1975 yılında DESİYAB adı altında kurulan Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası 44 yıllık faaliyet geçmişi sürecinde çok sayıda şirketin yatırımlarını desteklemiş, uzun vadeli kaynak sağlamıştır.
Yapılan yasal değişiklikle Banka, kalkınma bankacılığı yanında, yatırım bankacılığı ve Türkiye Kalkınma Fonu aracılığıyla girişim sermayesi araçları kullanarak teknoloji odaklı dinamik sektörleri de destekleme görevleri üstlenmiştir.
**
Kalkınma bankacılığı bütün dünyada yaygınlaşmaktadır. Bu bankaların özel finans kurumlarının yetersiz kaldığı, desteklemekte çekindikleri küçük ölçekli, yenilikçi şirketleri ve altyapı projelerini destekleme misyonunu üstlendiklerini görmekteyiz.
Bugün, özellikle Çin, Almanya, Hindistan ve Güney Kore’deki kalkınma bankalarının ekonomik gelişmede büyük etkisi olduğu bilinmektedir.
Türkiye Kalkınma Bankası
aktif büyüklüğünün gayri safi yurt içi hasılaya oranı yüzde 0,28 iken, aynı oran Çin’de yüzde 20, Almanya’da yüzde 15,41, Kore’de yüzde 16,15’tir.Hem sermaye ve aktif büyüklüğü açısından, hem de faaliyet etkinliği açısından Türkiye Kalkınma Bankasının kalkınma sürecindeki misyonunu yerine getiremediği açıktır.
Söz konusu ülkelerde bu kurumlar ulusal kalkınma stratejilerinin gerçekleşmesinde de etkin bir araç olmuş, piyasa başarısızlıklarının üstesinden gelinmesine katkı sağlamıştır.
Dünya Bankası verilerine göre, kalkınma bankaları kredilerini 2007 yılında 1,16 trilyon dolardan 2009’da 1,58 trilyon dolara çıkararak (3 yılda yüzde 36’lık artış) küresel finansal krizden çıkış için özel sektöre güçlü destek verdiler. Aynı dönemde ticari banka kredilerindeki artış ise sadece yüzde 10 olmuştur.
**
Türkiye Kalkınma Bankası gerek küresel krizde, gerekse son 2 yıldır yaşanan ekonomik türbülansta sektörel kredi yoğunlaşması, özel sektörün fonlamadığı ama ülke gelişimi için büyük önem taşıyan yenilikçi, stratejik, ileri teknoloji içeren sektörlere ya da yenilenebilir enerji sektörlerine verdiği destekler sembolik düzeyde kalmıştır.
Oysa profesyonel kadroyla iyi yönetilen kalkınma bankalarının ülke kalkınmasında hayati rol
oynadığı dünya örneklerinde de açık olarak görülmektedir. Kalkınma bankalarının öncelikli amacı kâr değil,
ekonomik kalkınma üzerindeki etkilerini en üst düzeye çıkarmaktır. Bu kurumlar, ülkelerin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına özel finans kurumlarından daha iyi
hizmet veren bir finansal sistem
kurmaya yardımcı olmaktadır. Bugün Türkiye Kalkınma Bankası kredi maliyetleri
konusunda (faiz
ve ücret) özel bankalarla yarışmaktadır.
Kredi talebinde bulunan işadamları faizlerin özel finans kurumlarından daha yüksek olmasına tepki göstermekte
, kurumun yaptığı “maliyetlerimiz arttı bunun için marjları yükselttik” açıklaması (2018 faaliyet raporlarında da var) kurumun içinde bulunduğu vehameti ortaya koymaktadır. Giderleri 2018 yılında yüzde 115 artan bankanın kârlılığının yüzde 25 artması kredilere uyguladığı faizlerin yüksekliğini de yansıtmaktadır.
**
Kârlılık esas alınmış, kamu yararı ve dünya kalkınma bankacılığındaki ana ilke olan “ekonomik kalkınmaya katkı”
Türkiye Kalkınma Bankasında büyük ölçüde sistem dışına itilmiştir.
Özellikle son dönemde anlamsız şekilde İstanbul’a taşınılmış,
personelinin sadece yüzde 10’unu İstanbul’a getirilebilmiş, yeni personel alımı ve yüksek maliyetli yerleşimle
gündem (arka planda farklı bir ajanda var gibi) ekonomi dışında tutulmuştur. Daha önceki yazımızda da değindiğimiz gibi; “İstanbul’a taşınma; ben yaptım oldu bitti mantığıyla, kökleşmiş bir kurumu, kazanılmış hafızayı-tecrübeyi-yapıyı, bir çırpıda çöpe atma anlamına gelecektir.”
Sonuç olarak, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası’nın temel faaliyet alanı olarak belirtilen “kalkınmanın finansmanında daha aktif rol alma”
şeklindeki kuruluş felsefesine dönüşü
bekliyoruz.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.