç bir bilim adamı ile konuştum. Kosova gerçeğini çok iyi biliyor ve hadiseleri günü gününe takip ediyor. Bugün onunla yaptığım konuşmadan aldığım bazı notları sunacağım... Umarım, Kosova ile ilgilenen herkese farklı bakış açısı imkânları sunar.-NATO uçakları Sırp bölgelerini bombalarken, kamuoyunun bilmediği bir gerçek daha var: Sırp uçakları da Kosova''yı bombalıyor. Bu bombardımanlarda büyük yıkım söz konusu...-Sırpların amacı Kosova''yı ikiye parçalamak. Sürgünler genellikle Priştine,

Kosovalı genç bir bilim adamı ile konuştum. Kosova gerçeğini çok iyi biliyor ve hadiseleri günü gününe takip ediyor. Bugün onunla yaptığım konuşmadan aldığım bazı notları sunacağım... Umarım, Kosova ile ilgilenen herkese farklı bakış açısı imkânları sunar.

-NATO uçakları Sırp bölgelerini bombalarken, kamuoyunun bilmediği bir gerçek daha var: Sırp uçakları da Kosova''yı bombalıyor. Bu bombardımanlarda büyük yıkım söz konusu...

-Sırpların amacı Kosova''yı ikiye parçalamak. Sürgünler genellikle Priştine, Jakova, İpek, Mitroviça, Podiyeva bölgelerinden gerçekleşiyor. Buralar Kosova''nın en verimli bölgeleri... Sırplar savaş sonunda buralara el koymayı, geride kalan Prizren, Gilan ve Jakova''nın bir bölümünü Arnavutlar''a bırakmayı planlıyor. Belki "Alın, bağımsız Kosova''yı kurun" diyecekler, belki de Avrupa''ya dönüp, "Burayı alın, büyük Arnavutluk''u kurun" diyecekler. Böylece Makedonya ile Arnavutları karşı karşıya getirmek isteyecekler... Ayrıca Avrupa bunu kabul etmeyecek. Bosna Savaşından sonra, Bosna-Hersek toprakları içinde bir Sırp Cumhuriyeti kurmayı başardı Sırplar, burada da nüfusunun yüzde 90''ı Arnavutlardan, yüzde 97''si Müslüman olan Kosova''nın önemli bir bölümünü ilhak etmeyi amaçlıyorlar.

-Sürgünlerle ilgili bir gerçek şu: Bunların büyük çoğunluğunun pasaportu ve kimlik kartı mevcut değil. Öte yandan Kosova''da belediyelerde mevcut evraklar yakılıyor. Böylece yarın geri dönüş söz konusu olduğunda, mal-mülk konusunda ciddî bir kargaşa yaşanacak.

-NATO harekâtının ana amacı, söylendiği gibi insanî motifler taşımaktan ziyade, Yugoslav ordusunun gücünü kırmaktır. Hatta belki bir noktada bölgedeki Müslüman nüfusu azaltmanın da amaçlandığı düşünülebilir. Çünkü NATO''nun, böyle bir hava harekâtı başladığında Sırplar''ın bölgedeki Müslümanları sürmeyi veya imha etmeyi planladığını biliyor olması lâzım. Zira Jirinovski''den çok daha radikal bir ırkçı olarak bilinen Sırp Başbakan Yardımcısı Voislav Şesel, "NATO harekâtı başlarsa tek bir Arnavut kalmayacak" yollu konuşmalar yapmıştı.

-Ayrıca Kosova''da Sırp zulmüne karşı tek direniş odağı olan Kosova Kurtuluş Ordusu (UÇK)''na yardım yapmamak bir yana, bir yıldan bu yana silâh ambargosu uygulanmaktaydı. Adriyatik''te defalarca silâh yüklü gemiler yakalandı ki, bunun arkasında Amerikan istihbaratı vardı. Uydudan tesbit ettiler ve yakalattılar.

-Burada bir not olarak Miloseviç''in bir "Amerikan adamı" olduğunu da not etmek gerekiyor. Miloseviç''in hocası ünlü Amerikalı diplomat, eski Dışişleri Bakanı Henry Kissinger''dir.

-Acaba bombardımanlardan sonra kara harekâtı mı yapılmalı? Bunu NATO mu yapmalı? Arnavutlar, kara operasyonunu UÇK''nın yapmasını tercih ediyorlar. "Yeterli silâh temin edilsin, UÇK elemanlarına yeterli eğitim verilsin, biz kendi meselemizi hallederiz" diyorlar. Şu anda UÇK elemanlarının elinde el bombası ve kalaşnikoftan başka silâh yok. Bu basit silâhlarla Sırpların 1300 tankına, 2000 zırhlı aracına, uzun menzilli toplarına karşı koymak zor. Kosovalı Arnavutlar hep ikinci sınıf vatandaş olarak görülmüş. Askeri okula alınmamışlar. Onun için üst rütbeli subayı çok Arnavutların. Gerilla eğitiminde başarılı Türk subayları kısa sürede eğitebilir Arnavut gençlerini... Şu anda Arnavutluk''a sığınmış 200 bin Arnavut var. Büyük kısmı da genç. UÇK bunları askere alıyor ve iki haftalık eğitimden sonra Kosova''ya gönderiyor. Bunların eğitiminde Türkiye çok daha aktif görev üstlenebilir. Kosovalılar, vatanlarını kendileri kurtarmak istiyorlar. Bir NATO harekâtı ile kurtuluş söz konusu olursa, bunun bir bedelinin olmasından da endişe ediyorlar.

-Türkiye kendisini daha çok göstermeli Kosova hadisesinde... Kızılay gözükmeli yardımlarda... Makedonya ile Türkiye''nin arası çok iyi olması lâzım. Çadır kurulmasına itiraz etmesi, Türkiye''den parasal yardım beklediği içindir. Türkiye bunu hesaba katarak teşebbüste bulunmalı. Türkiye geri planda kalırsa, ilerde, Balkanlar''daki ilişkiler açısından sıkıntı doğacaktır.

-Türkiye mülteci konusunu daha planlı biçimde yürütmeli. Şu ana kadar Türkiye''ye sadece 280 kişi mülteci olarak gelmiştir. Geriye kalan 5 bin kişi, turist olarak gelmiş ve yakınlarının yanına gitmiştir. Türkiye, mülteci kabulünde bilhassa parçalanmış ailelere öncelik vermelidir. 2. Dünya Savaşından bu yana Kosova''dan 450 bin kişi göç etmiş. Bu da, bölgenin göç veren yapısı hakkında çarpıcı bir bilgi... Ayrıca Kosova''dan ayrılanların önemli bir kısmı geri dönmüyor. Bu da, nüfus azalmasına yol açıyor. Sırpların "etnik arındırma" projesi de zaten bunu gerçekleştirmek...

-NATO''nun hava harekâtında vurulması gereken ilk hedef, Sırp Radyo Televizyonu olmalı... Çünkü Sırp milliyetçiliğini kışkırtan asıl merkez orası... Şu ana kadar Sırp Radyo TV''si, Kosova''da yaşanan katliam ve sürgünlerle ilgili tek kare görüntü vermedi. Buna mukabil Kosova''dan kaçan üç-beş bin Sırp''ın görüntüleri sürekli veriliyor ve halk kışkırtılıyor. Yugoslavya''da tüm muhalif radyolar ve yerel tv''ler kapatılmış bulunuyor. Tek ses, Radyo-TV Sırbia...

-Şu anda kamuoyu daha çok sınırlarda biriken mültecilere odaklanmış durumda... Oysa Kosova''da henüz yurtlarını terketmeyen yüzbinlerce insan var. Zor da olsa yapılan görüşmelerde, o insanların da çok büyük güçlük içinde olduğunu öğreniyoruz. Bizim yakınlarımız da orda henüz. Evlerinden çıkamıyorlar, kimin kalıp kimin gittiğinden bile haberleri yok... Sokaklarda silâhlı Sırp milisleri dolaşıyor. Bosna''da olduğu gibi komşu komşuyu katlediyor. Kosova açıldıkça içinden tüyleri ürpertecek vahşet sahneleri çıkmasından endişe ediyorum...

-Avrupa''da onbinlerce Arnavut var ve onlar da çok yoğun bir yardım kampanyası başlatıyorlar.