Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Seçimlerden sonra anayasa konusunun yeniden gündemimize geleceği anlaşılıyor. Buna sevinmek mi yoksa üzülmek mi lazım konusunda karar vermek zor gözüküyor.

Böyle bir soru sormamın anlamsız olduğu düşünülebilir. Ancak Türkiye''nin yakın geçmişte yaşadıkları göz önünde bulundurulursa bu türden sorular sorma konusunda insanın kendini alamadığını unutmamak gerekiyor.

Siyasete şu veya bu şekilde ilgi duyan herkesin hatırlamakta zorluk çekmeyeceği gibi anayasa konusu Türkiye''nin gündeminden nerede ise hiçbir zaman düşmüş değil. Çok partili hayata geçişle birlikte başlayan süreçte anayasa konusu da siyasi tartışmalarımızın başında yer almıştır. Demokrat Parti''nin 1950 seçimleri öncesinde halka vaatleri arasında anayasa değişikliği önemli yer tutuyordu. Cumhuriyetin ilk anayasası olan 1924 Anayasasına ilişkin çeşitli eleştiri ve tartışmalar vardı. Cumhuriyet Halk Partisi''nin (CHP) “öztürkçe” gerekçesiyle dilini değiştirmesi de anayasa tartışmalarına yeni bir tartışma konusu eklemiştir. Demokrat Parti, büyük bir çoğunlukla ellili yıllardaki seçimleri kazanıp Meclis''te gayet kolay şekilde anayasası değiştirecek bir güce erişmesine rağmen halka olan anayasayı değiştirme vaadinden imtina ederek bu yönde hiçbir çalışma yapmamayı tercih etti. Böylece iktidardan uzaklaştırıldığı 27 Mayıs darbesine kadar 1924 Anayasası''yla ülke yönetildi.

27 Mayıs darbesinden sonra ülkenin yönetimini ele alan Milli Birlik Komitesi rejimi, yeni bir anayasa için gerekli çalışmaları yapmış ve 1961 Anayasası''nı ülkeye kazandırmıştır. Bu anayasanın hem yapımı hem de içeriğine ilişkin tartışmalar yürürlükte kaldığı 12 Eylül 1980''e kadar sürekli tartışılmış ve siyasi tartışmaların başında yeralan konulardan biri olmuştur. Dolayısıyla 1961-1980 arasındaki dönemde de anayasa konusu sürekli tartışma konusu olmuştur. Sağ partiler, yapımı sürecinde bulunmadıkları bu anayasa ile ülkeyi yönetmenin imkansız olduğunu iddia ederlerken CHP bir bakıma kendi elinden çıkmış olan anayasaya sahiplenerek hiçbir biçimde herhangi bir maddesinin değiştirilmesine asla izin vermek istemezdi. Buna rağmen hatırlanacağı gibi 12 Mart 1971 Muhtırası''yla kurulan olağanüstü yönetim döneminde askerin zorlamasıyla anayasanın üçte biri, çeşitli zorlamalarla değiştirilmiştir.

12 Eylül darbesi sonrasında ülkenin tüm siyasi kurumlarının üzerinde sünger çekilirken bundan ilk etkilenenlerin başında 1961 Anayasası gelmiştir; nitekim ülkede yönetimi ele alan Milli Güvenlik Konseyi''nin ilk bildirisi ile mevcut anayasa yürürlükten kaldırılmış ve yeni anayasa yapılacağı açıklanmıştır. Süreç içinde yeni bir anayasa için çalışmalar başlatılarak sonuç olarak 1982 Anayasası Kasım 1982''deki halk oylaması sonucunda yürürlüğe sokulmuştur.

Anayasanın yürürlüğe girdiği günden itibaren başlayan tartışmalar zaman zaman artıp eksilse de hiçbir zaman bütünüyle gündemden düşmemiştir. 1983''de demokratik düzene geri dönüldüğünden bu yana yapılan tüm seçimlerde, partilerin halk yaptıkları vaatlerin başında sürekli olarak anayasa değişikliği yer almıştır. Hangi parti olursa olsun bütün partiler için anayasa değişikliği konusu temel bir siyasal sorun olarak algılanmıştır. Halk oylamasında seçmenlerin yüzde doksaniki gibi son derece yüksek bir oranla onaylanmış olan bir anayasanın sürekli tartışma konusu olması, partilerin değiştirmek için vaatlerde bulunması ve toplumun da bu yönde beklentiler içerisine girmesi üzerinde durulması gereken önemli bir hususu olmalıdır.

Herkes iyi biliyor ki mevcut anayasa olağanüstü şartların ve günlerin bir ürünü olup normal şartlarda çeşitli sıkıntıların temel kaynağı olarak görülmektedir. Darbe yönetiminin tercihleri ve şartları temelinde hazırlanmış bir anayasanın toplumun demokratikleşme çabalarına ve bu konudaki çağdaş kriterlere uygun bir zemin oluşturması mümkün değildir. Bundan dolayı yürürlüğe girdiği tarihten bu yana anayasamızda birkaç kez ciddi denebilecek nitelikte değişiklik yapıldı. Pek çok maddesi düzeltildi, redaksiyona tabi tutuldu, metinden çıkarıldı; ancak yine de anayasanın temel ruhu, ona şekil veren ana anlayış ve topluma bakışta ciddi zihin problemi bulunduğundan bir bakıma tamiri imkansız bir husus ortaya çıkmıştır. 2007 genel seçiminde anayasa değişikliği partilerin önemli vaadi idi. Toplumun yarısına yakının desteğini alan iktidar partisinin öncelikli vaadi yeni sivil bir anayasa idi. Ancak seçimlerden sonra yaşanan gelişmeler bunun gerçekleştirilmesine imkan vermedi ve anayasa konusu gündemden düştü. Şimdi seçimlerden sonra yeniden gündeme getirileceği belirtiliyor. Bunun Türkiye için hayati bir sorun olduğunu ve makul bir açılıma ciddi şekilde ihtiyaç duyulduğunu hatırlatmak isteriz.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...