Türkiye''nin Rusya ile iyi geçinmesi, artı, sağlıklı ekonomik-diplomatik ilişkiler geliştirmesi gayet tabiî. Bir kere komşuluk sebebiyle ortak bir coğrafyayı paylaşmak söz konusu. Ayrıca bu büyük ülkeden alacağı şeyler de var, ona satacağı şeyler de... Üstelik Sovyetler''in dağılmasından sonra başlayan, halen devam eden ve belki daha yıllarca devam edecek olan yeniden yapılanma sürecinde, Türkiye''nin değerlendirebileceği pekçok alan bulunabilir. Bütün bunların yanında, ilişkilerin belki de en belirleyici olabileceği konu, Sovyet hakimiyeti altındaki halkların yeni statü oluşumlarında ifa edilecek rolle ilgili... Çünkü Sovyet hakimiyeti altındaki halkların büyük kısmı, Türkiye ile kültür-tarih birlikteliği içinde ve bu halklar, yönelecekleri ufka yürürken, Türkiye ile elele tutuşablecek bir potansiyele sahip.
Denebilir ki Türkiye, Rusya ile ilişkilerde hep bu hassasiyetle hareket etti. Her adımında Moskova''nın nabzını kolladı.
Ama şimdi, Çeçenistan konusundaki tavrını dikkate alarak bir kere daha söylemek gerekir ki, bu "nabız tutma" işinde, biraz aşırıya gidildi ve Moskova ile ilişkiler, özünde "ürkeklik" bulunduğu söylenebilecek, "düşük profilli bir dış politika"ya müncer kılındı.
Ecevit''in geziye çıkarken "Çeçenistan Rusya''nın iç işi" diye konuşması, sadece bu ürkek tavrın göstergesi olmuştur. Moskova, bu ürkek tavrın gerisindeki irade zaafını kavrayacak bir diplomatik birikime sahiptir.
Dünya, daha birkaç ay önce, "Kosova benim iç işim" diyerek, sivil halkın üzerine ateş ve kan kusan Sırplar''ı terbiye etti. Dünyanın geldiği noktada, "iç iş" diyerek, kendi halkına kan kusturmak var mı? Kaldı ki Çeçenistan, dünya tarafından resmen tanınmış olmasa da "iç iş" olmaktan öte bir konumda... Hadi o konumun meşruiyyeti arkasında durma irademiz yok, sırf "insanî" bir çıkışla, Kafkaslar''daki Rus vahşeti, daha yüksek sesle dünya gündemine getirilemez miydi? Tıpkı Kosova''da ortaya konan hassasiyetle, diyelim Cumhurbaşkanı Demirel çıkıp, "Rusya çok ileri gitti, bu vahşete göz yumulamaz, dünya insanlık sınavında" diye seslenemez miydi?
Ecevit''in, olayın insanî boyutuna ilişkin "kaygı"lı sözleri bile son derece düşük profilli.
Neden tavır konamadı?
Bir kere, Ecevit''in gezisi Türkiye''nin elini bağlarken, Moskova''yı daha saldırgan hale getirdi. Sanki Ankara "gezi öncesinde Moskova''yı kıracak-kızdıracak tavır sergilemeyelim" diye düşündü, buna karşılık Moskova "Gezi öncesinde bir harekât yaparsak, nasıl olsa Türkiye ses çıkarmaz" değerlendirmesinden hareket etti. Ne yazık ki Moskova''nın pervasız planı tuttu.
İkincisi, PKK ile Çeçenler, ya da Güneydoğu ile Çeçenistan arasında paralellikler bulunduğu teması geliştirildi Moskova tarafından ve bu, Ankara üzerinde etkili oldu. Oysa hem iki konu arasında ilişki yoktu, hem de Moskova''nın artık PKK''yı koz olarak kullanma şansı kalmamış olmalıydı.
Ve üçüncü sebep, Türkiye''nin 28 Şubat''tan bu yana içine girdiği halet-i ruhiye ile ilgili. Moskova, tam harekât öncesinde, dünya kamuoyuna, bilinen "tehdit" şablonlarını sürdü: "Fundamentalizm, radikal İslâm, Vahhabilik vs..." Bunlar, Türkiye''nin de 28 Şubat 1997''den bu yana "bir numaralı iç dehdit" diye hedef seçtiği düşmanlardı. O zaman Rusya''ya nasıl karşı çıkacaktınız?
Bakın Rusya Başbakanı Putin ne diyor:
"Çeçenistan''da üstlenen terör, Rusya''yı bölgedeki askeri gücünü artırmak zorunda bıraktı.....Rusya''nın zaten bir parçası olan Çeçenistan''ı işgal etmiyoruz; orada anayasal düzeni sağlıyoruz......Son yıllarda İslâm düşüncesi radikal gruplar tarafından istismar ediliyor; yalnız Rusya''da değil, bütün dünyada ciddi sorun var... Türkiye ile bu konuda işbirliği içinde olmamız gerek. Sanırım anlayış görürüz."
Mantığı nasıl buldunuz? Bu mantığa karşı, 28 Şubat mantığı ile donanmış bir siyasal irade Çeçenistan''dan yana tavır üretebilir mi? Adamın bir tek "Gelin Çeçenler''i birlikte yokedelim" demediği kalıyor. Bizden "anlayış" bekliyor.
Çeçenler''e karşı bir günah işlediğimizi düşünüyorum. Kafkaslar ilk bombalandığında "Moskova''dan yana olalım" diye makale yazan vatandaştan, "Vahhabi-radikal İslâm" korkuları üretenlere kadar, peşpeşe gelen acılar sebebiyle duyarlılıklarını kaybedenler, yürekleri nasırlaşanlar, yorulanlar... Hep günah işledik Çeçen acısı karşısında... pazar yerinde bombalanan kadın-çocuk-genç-yaşlı sivillerin acısını hissetmeyenlerimiz... Günah işledik. Şimdi tıpkı Kosova Müslümanları gibi dağ yollarında soğukla boğuşanları yüreğine yansıtmayanlarımız.. günah işiyoruz.
Bu gece Mirac Gecesi...
Ecevit''in avuçlarına, hiç olmazsa bir demet dua tutuşturabilirdik Çeçen yavruları için...
Bu gece Mirac''a çıkaracak yüreklerimiz var mı, bir sorgulayalım...
Mirac, Taif''te taşlanan Allah Rasûlü (s.a.)''ne teselli armağanı idi Kâinatın Rabbi''nden....
Çok acılar yaşadı bu garip ümmet... Yaşıyor...
Çeçenya bizim bağrımızda yanıyor bir anlamda...
Bu gece dualara vurmalıyız yüreklerimizi... "Duanız olmasa neye yararsınız?" diye sesleniyor vahy-i ilâhî... Yani yüreklerinizde Allah''a açılan kapılar kapanmışsa...
Bu gece Mirac Gecesi. Gelin birkaç saniye, Çeçenler''le kardeş olduğumuzu hatırlayalım. Mashadov''la, Basayev''le, "Lailahe illallah" diye dönüp duran dağ yürekli adamlarla saffa girelim...
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.