Türkiye''nin gündeminde pek çok önemli konu var. Bunlardan kimisi belli bir zamana bağlı olup bir biçimde belirlenmiş zamanda çözümlenmesi gerekiyor. Mesela Meclis Başkanlığı seçimi bugün yapılıyor ve bu konu ülkenin gündeminden çıkıyor.
Önümüzdeki günlerin en önemli konusu hiç şüphesiz Cumhurbaşkanlığı seçimidir. Bunun da bir biçimde çözümleneceğini beklememiz aşırı iyimserlik değil. Anayasal ve demokratik yöntemler normal biçimde işlerse sorunun çözümünde herhangi bir sorun ortaya çıkmaz. Bunu izleyen bir başka temel sorun elbette ki yeni hükümetin kurulmasıdır. Yeni hükümetin kurulması bir süreç meselesidir. Tek bir karar ve eylemle sonuçlanacak konu değil. Hükümet kurma çalışmaları süreci başlamış bulunuyor ve belli bir süre içerisinde sonuçlanacaktır. Bu konuda da herhangi bir olağanüstülüğün yaşanması ve hükümetin kurulamaması söz konusu değildir.
Bunların ötesinde gündemimizin en önemli konusu yeni anayasa yapımı meselesidir. Aslında bu konu sadece bugünün temel sorunu değil en azından bir asrı aşan zaman boyunca sorun olarak gündemde kalmış bir konudur. Öncelikle sorulması ve cevaplanması gereken soru anayasanın neden Türkiye''de devamlı bir sorun olarak kaldığı ve bir türlü gündemden çıkmadığıdır.
Evet Türkiye''de anayasa konusu niçin sürekli bir sorun olarak görülmektedir?
Buna verilebilecek çeşitli cevaplar var. Muhtelif yazılarımızda bu sorulara cevaplar vermeye çalışmıştık. Türkiye''de anayasanın sürekli sorunsallaşmasının temelinde demokratik meşruluk yoksunluğu veya noksanlığının yattığına işaret edelim.
Anayasaların demokratik meşruluk noksanlığı niteliğine ilişkin bazı noktalara dikkat çekmemizde yarar var. Anayasaların temel niteliklerinden biri olarak kabul edilmesi gereken demokratik meşruluk özelliği, öncelikle anayasaların yapımı sürecinde bütün toplumsal kesimlerin temsil edilmesini, bütün kesimlerin yapımı sürecine katılmalarını ve her kesimin bu süreçte yer almalarını gerektiren bir husustur. Anayasa gibi toplumun temel kurucu belgesi, toplumun bütün kesimlerinin mukadderatını doğrudan ilgilendiren, siyasi iktidarın örgütlenmesini düzenleyen, vatandaşların temel ve özgürlüklerini belirleyen, iktidara karşı özgürlükleri ve hakları belli güvencelere alan bir temel norm olmaklığı nedeniyle bütün toplumu doğrudan ilgilendirmekte, toplum kesimlerinin geleceklerini belirlemektedir. Bu bakımdan böylesine bir normun belirlenmesinde bütün kesimlerin temsil edilmesi, sürece katılması ve dışarıda tutulmaması gerekir.
Yapımı sürecinde bütün toplum kesimlerinin temsil edilebilmesi için kurucu iktidar yetkisine sahip bir özel meclisin oluşturulması ve anayasa yapımının bu meclise verilmesi gerekmektedir. Bu meclisler Kurucu Meclis olarak anılmakta ve anayasa yapımı için özel olarak tesis edilmektedir. Anayasanın demokratik meşruiyetin temini amacıyla yapımı için özel bir kurulun, daha doğrusu bir Kurucu Meclisin oluşturulması ve bu özel kurul yöntemiyle yeni anayasanın yapımı gündeme gelmelidir.
Anayasaların demokratik meşruiyetiyle ilgili diğer bir husussa anayasanın içeriğiyle ilgili olmalıdır. Yani bir anayasanın sadece Kurucu Meclis eliyle yapılmış olması onun demokratik meşruluğunu temin noktasında yeterli bir özellik değildir. Kurucu Meclis eliyle yapılmak gerekli bir şart ancak yeterli bir şart olmamaktadır. Bunun yanında Kurucu Meclis eliyle yapılmış anayasanın içeriğinin de demokratik ilkeler, standartlar ve kurumlara sahip olması gerekmektedir. Çağdaş demokratik gelişmeleri dikkate almayan, temel hak ve özgürlükleri en geniş anlamda düzenlemeyen, siyasi iktidara karşı garanti altına almayan, iktidarı kesin kurallarla sınırlamayan bir anayasanın demokratik meşruluğa sahip olduğunu söylememiz mümkün olmayacaktır.
Bu durumda anayasa yapımının yeniden tartışılmaya başlandığı, darbe sonrasının ürünü olan ve militer niteliği baskın gözüken mevcut anayasanın yerine sivil bir anayasanın yapılması için hazırlıkların hızlandırıldığı şu aşamada gözetilmesi gereken temel hususun hazırlanacak anayasanın demokratik meşruiyet sorununu aşabilmesi olmalıdır. Bunun için de bir yandan sivil anayasayı yapacak kurulun niteliği, diğer yandan da bu kurulun hazırlayacağı anayasanın içeriği gözetilmek durumundadır. Bütün toplum kesimlerinin temsil edilmediği bir kurul veya meclisin elinden çıkacak bir anayasanın içeriği ne kadar demokratik/ liberal değerleri taşısa da meşruluk problemi ile malul olacağını unutmamak gerekiyor. 1961 Anayasasının temel probleminin böyle bir meşruiyet sorunu olduğunu hatırlatmamız gerekir. Bu nedenle yeni sivil anayasayı kim yapacak sorusu önemli bir sorudur ve anayasanın demokratik meşruiyetiyle yakından ilgilidir.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.