Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Önceki gün bir üniversitede Türkiye''de Cumhurbaşkanlığı Seçimleri konulu bir konferansım vardı. Salonu dolduran öğrencilerin büyük ekseriyeti Kamu Yönetimi Bölümü''ne mensuptular ve tabii olarak Cumhurbaşkanlığı seçimlerini yakından takip ediyorlardı. Konferans konusu aylar öncesinden belirlenmişti ve şu andaki Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde yaşanan krizler ve gelişmeler düşünülmemişti. Ancak yaşanan güncel gelişmeler konuyu da toplumun her kesiminde en duyarlı mesele haline getirmişti.

Bir saatlik konuşmadan sonra soru cevap faslında öğrencilerden gelen soruların önemli bir kısmının Anayasa Mahkemesi''nin nasıl bir karar vereceği ve vereceği kararın siyasi hayat üzerindeki etkisinin ne olacağına ilişkindi. Bu tür sorulara cevap verirken iki hususa özellikle dikkatlerini çektim: Anayasa Mahkemesi hukuki bir karar mı verecek, yoksa siyasi bir karar mı verecektir? Beklentimin ve arzumun hukuki bir karar vermesi olduğunu, ancak bu ihtimalin, gelişmeler ışığında düşünüldüğünde çok zayıf olduğunu; yaşanan son gelişmelerin de etkisiyle önlerine gelen sorunla ilgili olarak siyasi bir karar verme ihtimalinin daha ağır baktığına dikkat çekmeye çalıştım. Ardından da hukuki karar verirlerse ne olacağına, siyasi karar verirlerse nasıl bir gelişmenin olacağına ilişkin yorumlar yaptım, yaşanacaklarla ilgili kaygılarımı dile getirdim…

Anayasa Mahkemesi, en hızlı bir şekilde önlerine gelen davayı görüşerek sonuçlandırdı ve Cumhurbaşkanlığı seçiminde Meclis''in toplantı yeter sayısının en az 367 olduğuna hükmederek geçen cuma günü yapılan birinci tur oylamanın yürütmesini durdu. Böylece oylama hiç yapılmamış kabul edilmiş oldu. Henüz gerekçeli karar yayınlanmış olmadığından bu kararın hukuki ve bilimsel gerekçelerini bilmiyoruz. Gerekçeli karar yayınlandığında bu yönde karar verilmesini sağlayan temel argümanları, tezleri ve dayanakları öğrenmiş olacağız.

Bu kararın 1982 Anayasası''nın, önceki dönemde yaşanan krizler ışığında Cumhurbaşkanlığı seçiminin krize dönüşmesini önlemek ve pratik şekilde çözülmesini temin etmek amacıyla getirdiği mekanizmayı ortadan kaldırdığını ifade etmek gerekiyor. Hatırlanacağı gibi 1961 Anayasası Cumhurbaşkanlığı seçiminde Meclis''in üçteikisinin oyunu şart koşuyordu ve bundan dolayı da seçimlerde hep krizlerle karşılaşılıyordu. Sadece 1965''teki Cumhurbaşkanlığı seçiminde herhangi bir kriz yaşanmamışsa da bu durum, o günkü koşullarda askeri bir şahsiyet olan Cevdet Sunay karşısında rakip bir adayın çıkmaması ve sivillerin buna boyun eğmeleriyle sağlanmıştı. 1961''de, 1973''te ve 1980''de ciddi krizler yaşanmış, hatta 12 Eylül''ün temel gerekçelerinden biri de bu kriz olmuştur.

Bu durumu bilen 1982 Anayasa koyucusu, bu seçimlerin krize dönüşmemesi için dört turlu pratik bir mekanizma getirmiştir. Nitekim bu dönemde Özal, Demirel ve Sezer''in seçimleri bu pratik çözüme gere olmuştur. Kimse bunların gayri meşruluğundan söz etmemektedir. Oysa ki mahkemenin verdiği bu son kararla önceki Cumhurbaşkanlarının seçiminin hukuka rağmen olduğunu tedai ettirmektedir. Bu karar parlamenter sistemi "bloke eden" bir nitelikte gözükmektedir. Bundan sonra bu karar ışığında Cumhurbaşkanlığı seçiminin krize dönüşmeden pratik şekilde çözümünün zor olacağı anlaşılmaktadır.

Bu örnek olayın ortaya koyduğu bir önemli husus da hukukun siyasallaşması konusudur. Normal şartlarda siyasetin çözmesi gereken krizlerin ve sorunların çözümünün hukuktan istenmesi, ilk anda pratik ve rasyonel bir yöntem gibi görülse de geniş zaviyeden bakılınca bunun demokratik süreçte sorun haline dönüşeceği ihtimalini gözden ırak tutmamak gerekiyor.

Cumhurbaşkanlığı seçiminin nasıl yapılacağı siyasi bir sorun olup çözümü de siyasi olmak gerekir. Daha doğrusu siyasette rol alan aktörlerin bu sorun hakkında bir ortak çözüm üretmeleri ve bu konuda üzerinde uzlaşılan norm çerçevesinde hareket edilmesi gerekirken sorunun çözümünün hukuka havale edilmesi, ister istemez hukukun siyasallaşması tartışmasına yol açacaktır. Böyle bir tartışmanın pozitif bir katkı sağlama şansının olduğunu düşünmek ve bundan siyasetin güçleneceğini ummak mümkün değildir. Siyaset temelde kolektif sorunları çözme çabası ve yöntemi olarak tanımlanabilmekte ve toplumsal hayatta temel işlevini bu çerçevede ortaya koymaktadır. Kendi sorununu dahi çözemeyen bir siyasetin toplumun diğer sektörleri ve alanlarındaki kolektif sorunları nasıl çözeceği, çözüp çözemeyeceği merak konusu haline gelecektir.

Anayasa Mahkemesi''nin bu kararıyla Türk siyasetine yeni bir çerçeve geçirilmiştir. Bu çerçevenin ne tür sorunlara yol açacağını zaman gösterecektir. Şimdi önümüzde Cumhurbaşkanlığı seçimi ile ilgili siyasetin yeni bir çıkışı, düzenleme yapma refleksi ve çabaları vardır. İktidar partisinin inisiyatifi ele alarak Cumhurbaşkanlığı seçimini halka yaptırmak için harekete geçmesi, parlamenter sistemde ciddi bir değişiklik ve yeni bir yapılanmayı toplumun önüne getirmesi beklenmektedir.

Önümüzde hareketli günler olacaktır. Bakalım gelişmeler Türk siyasetini nerelere doğru sürükleyecektir?

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...