Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Ülkemizde olup biten gelişmelerin açıklanmasında sıkça başvurulan yöntemlerden biri komplo teorileri olarak özetlenen bir kurgulama ve planlama sürecidir. İşin özü şudur: toplumumuzda ne olup bitiyorsa bunların hepsi bir odağın kurgulaması, ince hesapları ve yönlendirmesi ile oluyor. Daha doğrusu bir odak veya iktidar merkezi, bu toplumda neyin nasıl olacağına ilişkin bir hesap kitap yapıyor; belli çevreleri bu plan doğrultusunda harekete geçiriyor ve belirlenen hedefe yönelik olarak toplum maniple edilerek belli sonuçlar elde ediliyor.

Kısaca toplum mühendisliği de denen bu yöntemin temelinde toplumsal davranışların da masa başında kurgulanabileceği, planlanabileceği, tasarlanacağı, bir plan dahilinde yönlendirilip istenen sonuçlar elde edileceği düşüncesi yatmaktadır. Mühendislik temelde bir kurgulama, bir tasarım, bir hesap ve kitap işi olup inşa etmek istediğiniz nesneyi kurgular, önceden bütün niteliklerini belirler ve planlanan hedefe varmak için gayretleri harekete geçirir. Mesela bir yolun, bir binanın, bir sandalyenin, bir masanın kurgulanması, planlanması gibi.

Ana soru şudur: Toplumsal davranışlar önceden kurgulanıp planlanabilir mi?

Yönetim fonksiyonlarından birinin planlama, yani önceden kurgulama olduğunu hatırlatmak gerekiyor. Bir yönetici yönettiği iş ve faaliyete ilişkin planlama yapar ve yaptığı plan dahilinde yönetim işini icra eder.

Toplumcu düşüncenin temelinde toplumsal faaliyetlerin önceden planlanabileceği ve ileriye yönelik olarak belirlenen hedefler çerçevesinde imkanların seferber edilmesiyle kalkınmanın yönetileceği iddiası yatmaktadır. Sosyalist ülkelerde tüm toplumsal faaliyetleri planlayan bir merkezi planlama teşkilatı önemli rol oynamıştır. Bizde de 1961 Anayasasıyla planlı kalkınma anlayışı çerçevesinde devlet faaliyetlerinin planlanması için Devlet Planlama Teşkilatı kurulmuştur.

Aslında planlama ile komplo teorileri arasında ince bir ayrım çizgisinin olduğu dikkat çekiyor. Planlama meşru, yasal ve kabul edilebilir bir fonksiyon iken bir topluma yönelik gizli planların yapılması, bu planların o topluma rağmen kabul edilemez yöntemlerle uygulamaya sokulması genellikle komplo olarak nitelenen bir süreci gündeme getirmektedir.

Ben kişisel olarak komplo teorilerine fazla itibar etmeyen bir kanaate sahibim. Toplum davranışlarının önceden planlanamayacağını, belli bir hesap ve kitapla tanımlanıp yönlendirilmesinin imkansız olduğunu, toplumsal iradenin yok sayılamayacağını düşünürüm. Toplum davranışları ve eğilimleri belli ölçüler içerisinde etkilenip yönlendirilebilirse de masa başında bir mühendislik projesi dahilinde kurgulanmasının, en ince detaylara kadar tasarlanarak bunun uygulanmasının imkansız olduğunu düşünürüm.

Biliyorsunuz ülkemiz insanı, özellikle siyasetteki gelişmeleri hep dış aktörlerin iradeleri ile açıklama ve toplumsal iradeyi kaale almama eğilimindedir. Bir bakarsınız seçimi bir parti kazanmışsa veya kaybetmişse bunun arkasında kendi toplumumuzun iradesini değil Türkiye üzerinde hesapları ve belli menfaatleri olan devlet ve odakların planları ve yönlendirmelerini arar; olup bitenleri muhakkak bir dış aktörle izah etmeye çalışır. Mesela 1999 genel seçiminde başarılı olan Demokratik Sol Parti veya Milliyetçi Hareket Partisinin arkasında Amerika Birleşik Devletlerinin iradesi vardır. 2002 seçiminde Ak Parti başarısının gerisinde de yine aynı odak bulunmaktadır.

Bu gerçekten böyle midir? Bu ülkede yaşayan milyonlarca insanın iradesinin, tercihlerinin ve eğilimlerinin hiç mi etkisi yoktur? Bu yaklaşımın nasıl bir problemli zihnin ürünü olduğunu tartışmaya gerek yoktur. Ancak belli odakların ülkemiz için çeşitli felaket senaryoları yazmakla ve bunları ülkemizin temsilcilerinin de bulunduğu bir takım yerlerde tartışmakta olduğunu da görmezlikten gelemeyiz. Bugünlerde basına yansıyan Amerika Birleşik Devletlerindeki Houston Enstitüsü''nün Türkiye''ye yönelik felaket senaryosu, bir zihin egzersizi mi yoksa Türkiye''yi belli yerlere çekmeye yönelik bir kurgulama mı olduğu tartışmaya değer. Böyle bir kurgulama bir noktadan sonra bir tasarıma dönüşür ve bunun gerçekleştirilmesi için belli odaklar ve aktörler harekete geçirilirse sonuç ne olur? Bu senaryonun zihnimizde uyandırdığı en basit soru ülkemizde olup biten bunca anlaşılması ve açıklanması zor gelişmeler yoksa birer kurgulama ve bu tür odakların tasarımlarının bir sonucu mudur? Mesela şu son üç aydır yaşadıklarımız bir senaryonun parçaları mı, bir kurgulama ve tasarım mı, bir toplumsal mühendislik projesi mi? Nokta dergisinin gündeme taşıdığı darbe hazırlıklarıyla ilgili günlüklerdeki kurgu ve tasarım olup bitenlerle ilgili bir kapı aralaması olamaz mı?

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...