TR
EN
AR
FR
RU
UR
Kömür santrallerinin veto yiyen kirliliği
Türkiye, son iki yıldaki yavaş büyüme oranlarını dışarıda tutarsak, 2000’li yıllarda hızlı büyüyen bir ekonomik performans sergiledi.
Hızlı büyüyen her ekonomide olduğu gibi enerji ihtiyacı da hızla arttı.
Aynı zamanda, fosil enerji kaynağı olarak da nitelendirilen petrol varlığı bakımından dışa bağımlılığımız da arttı.
Enerjide dışa bağımlılık enerji faturamızı (cari işlemler açığını) arttıran en önemli faktör.
Uzun vadeli sürdürülebilir bir büyüme ve kalkınma yürüyüşünü devam ettirebilmek için enerjideki dışa bağımlılığı yerli enerji kaynaklarıyla ikame etmek gerekiyor.
**
2019 Eylül sonu itibarıyla Türkiye’de
kurulu elektrik enerji gücünün
yüzde olarak 31,4’ü hidrolik, 28,6’sı doğalgaz, 22,4’ü kömür
, 8.1’i rüzgar, 6,2’si güneş ve 3,3’ü diğer kaynaklardan oluşuyor.Buna karşılık 2018 yılında
elektrik üretiminin
yüzde 37,3’ü kömürden
, 29,8’i doğalgazdan, yüzde 19,8’i hidrolik enerjiden v.s. elde edilmiş.Açıkçası,
kömürlü termik santrallerden üretilen enerji
, kurulu güce göre çok daha fazla
(yüzde 20 civarında kurulu güce karşı enerji üretiminin yüzde 37’si kömürle çalışan santrallerden elde ediliyor).Bu artışta, yerli kaynaklardan elektrik üreten (özellikle kömürle çalışan) santrallere verilen teşviklerin etkisi yüksek.
**
Kömür kullanılarak elektrik enerjisi üretilmesi tarihi neredeyse 100 yıl öncesine dayanıyor.
Ancak
kömür
aynı zamanda bilinen en kirletici
enerji elde etme yöntemidir, aynı zamanda. Çünkü kömür yakıldığında ortaya çıkan karbon ve kükürt gazları hem insan sağlığını
hem de çevreyi
(gıda ve su kaynaklarını
) adeta mahvetmekte
, bütün ekonomik faaliyetleri (turizm, tarım ve hayvancılık gibi) olumsuz etkilemektedir.Kömür, iklim değişikliğine neden olan
sera gazlarının
en önemli kaynaklarından biridir. Bu nedenle de küresel ısınma ve iklim değişikliği ile mücadelede
politika belirlemeye çalışanların hedefinde kömür var
.Kömürü bir elektrik enerjisi kaynağı olmaktan çıkarmadan çevre ve iklim değişikliği mücadelesinde başarıya ulaşmanın imkânı yok.
HEAL (Health and Environment Alliance) Türkiye raporunda
her yıl 2876 erken ölüm
, binlerce kronik bronşit, kalp-damar hastalıkları, akut astım
semptomları ve birçok rahatsızlık kömür yakıtlı santrallerle
ilişkilendiriliyor.**
Hal böyleyken Türkiye’de, son yıllarda (biraz da zorunluluktan) kömürle çalışan termik santrallerin yapımını ve yaygınlaştırılması bir devlet politikası olarak teşvik edilmiştir.
1990 yılında
Türkiye’de termik santrallerin kurulu gücü
5,6 MGw (megawatt) iken 2018 yılı sonunda 21,2 MGw’a
çıktı.Kömür yerli ve milli
bir enerji kaynağımız, lakin en fazla doğayı kirleten enerji kaynağı
aynı zamanda.Kömür sanıldığı kadar
ucuz bir enerji kaynağı
değil (Carbon Tracker’in raporuna göre AB’de kömürle çalışan santrallerin yüzde 79’u zarar ediyor). Üstelik Türkiye kömürden elde ettiği enerjinin yarısını ithal kömürle üretiyor
. Bu durum aynı zamanda ülkeden hatırı sayılır bir döviz çıkışı
anlamına gelmektedir.**
Termik santralleri, kurulduğu bölgelerde insan ve çevre sağılığını ciddi olarak tehdit ediyor (çevrede yaşam belirtisi adına bir şey bırakmıyor… ot bitmiyor ot… çıplak gözle de bu görülebilir).
Kömür savunucularının iddiası; termik santrallerinin bacalarına filtre takıldığında zehirli gazların havaya yayılmadan tutulabileceği.
Dünyada, termik santrallerinin filtreleme sistemleri sayesinde zehirli gazların atmosfere yayılmasını tamamen önleyebildiği belirtiliyor. Ancak,
filtreleme sistemleri çok pahalı
ve elektrik üretim maliyetlerini yüzde 50’ye yakın oranlarda artırıyor.Üstelik tahmin edileceği gibi,
filtreleme sistemleri
teknolojisi de tamamıyla yabancı bir teknoloji
.Hal böyle olunca,
Türkiye’deki termik santral işletmecileri
mevzuatından yararlanarak filtreleme işinden şimdiye kadar kaçtılar.
Cumhurbaşkanı’nın
meclisten çıkan filtrelemeyi erteleyen yasayı veto etmesi
bu kaçışın sona erdiğini
gösteriyor. Bu veto; her şeyden önce insan sağlığı, çevre kirliliği, hava, su ve toprak kalitesinin korunmasına verilen önem bakımından çok anlamlı.**
Son söz olarak;
kömürle enerji üretimini teşvik eden enerji politikalarından biran önce vazgeçilmeli
, AB ülkelerinde başlatıldığı gibi kömürle çalışan
termik santrallerinin kapatılması bir takvime bağlanmalı
.Zira kömürden elektrik elde etmek hem eskisi kadar
ucuz değil
(açık maliyet), hem de iklim değişikliği, çevre kirliği, insan sağlığı ve canlı hayatını etkileme maliyetleri telafi edilemeyecek boyutlara ulaşmış
.Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.