12 Eylül 1980 darbesi Türkiye için her alanda bir milat olmuştur, ancak yüksek öğretim için ifade ettiği anlam, sanıyorum diğer alanlarla asla kıyaslanamayacak düzeydedir.
6 Kasım 1981''de Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Yasası''nın Milli Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilmesiyle başlayan sürecin nereye varacağını tahmin etmek imkanı yoktu. O tarihten bu yana tam tamına çeyrek asır, yani yirmi beş sene geçmiş bulunuyor. Bir yasanın toplumsal sonuçlarını, olumlu ve olumsuz yanlarını görmek açısından son derece uzun bir zaman olsa gerek.
Bu çeyrek asrı hatırlayanlar ve gündemi yakından takip edenler gayet iyi bileceklerdir ki Türkiye gündeminin birkaç temel konusundan biri YÖK olmuştur. Evet çeyrek asırdır YÖK ile kalkıyor YÖK ile yatıyoruz. Bunca zaman sonra Türk yüksek öğretiminin geldiği düzey nedir diye kendimize sorduğumuzda gerçekten verilecek olumlu bir cevap var mı? Kimseye haksızlık yapmak istemem; elbette çeyrek asırda yüksek öğretim alanında ciddi şeyler yapılmıştır. En azından üniversitelerin sayısı artmış, ülke geneline yayılmış, bilimsel yayınlar çoğalmış, üniversiteye giden öğrencilerin sayısında büyük artışlar olmuştur. Fiziki yapılaşmada, belli alanlarda kalitede de yükselmeler vardır.
Ancak bu şekilde bir kıyaslamanın hiç de makul ve anlamlı olmadığını belirtmek gerekir. Bu biraz da cumhuriyet döneminde şu kadar fabrika, şu kadar yol, şu kadar köprü yapılmıştır şeklindeki anlatıma benziyor. Varsayalım ki cumhuriyet olmasa ve Osmanlı Devleti devam ediyor olsaydı bunlar olmayacak mıydı?! Yol yapılmayacak, köprü inşa edilmeyecek, fabrikalar kurulmayacak mıydı?
YÖK''ten önceki üniversite düzeni devam ediyor olsaydı Türkiye''de yeni üniversiteler kurulmayacak, binalar yapılmayacak, öğrenci sayısı artmayacak mıydı? Elbette ki artacaktı, yeni üniversiteler yapılacaktı.
Bu şekilde bir savunmanın hiçbir anlamı yok.
Bir yasa ve bu yasanın kurduğu düzen, yirmi beş yılın nerede ise her günü toplumda tartışılıyor, bütün toplum kesimleri buna karşı çıkıyor ve eleştiriyorlarsa burada anormal bir şey var demektir. Bugün de YÖK sisteminin meşruiyeti, toplumsal kabulü yoktur ve sistem bütün toplum kesimlerince eleştirilmektedir.
İşin tartışılması gereken yanı herkesin ve her kesimin eleştirisine ve karşı çıkışına rağmen, aradan bu kadar hükümet, Meclis ve iktidar gelip geçtiği halde nasıl oluyor da YÖK sistemi hiçbir şey olmamış gibi varlığını sürdürdürüyor? Bu durum, sanıyorum Türk yüksek öğretimi sistemine özgü bir özellik olmanın ötesinde Türk siyasetini ve devletin temel niteliklerini sembolize eden bir örnek olay olması bakımından önemlidir.
1983''ten bu yana Meclis''e giren ve grup oluşturan bütün partilerin programlarına bakıldığında hepsinin de YÖK sistemini değiştirmeyi, Yükseköğretim Kurulu''nu kaldırmayı halka vaat ettiklerini görürsünüz. Bu partilerden Anayasa''yı değiştirebilecek güçte olanlar oldu, koalisyonlarda yer alanlar oldu. Ama hiçbir iktidar sistemi değiştirme başarısı gösteremedi. Bu arada ilgili yasada hiç değişiklik olmadı değil, ancak değişiklik asla sistemi değiştirecek nitelikte olmadı.
Peki toplum kesimlerinin arzularına ve taleplerine rağmen niçin değişmiyor?
Sanıyorum temel sorun YÖK sisteminin nasıl bir iradenin ve ilişkiler sisteminin ürünü olduğunda gizlidir. Türkiye''nin ilginç bir siyasal kaderi var: Sistemi köklü şekilde değiştirme ve yeni bir sistem kurma iradesini hiçbir zaman seçilmiş halkın temsilcileri gösteremiyor. Bu iradeyi sadece silah gücüyle iktidarı ele alan ve sistemi yeniden kurma yetkisini kendisinde gören kesim gösterebiliyor. Sistemi kuran iradenin gücü olağanüstü dönemle sınırlı gibi görünse de demokratik düzene geçildikten sonra da bu iradenin yanında saf tutan statüko yanlısı kesimlerin oluşturduğu iktidar bloku temsil sisteminin önüne geçerek varlıklarını korumasını biliyorlar.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.