Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Seyahatimde okumak için yanıma aldığım kitaplar arasında bulunan Mustafa Kutlu''nun son kitabı HUZURSUZ BACAK''taki (İstanbul, Dergah Yayınları, 2008) bir paragraf bulunduğum yerdeki ortamı özetlemek için en iyi cümleleri veriyor. Yazar İstanbul''da son yıllarda kentsel mekanda meydana gelen değişime dikkat çekmek için Üsküdar/Salacak''ta bir kahvede oturarak çayını yudumlayan hikayenin kahramanına, Pera-Maslak hattında yükselen gökdelenlerle ilgili şu cümleleri söyletiyor:

“Nedir gökdelen?

Firavun''dan miras kalan ve Tanrı''ya kafa tutan bir kale mi? Yoksa çağdaş küresel fikriyatın dünyayı istila eden zihniyet sembolü mü? Evet o. Nereye bir gökdelen dikilmişse, orada paganist gücün paradan başka ilah tanımayan kanunu geçer…” (s.118)

Son yıllarda İstanbul''un çeşitli yerlerinde yükselen gökdelenlere ilişkin bu nitelemelerin en isabetli olduğu yerlerden biri hiç tartışmasız olarak Hong Kong olmalıdır.

“Hong Kong neresi?” diye sorulsa yeridir. Zira Türkiye asırlardır yönünü devamlı Batı''ya doğrultmuş olan bir ülke. Biz uzun zamandır her şeyi Batı''da arıyoruz. Medeniyeti Batı''da görüyor ve Batı''yı bir tür ulaşılması gereken temel model olarak görüyoruz.

Yıllar önce Merhum Cemil Meriç, Hint dünyasına dikkat çekmiş ve Hint medeniyetine bakışlarımızı yöneltmeye çalışmıştı. Son yıllarda Çin''in ekonomik olarak gösterdiği yükseliş bakışımızı Doğu''ya çevirmişse de Batı''nın bizim için ayrı bir yeri ve önemi var.

Hong Kong, Çin''in güneyinde küçük bir şehir devleti. Yaklaşık birbuçuk asır İngiltere''nin sömürgesi olarak kalmış ve nihayet 1997 yılında Çin Halk Cumhuriyeti''ne devredilmiş bir küçük bölge. Çin''in eline geçtikten sonra özel bir yönetim oluşturularak farklı bir yapıda varlığını sürdürmektedir. Her ne kadar Çin Halk Cumhuriyeti''nin bir parçası olsa da ayrı bir yönetimi, parası, bayrağı ve kurumları var. Dünya çapında bir serbest bölge. Sadece meşhur limanı ile değil uluslararası finans kurumları ve hizmetler sektöründeki gelişmesiyle dikkat çekiyor. Yaklaşık bin kilometre karelik bir bölgede yedi milyon insan yaşıyor.

Hong Kong''un pek çok özelliği var. Dışarıdan gelen bir kişinin ilk fark edeceği şey herhalde göğe yükselen gökdelenler olmalıdır. Sınırlı arazi ve arsa sıkıntısı nerede ise bütün binaların göğe doğru yükselişte bir yarış içerisinde olmalarını sağlamış. Dünya çapındaki finans kurumlarının merkezleri binalarının yüksekliği ve alımlığıyla öğünür hale gelmişler. Aklınıza gelecek ne kadar büyük finans kurumu varsa her birinin Hong Kong''da bir merkezi var. İşin üzücü yanı bu finans devleri arasında herhangi bir Türk kurumunun adının bulunmamasıdır. Dünya ekonomisine kimlerin yön verdiklerini buradaki gökdelenlerin alımlı adlarından çıkarmak mümkün.

M. Kutlu''nun hikaye kahramanına söylettiği gökdelenlere ilişkin “Tanrı''ya kafa tutan bir kale, dünyayı istila eden zihniyetin sembolü” nitelemesi gerçekten çok isabetli. Bu satırları yazdığım Uluslararası İletişim Enstitüsü''nün 39. Yıllık Konferansı''nın icra edildiği International Finans Centre''in elli altıncı katındaki konferans salonundan etrafa bakıldığında gökdelenlerle ilgili bu nitelemenin ne kadar isabetli olduğunu anlamak zor değil. Evet burası adeta bir gökdelenler şehri, Kutlu''nun dediği gibi “Nereye bir gökdelen dikilmişse, orada paganist gücün paradan başka ilah tanımayan kanunu geçer”…

Ancak bu şehri bu şekilde planlamak, küçücük bir alanda milyonlarca insanın yaşamasını ve sorunsuz şekilde hayatı sürdürebilmesini sağlamak, mekanı en iyi şekilde değerlendirmek, sürekli bir dinamizmi canlı tutmak ve teknolojik yarışın sürekliliğine yönelmek basit bir iş değil. Özellikle şehir planlamasının ve trafik yönetiminin çok başarılı bir model oluşturduğu rahatlıkla söylenebilir. Muhtemelen mekan kullanımı ve planlaması ilgili öğretim kurumlarında örnek model olarak okutuluyor olmalıdır. Hong Kong sokaklarında dolaşırken dünyaya hangi güçlerin yön verdiğini, dünya sistemini kimin ellerinde tuttuğunu görmek mümkün. Burada olmayan bir devletin dünya sisteminde de olmadığını söylemek hata olmaz. Keşke Türkiye''den herhangi bir firmanın da burada bir gökdeleni olsa, adının yazılı olduğu ışıklı levha sabaha kadar yanıp sönse ve Türkiye''nin gücünü rakiplerine gösterse, tüm dünyaya biz de varız dese…

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...