Esnaf intifadası
Cengiz ÇandarYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 07/04/2001, Cumartesi • Yeni Şafak Haber Merkezi
Türkiye''de bir "esnaf intifadası"ndan söz edilebilecek bir aşamaya geldik. Esnaf gösterileri, tıpkı bir "bozkır yangını" gibi, dalga dalga Türkiye''ye yayılıyor. Önce, İstanbul ve Ankara''da mevzii olarak başlamıştı. Sonra Bursa''ya sıçradı. Derken, İstanbul ve Ankara''da çapını genişletti ve Konya''da olaylı bir hal aldı. Dün, İstanbul ve Ankara''da daha da yayıldı ve orada kalmayarak İzmir''e, Kırıkkale''ye, Nevşehir''e, Urfa''ya ve Diyarbakır''a sıçradı. Besbelli yarın daha da genişleyecek; öbürgün daha da, daha öbürgün daha daha da...
Bunlar örgütlü olmadıkları için, her türlü "provokasyon"a da açık eylemler. Ama hiçbir gerekçe bu eylemlerin "meşruiyet"ine gölge düşürmez.
Bu ülkede bugüne dek yıllardır öğrenci yürüdü, işçi yürüdü, memur yürüdü ama esnaf ilk kez yürüyor. Üstelik bu bir "ideolojik" yürüyüş değil. Ancak "bıçak kemiğe dayandığı" vakit görülebilecek cinsten "öfkeli" bir kalkışma hali. Türkiye''nin her bölgesi, her önemli şehrinin her köşesi "hükümet istifa" haykırışlarıyla yankılanıyor. Bu, üzerinde önemle durulması gereken bir "toplumsal patlama" görüntüsüdür.
Zaten bunu hiçbirşeyden anlayamasak bile, topluma tümüyle sırtını dönmüş olan ve yıllardır birinci sayfalarından ve korumalı-özel arabalı yazarlarının kalemlerinden "pembe diziler" yayınlayan ve korkunç bir tiraj düşüşüne uğramakta olan "sözde büyük medya"nın süratle çark ederek, manşetlerine bu eylemleri taşımalarından bile anlayabiliriz. "Mecburiyet", topluma kör ve toplumu körleştirmeyi "misyon" edinmişlerin bile gözlerinin açılmasını zorladı.
Topluma, kendine, halkına duyarlı olan herkes, bu üçlü koalisyon hükümetinin izlediği politikanın, bir "siyasi kriz" üreticisi olduğunu; "siyasi kriz"in "ekonomik kriz"i beraberinde getireceğini ve "ekonomik kriz"in boyutlarının ve derinliğinin ise "sosyal kriz"e yol açacağını görmüştü. Yazılarımız buna tanıktır. Şimdi, olan budur.
Bu "kriz"den nasıl çıkılacaktır? Zira, birbirine dolanmış bir "üçlü kriz" hali mevcuttur. Siyasi-ekonomik-sosyal... "Üçlü düğüm"... Bunlardan hangisini çözmeye başlarsanız, diğerlerinin de çözümünü beraberinde getirecek?
Pür ekonomistler, iş çevreleri, IMF ve Dünya Bankası bürokratları vs. için, elbette öncelik "ekonomik". Aralarındaki görüş ayrılıkları, "ekonomik" ve "mali" politikalarda izlenecek yöntemler üzerinde. Bu konuda bir "uygun" çözüm bulsalar, sanki esnafı tekrar eve ve dükkanlarına geri sokacaklar. Son umut, Kemal Derviş''in haftaya "ekonomik program"ı açıklaması ve o açıklamaya paralel, 12 (Kemal Derviş''in fısıldadığına göre 16) milyar dolar dolayında "dış kaynak"ın telaffuz edilecek olması. Derviş''in "haftaya iyi haberlerim olacak" sözü, buradan kaynaklanıyor.
Oysa, işin "püf noktası" artık ekonomik değil, "siyasi". Bu hükümet öylesine büyük ve geri getirilemeyecek bir "güven erozyonu"na uğramış durumda ki, ne Türkiye halkı ve ne de "dış dünya", bunlar Türkiye''nin tepesinde çöreklenmiş otururlarken, dünyanın en dahiyane ekonomik programı açıklansa ve bu, Kemal Derviş''in imzasını taşısa bile, bunun "uygulanabilirliği"ne inanmıyor. Esasen, programın uygulanma şartı, üçlü koalisyonun "dördüncü ortağı" Kemal Derviş''e bir "güçlü siyasi destek" vermesi. Oysa, "kredisini çoktan tüketmiş" olan bu üçlü parti hükümetiyle kim "özdeşleşirse" iflah etmeyecek.
Yani, Kemal Derviş, hükümetin kesin ve güçlü desteğini almadan "programı"nı uygulayamaz; işin "paradoksal" yanı, hükümetin kesin ve güçlü desteğini aldığı vakit (gerçi bunu veren de yok ya), halkı kaybeder. Halkı karşısına alan bir programın ise uygulanma şansı olamaz.
Tekrar soralım; Peki, bu "üçlü" (siyasi, ekonomik, sosyal) karakter kazanmış olan bu "kriz"den nasıl çıkılacaktır? Üçünden hangisinin "can alıcı" olduğuna doğru teşhis koyarak. Can alıcı olan, "püf noktası", altını çizelim, işin "siyasi" yönüdür. Zaten, esnaf, Türkiye''yi "hükümet istifa" sloganı ile sarsıyor. Hükümet, istifa etmeden, esnafın ve giderek tüm Türkiye''nin "teskin olması" mümkün değildir; dış dünyaya ve TC vatandaşlarına "güven" gelebilmesi söz konusu değildir.
Başında gerçek dünya ile ilişkisi kesilmiş, giderek elden ayaktan kesilen bir Başbakan''ın ve hükümetten ayrıldıkları anda, boyunlarına "yolsuzluk soruşturması kemendi"nin dolanacağı ve bu yüzden koltuklarına yapışmaktan başka çareleri bulunmayan yardımcılarının çekilmesi nasıl sağlanabilecektir?
Bunun hiçbir yolu yok değil. Türkiye sathındaki "esnaf intifadası", Parlamento''nun içine sıçrar ve "genel başkan memurlarının intifadası"na dönüşürse, zaten sonbahar yaprağı gibi sallanan ve savrulan bu hükümet, çatlar ve nihayetinde çöker. ANAP ve DSP''de "başkaldırı sesleri" işitilmeye başlandı. Bir bakanı "enerji yolsuzluğu fezlekesi" yemek üzere, bir diğeri "banka hortumlamada görev ihmali"nden ötürü DGM''-lik olmak üzere bir hükümet bu. Bunu oluşturan parti gruplarında başlayacak bir "intifada" karşısında ayakta hiç duramaz.
Hükümet giderse ne olur?
Anayasa''ya göre Cumhurbaşkanı, yeni hükümeti kurmakla bir TBMM üyesini görevlendirir. Sonra? Bekleyin; herşeyin bir sırası var. Önce bu hükümetin gönderilme yönteminde anlaşalım. Ama şurası kesin: Türkiye''de yeni bir "siyasi süreç" başlar. Sinirler bir nebze yatışır. Esnaf dükkanına döner.
Türkiye, kesinlikle bugünkünden daha iyi, "yarınlar" için daha şanslı olur.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.