AGİT"ten Bakü-Ceyhan"a

AGİT Konferansı bugün başlıyor. Şüphesiz böyle bir toplantıya ev sahipliği yapmak Türkiye açısından önemli. Konferans nedeniyle Türkiye için önemli bazı kararların alınmasına, yoğun diplomasinin yaşanmasına şahit olunacak. Türkiye açısından acil üç önemli konuda hem Clinton''ın ziyareti hem toplantının yapılmasıyla ilişkin olarak bazı gelişmelerin yaşanması bekleniyor. Kıbrıs. Bakü-Ceyhan boru hattı, Avrupa Birliği''ne adaylık konusu.

AGİT Zirvesi''nden önce Türkiye''ye gelen Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Clinton''un temasları ve ziyaretin bir Hollywood filmini hatırlatan kurgusu konferansın Türkiye açısından nasıl bir seyir takip edeceğinin işaretlerini vermiş oldu.

AGİT isminden de anlaşılacağı gibi Avrupa Güvenliği ve üye ülkeler arasında işbirliğinin sağlanmasına yönelik kimi ilke anlaşmalarının yapıldığı, sorunların masaya yatırıldığı bir platform. Daha önce konferanstan ibaret olan bu oluşum daha sonra daimi bir teşkilata dönüştürüldü. Teşkilatın istişare ve tavsiye kararlarından öteye somut bir yaptırımı yok. Ancak bazı ilkelerin hayata geçirilmesinde bir uzlaşma zemini sağlaması açısından önemli. Zira alınan kararlar tam bir ittifakla alınmak zorunda.

Burada alınan kararlar Türkiye için nasıl bir ufuk açabilir? Gerçekten insan hakları ve demokratik kazanımlar açısından Türkiye''ye bir açılım sağlayabilir mi? AGİT Zirvesi''nde alınan kararlar Türkiye''deki insan hakları ve düşünce özgürlüğü açısından bir iyileşmeye katkıda bulunabilir mi? Tek başına hayır. Ancak Türkiye''nin Avrupa Birliği''nin adaylık sürecine, Amerika''nın bastırmasına bağlı olarak konjonktürel ve şartlı iyileşmelerin habercisi olabilir. Avrupa Birliği''nin adaylık konusunda karar aşamasında bastırmasıyla idam kararının kaldırılması gibi sonuçlarda olduğu gibi. Ama diğer taraftan Amerikan Başkanı''nın konuşma yaptığı, ayakta alkışlandığı Meclis''le Amerikan vatandaşı olduğu gerekçesiyle vatandaşlıktan çıkarılıp (bir ihanet suçlamasıyla) başörtülü olduğu için bir milletvekilinin görevine başlatılmadığı Meclis aynı Meclis... İthal iyileştirmelerin, demokratikleştirme projelerinin bu konuları kapsayacağı konusunda iyimser olmak için elimizde bir gerekçemiz yok! İslam ve terörizmin özdeşleştirildiği bir algılayışı yeni dünya düzeni olarak empoze eden ABD''nin "ılımlı İslam" adıyla kendini ifade etme hakkı ve yeteneği elinden alınmış, yasal tedbir adıyla hakları ve hareket alanı budanmış bir İslam çerçevesinden yana olduğu açıktır. Bu anlamda Müslümanlar''ın daha rahat bir nefes alacaklarını beklemek zor. Zira İmam Hatipler''in kapatıldığı bir süreçle ruhban okulunun açılmasının dayatıldığı süreç arasında ilişkinin olmadığını söylemek mümkün değil. Ruhban okulunun açılmış olması (tek başına böyle bir okulun varlığından rahatsız değilim) ne dinî özgürlükler ne fikir özgürlüğü anlamında iyileşme anlamına gelmemektedir.