Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Haccın yönetiminin başlı başına önemli bir sorun olduğunu kabul etmemiz gerekiyor. Aynı anda birkaç milyon insanın aynı mekanda bulunması, aynı eylem ve davranışı yapması, aynı yolları kullanıp aynı yerlere doğru akması işin en ciddi özelliği.

Ortalama üç milyon insan için yatırımı planlamanız gerekiyor ve bu yatırımınız senede sadece birkaç gün kullanılacak. Dahası bu sayı da her geçen gün anlamsızlaşmakta ve önümüzdeki yıllarda bunun nereye varacağını tahmin etmeniz mümkün değil. Mesela on milyon insan için yatırımları planlamanızın nasıl bir fatura çıkaracağını hesaplamak zor değil.

Neticede bütün yatırımlar gibi hac için yapılacak yatırımların da bir ekonomik hesabı vardır.

Hac dolayısıyla Suudi ekonomisine çok büyük paranın aktığı açık. Bu yıl dışarıdan gelen bir milyon altıyüz bin civarındaki insanın Mekke ve Medine''ye bırakacağı para, ulaşım vasıtalarına, otellere, yiyip içme nedeniyle çarşı pazara akıtacakları maddiyatın hesabı büyük. Bütün bunlar bir hesap kitapla birlikte planlanabilir ve eldeki imkanlar çerçevesinde yapılacak yatırımlarla bir noktaya getirilebilir.

Ancak hac yönetiminin parayla ölçülemeyecek yanları var ve işi zorlaştıran, içinden çıkılmaz kılan ve hallini de her türlü hesabın dışına çıkaran hac için dünyanın her tarafından bölgeye gelen - bu yıl 187 ülkeden hac yapmak üzere Müslümanın geldiği açıklandı- farklı kültürlere mensup insanların alışkanlıklarıdır. Hayatında bir kez hac yapmak amacıyla buraya gelen insanların gözünde sadece yerine getirmeye kilitlendikleri hacca ilişkin ritüeller bulunuyor. Her bir hacı adayı ne yapıp edip bu ritüelleri yerine getirmek için her şeyi göze almaktadır. Polisin veya görevlinin kendisine yapacağı uyarı, yasaklama ve benzeri uyarılar nerede ise hiç işe yaramıyor. Bu durum elbette hac yönetimin olumsuz etkiliyor.

Diğer yandan sorunların önemli bir kısmının birtakım ülkelerden gelen hacıların bir organizasyon şemsiyesi altında bulunmamalarından kaynaklandığı gözleniyor. Evet hac sivil bir faaliyet, Müslümanlar istedikleri gibi bunu yapabilmeli. Ancak bir organizasyon olmasa hacıları mobilize etmek, kontrol etmek, yönlendirmek mümkün olmuyor. Ülkelerin resmi veya yarı resmi organizasyonları ile bölgeye gelen hacıların hem daha rahat oldukları, hem de yönetiminin daha kolay olduğu gözleniyor.

Hac yönetimini zorlaştıran bir unsur da Suudi yönetiminin bu iş için ayırdığı özellikle güvenlik birimleri ve askerlerin fazla organize olamadıklarıdır. Özellikle trafik yönetimi en ciddi sorun olarak öne çıkıyor. Nerede ise her türlü arabanın rahatlıkla trafiğe çıktığı, hiçbir güvenlik standardının olmadığı, kontrollerin bulunmadığı bir ortamda trafiği rahatlatmak mümkün değil. Bazı yerlerin trafiğe kapatılması, gidiş gelişlerin tek yönlü olması, arabaların kesinlikle bazı yerlere park ettirilmemesi, trafik akışından sorumlu kişilerin iyi organize edilmeleri hac yönetimini kolaylaştırabilir.

Mesela trafikteki görevli güvenlik elemanlarının ne bir düdüğü, ne de ellerinde cobu vardı. Güvenlik elemanlarının durdukları yerlerin belli mesafe aralıklarıyla belirlenmesi, inisiyatif kullanacak donanıma sahip olmaları, yanlış park edenlerin muhakkak çekilmeleri gibi önlemler olumlu etkide bulunabilir.

Hac yönetiminde en ciddi sorun kaynağı bilindiği gibi bayramın birinci, ikinci ve üçüncü günü yapılan şeytan taşlaması oluşturuyordu. Burada insanların sıkışmasından dolayı kitlesel ezilmeler, ölümler yaşanmaktaydı. Suudi yönetiminin şeytan taşlama bölgesinde yaptığı yeni düzenleme ve yatırımlar olumlu neticesini göstermiş ve bu yıl herhangi bir sorun yaşanmadan hacılar rahatlıkla şeytan taşlamasını yapmışlardır. Plana göre dört kat halinde inşa edilen taşlama mahallinde proje bittiğinde bir saatte beşyüz bin kişinin taşlama yapabileceği belirtilmektedir. Şu anda ilk iki katı biten proje dört kat olarak planlanmış bulunuyor. Bu haliyle iki yüz ellibin kişi bir saat içinde taşlama yapabiliyor. Taşlama mahalline giriş ve çıkışların düzenlenmesi, kesinlikle uygulamadan taviz verilmemesi, bu alanda yatma, konaklama ve oturmalara izin verilmemesi sorunu çözmüş gözüküyor.

Son olarak da hac yönetimini olumsuz etkileyen bir faktörün de haccın zor kullanmaksızın, gönüllü ve içten eğilim ve davranışlarla yapılması arzusunun da not edilmesi yerinde olur. Nitekim İçişleri Bakanı yaptığı açıklamada hacda zorluk kullanmak istemediklerini, insanları üzmeden, korkutmadan gönül rızası ve hoşluğu içinde yönetmek istediklerini belirtmesi işin bu yanına işaretti.

Sonuç olarak hac yönetimi, önemli bir iştir ve bu amaçla yapılacak faaliyetlerin rasyonalite dahilinde organize edilmesini gerektirmektedir. Bütün sorunları sıfırlamak mümkün değilse de yöneticilerin ve hac yapacakların çabalarıyla sorunların büyük bölümünü ortadan kaldırmak mümkündür.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...