Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel TB-MM''nin yeni yasama yılını açarken yaptığı uzun konuşmasında nerede ise bütün konulara değindi; mevcut durumun özetini çıkardı, geçmişle mukayeseler yaptı, kaydedilen gelişmeleri büyük bir keyifle anlattı, yeni hedefler ortaya koydu, tartışmalı alanlarda ilgili üstü açık veya kapalı taraf oldu, bazı eleştirilere kestirme cevaplar verdi.
Uzun konuşmasını seyrederken Sayın Demirel''in meydanları, büyük salonları iyice özlediği kanaati uyandı bende. Kendisine has polemikçi üslubunda bazı değişiklikler dikkat çekiyordu. Yine polemik yapsa da eskisi gibi değil; şimdi daha sınırlı ve daha ölçülü gözüküyor. Ama yine de üstü örtük bile olsa bazı çevrelerle ve kişilerle genel çerçevede polemiklere girdiği izlenimi veriyordu. Mesela Yargıtay Başkanı Sayın Selçuk''un adli yılı açış konuşmasında "Türkiye örgütlenme açısından teokratik bir devlettir" yargısına karşı "Türkiye teokratik bir devlet değildir. (...) Kesinlikle Osmanlı sistemini terketmiştir ve hiçbir şey almamıştır" şeklindeki kesin ifadeleri bir cevap niteliğinde idi.
Sayın Demirel, yüz elli sayfalık yazılı metni olduğu gibi okumanın yanında yer yer metin dışına çıkıyor ve irticalen konuşmasını sürdürüyordu. Metni okurkenki üslubu, ses tonu ve vurguları, irticalen konuşurkenki ile kıyaslandığında arada büyük bir ton farkı kendini ele veriyordu. Kısa cümlelerle ve gayet kolay anlaşılabilir bir teknikle kaleme alınmış metinde Demirel''den sıklıkla duymadığımız pekçok kelimenin öne çıkması metnin başkaları tarafından kaleme alındığı ihtimalini güçlendiriyordu. Bu konuşmayı hazırlayan danışmanlarının Demirel''in üslubuna ve kendine has çizgisine özen göstermeleri gerekirdi. Mesela "bağlam" kelimesinin gereğinden çok ve yerli yersiz kullanılması sıkıcı idi.
S. Demirel yazılı metin dışına çıktığında kendi havasına daha kolay girmekte ve orada kendi ustalığını konuşturmaktadır. İşte tam bu noktada Demirel''i o bildiğimiz üslubu ile görebilmekteyiz. Fakat bu üslubu filozofik ve sosyolojik bir salon konuşmasından çok cedelci bir meydan konuşması özelliğindedir.
Konuşmasının nerede ise ta başından sonuna kadar bir tür "cumhuriyet savunması" ve "yüceltilmesi" niteliğinde olması devlet adamlığı geleneğine çok uyuyordu. Bizim devlet bürokrasisine sinmiş şöyle bir refleks var: Cumhuriyet her taraftan düşmanlarla çevrilidir, cumhuriyet tehlikededir, hâlâ düşmanlar vardır, halk yeteri kadar buna sahiplenmiş değildir, eğer zincirler biraz gevşetilirse cumhuriyet düşmanları rejimi yıkacaklardır...
Cumhurbaşkanı nereden nereye geldiğimizi sayılarla ve yer yer de abartılarla anlatıyordu. İşte 1920''lerde 13 milyon olan nüfusumuz bugün 65 milyona çıkmış. İğneden ipliğe her şeyi dışarıdan alan bir Türkiye''den bugün dışarıya sanayi ürünü ihraç eden bir Türkiye''ye gelinmiş. Bütün köylere, mezralara elektrik, telefon, su ve yol götürülmüş. Otoyollar yapılmış, bir buçuk milyon genç üniversitelere gidiyormuş, yetmiş iki üniversite varmış... Bütün bunlar cumhuriyet sayesinde olmuş ve bunların küçümsenmesi doğru değilmiş. Elhak bunların hepsi doğru. Zaten kimsenin bunlara karşı bir itirazı da yok. Ama unutulan bir şey var: Yetmiş beş senede Türkiye''nin kaydettiği bu gelişme dünyanın diğer ülkeleriyle kıyaslandığında cumhuriyetin lehine mi, yoksa aleyhine mi bir tablo çıkmaktadır? İşte meselenin can alıcı noktası burası! Allah aşkına, diyelim ki Osmanlı Devleti yıkılmayıp devam etseydi bunlar olmayacak mıydı?
Osmanlı''dan devralınan demiryollarına ne kadar ilave edilmiş? Bunu niçin sorgulamıyoruz? Bana kalırsa bu tür zaman içindeki kıyaslamalar cumhuriyeti yüceltmeye yetmez, yetmiyor da. Aynı zaman diliminde başkalarıyla kıyaslamalar belki anlamlı sonuçlar verebilir.
G-20''lere alınmamız elbette önemli bir gelişme, ama burada mesela 1950''lerde kurulmuş olan Güney Kore ile aynı safta mütalaa edilmek bir başarı mı acaba? Kanaatimce cumhuriyeti savunmak ve yüceltmek için bu tür argümantasyonlara hiç gerek yok. Zaten cumhuriyetle kimsenin bir sorunu da yok. Asıl önemli olan vatandaşlar bu cumhuriyette yaşamaktan ne kadar memnunlar ve ne kadar onur ve şeref duymaktadırlar. Bu soruya verilecek cevap cumhuriyetin yüceltilmesi için yeterlidir.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.