Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

İran Devlet Başkanı Ahmedinejad uzun bir aradan sonra Irak''ı ziyaret ediyor. Biliyorsunuz İran ile Irak on yıl kadar savaşmış ve büyük maddi kayıplara uğramış iki komşu ülkedir. Dahası Irak, Amerika Birleşik Devletleri''nin (ABD) işgali altındadır. 2003 yılından bu yana devam eden işgal ve kıyım, ülkede yüzbinlerce masum insanın ölümüne, mamur beldelerin yok olmasına, medeniyetin eşsiz sembollerinin talanına yol açmıştır. Irak''ın geleceğinin ne olacağı belirsizdir ve ülkenin yuvarlandığı kaos her geçen gün daha da kötüye gitmektedir.

Bu arada ABD ile İran arasındaki ilişkiler de sık sık gerilmekte, ikide bir bu ülkeye ne zaman saldırılacağı tartışılmaktadır. ABD ile İran arasında sağlıklı işleyen bir diplomatik kanal yok. Her ülke yetkililerin meydan okumaları zaman zaman tansiyonun yükselmesine sebep olmaktadır.

İran bölgenin en önemli gücü olarak kararlılıkla kendi politikalarını uygulamaktan asla geri durmamakta ve geleceğin Ortadoğu''sunda kendisinin oynayacağı rolün bilincinde olarak adımlarını atmaktadır. Bölgenin gelişimi kitlelerin siyasal sürece katılmalarına imkan veren daha demokratik sistemler yönünde olacaksa böyle bir ortamda İran''ın yerinin bugünkünden daha etkin olacağı kesindir. Irak''ın nerede ise üçte ikisinin Şii olması ve İran şiası ile Irak şiası arasında büyük farklılıkların bulunmaması İran''ın gelecekteki rolünü etkinleştirmektedir. Irak''ın yanı sıra Körfez ülkelerinde, hatta Suudi Arabistan''da bile önemli oranda Şii nüfusun bulunması bu bölgede İran''ın muhtemel nüfuzunu artıracak önemli bir faktördür.

İran sahip olduğu kültür ve bilim alanındaki dinamizm ve tarihi tecrübe ile çevresindeki kitleleri derinden etkileyebilm e kapasitesine sahip bir ülkedir. Bölge üzerine yapılacak analizlerde İran''ın bu niteliği görmezlikten gelinmemelidir. Körfez bölgesindeki ülkelerin bazı imkanları ve etkinlikleri önemli olsa bile her biri birkaç yıllık devletlerdir ve bu anlamda fazla bir birikime sahip değillerdir. Oysa ki İran''ın devlet ve medeniyet birikimi binli yıllarla ifade edilmektedir.

Ahmedinejad''ın Irak''ta büyük kabul görmesi ve bağra basılması asla şaşırtıcı değildir. Irak''ın geleceğinde İran''ın etkin rol oynayacağı açıktır. Muhtemelen ABD, saplandığı Irak''tan çıkabilmek için İranlılarla görüşmektedir. İran''ın nükleer tesis kurmasıyla ilgili tartışmalar ve karşılıklı meydan okumalar belki İran''ın pazarlık gücünü sınırlandırmaya yönelik çıkışlardır. Ancak İran''ın Irak ve bölge üzerindeki nüfuzunun farkında olmaması diye bir şey düşünülemez.

İran liderinin Irak ziyaretinden Türkiye''nin de çıkaracağı bazı dersler olmalıdır. Biliyorsunuz İran lideri daha önce Suudi Arabistan''ı da ziyaret etmiş ve iki ülke arasında önemli işbirliği antlaşmaları imzalamıştı. Şimdi Irak''ı ziyaret etmesi ve otuz yıllık düşmanlığı bitirip işbirliğine yönelik adımlar atması gayet hesaplı ve istikrarlı şekilde nüfuzunu bölgeye yaymaya çalıştığının bir kanıtıdır.

Bölgede nüfuzu artan İran ile bölge ülkeleriyle iyi ilişkileri geliştirmeye çalışan Türkiye arasında bir rekabet ve çatışma söz konusu olamaz mı? Böyle bir ihtimalin imkan dahilinde olduğu kesin; ancak bu olumsuz ihtimali belli oranda işbirliğine de dönüştürmek mümkün olmalıdır. Türkiye''nin İran ile geliştirmeye çalıştığı ekonomik, kültürel ve ticari ilişkiler birbirinin nüfuzunu dengeleyecek şekilde geliştirilebilir. İran''ın bu konudaki şansı ve imkanlarının farkında olarak karşılıklı ilişkilerin daha ileri seviyeye taşınması mümkündür. Düşmanlık ve çatışmalar bölge toplumları her zaman yıkımına ve Batılıların nüfuzlarını geliştirmelerine yaramıştır. Bölge ülkeleri öncelikle mevcut durumun farkında olmalı ve işbirliği imkanlarını geliştirmenin kanallarını açmalıdır. Bölge ülkeleri arasında kurulmuş çeşitli organizasyonlar bir rekabet ve çatışma unsuru değil dayanışma ve işbirliği platformu olarak hizmet etmelidir.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...