Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Bugünkü gelişmeleri anlayabilmek için daha önceki cumhurbaşkanı seçimlerine bakmak gerekiyor.

Sayın S. Demirel''i bir dönem daha Cumhurbaşkanlığı makamında tutabilmek için gösterilen çabalar, pazarlıklar ve tartışmalar devam ederken bu gelişmeleri anlamamıza ve belli bir zemine oturtmamıza yardım edecek birkaç kitap üzerinde durmak istiyorum.

Bilindiği gibi Türkiye''de, özellikle 1960''tan sonra cumhurbaşkanı seçimleri devlet krizlerine dönüşmüş, krizi aşmak her zaman kolay olmamış ve 1980''de olduğu gibi rejim krizin altında ezilip kalmıştır. Cumhurbaşkanı seçimi sıradan ve kolay çözülmesi gereken bir konu iken bazı faktörlerin etkisiyle olağanüstü bir soruna dönüşmekte ve Türk siyasetini tıkayan, çözüm üretemeyen bir noktaya getirmektedir.

Bugünkü gelişmeleri anlayabilmek için daha önceki cumhurbaşkanı seçimlerine bakmak gerekiyor. Konuya ilgi duyanların bugünlerde okumaları gereken birkaç kitaptan biri Hikmet ÖZDEMİR''in Devlet Krizi/T.C. Cumhurbaşkanlığı Seçimleri, (Afa Yayınları, İstanbul 1989) altındaki akademik çalışmasıdır. Cumhuriyetin kuruluşundan seksenli yılların sonuna kadar cumhurbaşkanı seçimlerini ele alan kitapta önce anayasalarda konunun düzenlenişiyle ilgili geniş bilgiler verilmekte ve ardından da seçimler üzerinde durulmaktadır.

Bu kitaptan sonra cumhurbaşkanı seçimlerinde aktör veya gözlemci olarak bulunmuş, sorumluluk yüklenmiş kişilerin hatıratlarını okumak çok yararlı olacaktır. Yeni yayınlanmış olmakla birlikte okuyucuya ulaştırılması mümkün olmamış ve pekçok kişinin haberdar bile olmadığı önemli bir hatırat var. Eski TBMM Başkanı Sabit Osman Avcı''nın Dinlediklerim, Öğrendiklerim, Söylediklerim ve Yaptıklarım, (İstanbul, 1999) adındaki hatıratını okumak bilhassa 1973 cumhurbaşkanlığı seçimi krizi hakkında birinci el bilgilere ulaşmak açısından önemlidir.

Sabit Osman Avcı, tıpkı Demirel gibi köyden gelip siyasetin en üst basamaklarına kadar yükselmiş bir kişidir. 1961''den 1980 yılına kadar aralıksız milletvekilliği yapmıştır. Çeşitli bakanlıklarda bulunduktan sonra Türkiye''nin en sıkıntılı dönemi olan 1970-1973 arasında TBMM Başkanlığı yapmıştır. 12 Mart Muhtırası verildiğinde o Meclis Başkanı idi. 12 Mart dönemindeki bütün gelişmeler onun döneminde yaşandı. Bu bakımdan hatıratı büyük önem taşımaktadır.

Ne var ki, Avcı''nın hatıratının pekçok tashih hataları, sayfa dizayn problemleri ve amatör bir yayıncılıkla çıkmış olması büyük bir şanssızlıktır. Böyle bir hatıratın titiz ve dağıtım imkanları olan bir yayınevi tarafından yayınlanması ne kadar da iyi olurdu. Ama nedense Sayın Avcı kendisi yayınlamayı tercih etmiş ve yayın işlerini yaptırdığı ajansın azizliğine uğramış. Yayın hassasiyetinden uzak ajans hata ve eksiklerle kitabı yayınlamaktan rahatsızlık duymamış. Yazık olmuş!

Yine bu çerçevede Muhsin Batur''un Anılar ve Görüşler/"Üç Dönemin Perde Arkası", (Milliyet Yayınları, İstanbul 1985) adlı hatıratı, özellikle 1973 ve 1980 krizlerinin perde arkasını aydınlatması bakımından önemlidir. Bilindiği gibi 12 Mart Muhtırasını imzalayan komutanlardan biri olan Batur 1973''teki krizde Hava Kuvvetleri Komutanı idi. Genelkurmay Başkanlığı''na atanmadığından dolayı Faruk Gürler''e olan desteğini çekince Gürler''in seçilmesi mümkün olmamıştır. Diğer yandan Batur daha sonra Kontenjan Senatörü olacak ve bu görevi sırasında CHP''ye geçecektir. 1980 krizinde de CHP''nin cumhurbaşkanı adayı gösterilecektir. Bir ara seçilebilmek için birkaç oyu kalmıştı, fakat olmadı. Bu sebeple Batur''un anılarını bugünlerde yeniden gözden geçirmek öğretici olacaktır.

Başta Cüneyt Arcayürek olmak üzere pekçok gazeteci yetmişli ve seksenli yıllardaki cumhurbaşkanı seçimi krizlerini ve bu çerçevedeki gelişmeleri anlatan, gözlemlerini yansıtan kitaplar yazmışlardır. Bunların okunması da "Çankaya Savaşları"nı anlamamıza katkıda bulunacaktır.

Giderek tatsızlaşan gelişmeler bakalım nereye varacak? Bu makama gelme hesabını yapanlar hayal kırıklığına uğramış, hiç hesapta olmadığı halde yeni şahsiyetler bir sabah kendilerini Çankaya''da bulmuşlardır.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...