Halkın gazabından korkun
Cengiz ÇandarYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 08/04/2001, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Önümüzdeki hafta, Türkiye''nin "siyaset" ve "ekonomi" açısından sanki bir "saate karşı yarış" haftası olacak. Kemal Derviş, "Önümüzdeki hafta iyi haberler vereceğim" demişti. İstifa etmemekte direneceği sinyalini veren Başbakan Bülent Ecevit ise, "Kemal Derviş müjdesi"nden umutlu. Yani, Kemal Derviş, can çekişen Ecevit ve hükümetine bir "oksijen tüpü" işlevi görüyor.
Peki, "Kemal Derviş müjdesi" ne olabilir? Bu, o kadar gizemli bir şey değil. Ekonomik programın açıklanması ve açıklamayla birlikte, Derviş''in iki hafta önce telaffuz ettiği 10-12 milyar dolar civarında "dış kaynak" vaadi bekleniyor. Kemal Derviş''in hafta içinde İstanbul''da görüştüğü bazı kişilere "16 milyar dolar" diye bir rakam telaffuz ettiği de öğrenildi. Bunun piyasaları rahatlatacağı, borsayı yukarı çekeceği, doları bir nebze dengeleyeceği tahmin ediliyor.
Yani, Türkiye, önümüzdeki haftayı bu "müjde"nin somutlanmasıyla atlatırsa, hükümet "varta"yı atlatmış olacak mı?
Hayır. Sorun zaten burada. Sorun, öncelikle "siyasi" ve artık "sosyal". Çünkü, esnafın ateşlediği ve Türkiye sathına büyüyerek yayılan kitle eylemlerinin "hükümetin istifası"ndan başka bir yolla "teskin edilmesi" kolay gözükmüyor.
İnsanları, bir başka deyimle "sosyal dinamikler"i gözönüne almayan "şabloncu" ekonomilerin, "ekonomistler ve finans uzmanlarının ekonomileri"nin dikiş tutması mümkün değildir.
Eğer Türkiye''nin zembereği bu hafta boşalmasaydı, Kemal Derviş''in açıklamaları, "dış kaynak"ın somutlanması ve dolayısıyla Bülent Ecevit''in umutlarının belki bir geçerliliği olabilirdi. Ama artık zemberek boşaldı. "Ekonomik kriz"in darbesini yiyen milyonlarca insan, ilk sadmenin ardından krizin acısını daha kuvvetli hissettikçe, bu krizin baş sorumlusu olan hükümete öfkesini daha da geniş bir katılımla ve daha da ateşli biçimde duyuracak. "Hükümet istifa" ve "Ecevit huzurevine" sloganları "bozkır yangını" gibi Türkiye''yi saracak. Bunu engellemeye Kemal Derviş''in açıklamaları yetmeyecek.
Ecevit için Kemal Derviş "müjdesi" yeterli olsaydı, G-7 ülkelerine "kurtarın bizi" türünden mektup göndermezdi.
Ne var ki, Türkiye''ye kurtarıcı el uzatması beklenilen "dış dünya" da, Türkiye''yi görüyor. "Dış dünya"nın da bu hükümete "güven"i kalmadı. Hele, Türkiye''nin hükümete karşı ayağa kalktığını ve bu tepkinin her gün büyüdüğünü gördükçe, ayrıca hükümetin tepesinin "yolsuzluk şaibesi" nedeniyle koltuğuna sarıldığını izledikçe; hükümetin ömrünü uzatacak "yardım" iletmeye hiç niyeti kalmıyor.
Kendimizi boş yere aldatmayalım. Uluslararası kredi reyting kuruluşları, Türkiye''yi "artan risk"te bir ülke olarak değerlendiriyorlar. Moody''s ve Fitch, birkaç gün önce Türkiye''nin kredi reytingini düşürdüler. Bunlar raporlarında, Türkiye''de mayıs ve ağustos ayları arasında gayrısafi milli hasılanın yüzde 13''ü oranında "iç borç" ödeneceğini belirtiyorlar. Bu dönem zarfında ödenmesi gereken iç borç miktarı 20 milyar doları buluyor.
Bu kuruluşlar açısından "çıkış yolu" Fitch''in hükümetlere reyting veren yöneticisi Paul Rawkins''in şu değerlendirrmesinde: "Ya Türkiye çok katı, geleneksel türden bir istikrar programı imzalar veya borç konsolidasyonu veya borcun monetizasyonuna başvurur." Ve ekliyor: "(Buna karşılık) Krize, ne zamanlı ve ne de geçerli bir politikayla karşı konulmadı. Bir türlü biraraya gelemediler, şaşırdık kaldık. Acilen bir politika gerekiyordu. O yüzden ortada bir politika filan yok"
Kimse kusura bakmasın ama Paul Rawkins ve benzeri isimlerin açıklamaları, bizler için, Bülent Ecevit''in söylediklerinden çok daha önemle üstünde durulmayı ve ciddiye alınmayı hakediyor. Kaldı ki, bu tür bir değerlendirmede öngörülenlerin bu hükümet tarafından uygulanması, "toplumsal patlama"yı önlenemez boyutlara taşır. Bu, apaçık. Esasen, Rawkins''in değerlendirmesinden, "Ecevit hükümetinin bu krizin üstesinden gelemeyeceği" kanaati belli oluyor.
Türkiye''nin önünde uzanan haftalar ve aylar çok ama çok zor geçecek. Ama bunun bu hükümetle geçilmesi; zor değil imkansız. O yüzden, Ecevit "huzurevi"ne gönderilmeden bir nebze huzur umudu edinmek, hükümet değişmeden herhangi esaslı bir "çözüm" gözükmüyor.
Fazilet Partisi''nin İstanbul Çağlayan''da bir çırpıda yarım milyon insan topladığı; İstanbul''da, Ankara''da, Ege''de, Orta Anadolu''da, Marmara''da, Güneydoğu''da onbinlerce insanın sokaklara döküldüğü; oysa hükümet üyelerinin sokağa, milletvekillerinin insan önüne çıkamadığı bir ülke haline geldi Türkiye. Bundan daha anormal bir durum olabilir mi?
Ecevit, "hükümetin istifasını isteyenler alternatif göstermek zorunda" diyor. Bu sözlerin, kullandığı arabayı duvara çarparak içindeki yolcuların ölümüne ve yaralanmalarına sebep olmuş ve görme yeteneğine kaybetmiş ve beyin travması geçiren bir şoförün, "benim kabul edeceğim bir şoför gelmeden direksiyonu bırakmam" demesinden bir farkı var mıdır?
Özellikle iktidar partilerinin milletvekilleri, ciddi bir "yurtseverlik" görevi ile yüzyüzeler. Parlamento dışı çözümleri engellemek öncelikle onların elinde. Hükümeti istifaya mecbur etsinler. Yoksa, "toplumsal patlama"nın yolaçacağı "enkaz"ın altından çıkamazlar. Genel başkanlarının ebediyen genel başkanı kalacaklarını ve bir dahaki seçimi görebileceklerini sanmasınlar.
"Halkın gazabı"ndan korkmak yerine, üç tane "kaz çobanı"ndan korkmak, şayet gaflet değilse, ayıp değil mi?
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.