Abdullah Gül''ün Cumhurbaşkanlığına adaylığı konusunda bazı analizler yapmak mümkün. Bilinen medya çevrelerinde sürdürülen düzeysiz, yer yer hakarete varan, insan onurunu rencide eden ve genel olarak belli bir ideoloji zaviyesinden yürütülen eleştiri ve yayınları bir tarafa bırakıyorum. Bu türden yayınların iyi niyete dayalı olduğunu söylemek zor. Türkiye''de iyi bilindiği gibi vatandaşları belli kategorilere ayırarak bir takım pozisyonlara ehil olan birinci sınıf insanlarla bu tür kamusal görevler için asla düşünülmemesi gereken “ötekiler” kategorisindeki insanlar şeklinde yapılan tasnifin ideolojik bakış açısıyla yapıldığı açıktır. Bunun demokratik duruş ve davranışlarla bağdaşabilir olmadığını belirtmemiz gerekiyor.
Belli ideolojilerin temel tercih ve açıklamalarını hakikatin ta kendisi imiş gibi görülmesi durumunda farklı olanların kolaylıkla “öteki”leştirilerek birtakım şeylere hakkı olmayan kesimler olarak görülmesi söz konusudur. İdeolojik tercihin şu veya bu olması önemli değil; yaklaşım biçimi önemlidir. Mesela toplumsal ilişkilere ve evrene belli bir ırk, etnisite ve dinden bakarsanız söz konusu ırk, etnisite ve dine mensup olanları her şeye hakkı olan insanlar, buna mensup olmayanları ise “ötekiler” olarak görür ve onlar için birtakım hakları yok sayarsınız.
Abdullah Gül ile ilgili eleştiri ve tartışmaların özünde bu tür bir bakışın egemen olduğunu görmek zor değildir. Bu tür tartışmaların toplumsal ilişkileri sabote etmekten öte bir yararı olacağını sanmıyorum.
Ben ta baştan beri cumhurbaşkanlığı kurumunun Türkiye siyasal sisteminde olduğundan daha güçlü, etkin ve geniş yetkilerle donatılmış bir tür bürokratik vesayet kurumu olarak görüldüğüne dikkat çekerek bu mevcut durumun “parlamenter sistem” açısından ciddi bir sorun teşkil ettiğini savunmaktayım. Aslında 1982 Anayasası''nın cumhurbaşkanlığı kurumunu bu kadar güçlendirmesinin sebebi, bu makama gelecek 12 Eylül darbesi liderinin olağanüstü dönemdeki güçlü konumu ile vesayet rolünü demokrasiye geçilmiş olsa da devam ettirmek istemesidir. Nitekim öyle olmuş, ancak söz konusu güçlü cumhurbaşkanlığı kurumu ile vesayet özelliği kurumsallaşmıştır. Demokrasi geliştikçe ve demokratik kurumlar işlerlik kazandıkça vesayet rolünü üstlenmiş olan cumhurbaşkanlığı sorunsallaşmıştır.
Bunun için cumhurbaşkanlığı makamına güçlü bir siyasi kişiyi çıkarıp bu makamın daha da güçlendirilmesi ve sivil siyaset üzerindeki vesayet rolünün tahkim edilmesinin asla makul, rasyonel ve demokratik bir çözüm olamayacağına işaret etmekteydim. Türkiye''nin yürüttüğü çağdaş demokratikleşme projesinde parlamenter sistemi kendi kurallarına göre işletebilmek için halkın temsilcilerinden oluşan Meclis''ten çıkan hükümeti ve onun başındaki başbakanı güçlendirmesi, buna karşılık cumhurbaşkanlığı kurumunu vesayetçi kimliğinden çıkararak ülkenin ve milletin birliğini ve bütünlüğünü temsil eden bir sembolik temsil kurumuna dönüştürmesi gerekiyor. Güçlü cumhurbaşkanı değil güçlü başbakan ve hükümete ihtiyaç vardır. Cumhurbaşkanlığına kim aday olacak tartışmaları başladığında temsil kabiliyeti yüksek olan sembolik bir kişinin aday gösterilmesinin doğru olacağını savunmuştum.
Ancak AK Parti lideri Sayın Erdoğan''ın aday olmaması durumunda partinin ikinci lideri konumundaki Abdullah Gül''ün adaylığı ilân edildi. Onun adaylığıyla birlikte “Güçlü başbakan güçlü cumhurbaşkanı” şeklinde özetlenecek bir tercih ortaya çıkmış oldu. Bilinen gelişmelerle önceki Meclis''in seçim yapması imkânı ortadan kalkınca erken seçime gidildi ve cumhurbaşkanı seçimi yeni Meclis''e kaldı. Şimdi önümüzde yenilenen ve demokratik temsil kabiliyeti yüzde seksen beşlere çıkmış bir Meclis, oylarını yüzde 47''lere çıkarmış bir iktidar partisi var. AK Parti''nin oylarının artmasında etken olan faktörlerin başında da cumhurbaşkanlığı seçiminde yaşananlar olmuştur.
Ülkede erken genel seçim yapılmamış, iktidar partisi oylarını yüzde 47''lere çıkarmamış, AK Partinin adayına karşı çıkan kesimler halktan yeteri kadar tasvip görmemiş gibi davranmanın hiçbir anlamı yoktur. Seçimle ortaya çıkan yeni tablo bu konudaki yaklaşımlarımızı tersine çevirmiştir. Artık her konunun seçim sonunda ortaya çıkan çerçevede yeniden düşünülmesi gerekiyor. Parlamenter sistemin gereklerine uygun davranışı tartışmaktan önce demokrasiye uygun ve demokrasiyi güçlendirecek davranışları ve tercihleri tartışmak gerekiyor. Bu yeni durumda A. Gül''ün adaylıktan feragat etmesi, seçim yapılmamış gibi davranması, halkın sandıklara yansıyan iradesini görmezlik gelmesi hiçbir biçimde düşünülemezdi. A. Gül''ün yeniden aday olması bir kişisel siyasi tercih olmaktan çok demokrasi ve milli iradenin test edildiği örnek olay olması bakımından bir zorunluluktu. Bu bakımdan, önceki parlamenter sisteme ilişkin rezervlerimiz saklı kalmak kaydıyla, Gül''ün adaylığında isabet edilmiştir. Gül''ün adaylığı ve seçilmesi Türk demokrasisinin güçlenmesi, demokratik hassasiyetlerin dikkate alınması, demokratik sürecin işlemesi anlamına gelecektir. Artık sandıktan çıkan sesi ve tercihi her kesimin önemsemesi gerektiğini bilmesi gerekir. Demokrasimiz için bu önemli bir gelişme olacaktır.
A. Gül''ün adaylığı ve seçilmesi hem partisine oy verenler açısından hem de demokrasimiz açısından ne kadar önemli ise aynı zamanda onun adaylığına karşı çıkanların kaygı ve tedirginlerinin dikkate alınması açısından da o kadar önemlidir. Bu kaygı ve tedirginliklerin boş, anlamsız ve gereksiz olduğu takip edilen politikalar ve eylemlerle ortaya konulmalıdır. Niyet okumalardan vazgeçip herkesi kendi farklılığı ve tercihleriyle kabul etmek, anayasal zeminde buluşmak ve bir arada yaşamayı başarmak mecburiyetinde olduğumuz unutulmamalıdır.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.