Türk siyasetinin bölünmüş, parçalanmış hali sürekli şikayet konusu olmuştur. Siyasette aktif aktör olarak görev yapanlar, devamlı güçlü bir parti sisteminin yokluğundan ve Mecliste bir partinin çoğunluğu temsil edememesinden şikayet etmişlerdir. Normal tartışmalarda güçlü iktidar ve tek parti iktidarı isteği dile getirilmiştir. Türkiye''nin ihtiyaç duyduğu siyasi istikrarın öncelikle tek parti iktidarından geçtiği herkes tarafından arzu edilse de fiili durum bunun tam zıttı olarak karşımıza çıkar.
Türk siyaseti, olağanüstü dönemlerdeki tanzimler çerçevesinde yapılandırılan bir sistem olarak gelişmiştir. Olağan dönemlerde siyasete ilişkin demokratik tanzim ve yapılanma çabaları nispeten sınırlı kaldığımdan temel düzenlemeler darbeci grup veya ekiplerin iradesinin örünü olmuştur.
27 Mayıs dardbesinin arkasından siyaset tüm yönleriyle yeniden düzenlendi. Seçim sistemi değiştirildi, siyasi partiler yasası yenilendi, sistem darbecilerin iradesiyle yeniden tanzim edildi. 12 Eylül darbesi de kendi önceliklerine göre yeni bir siyaset tanzimine girişti. Bir yandan anayasa ve temel hukuk metinleri yenilenirken diğer yandan tüm partiler kapatıldı; yeni partilerin kurulması yoluna gidildi, seçim hukuku tümüyle yeniden oluşturuldu. Seçim sistemi, siyasi partiler yasaları yeniden çıkarıldı. Barajlar getirilmekle kalınmadı bazı kişi ve grupların siyasete girmeleri engellendi. Siyasi istikrar için az partinin faaliyet gösterdiği bir sistem tanzim edilmeye çalışıldı. Ancak seksenlerden sonraki siyasi hayata bakılırsa bu hedefin pek gerçekleşmediği söylenebilir.
Aslında siyasi istikrar veya başka amaçlarla tek parti iktidarının amaçlanıyor olması pek inandırıcı gözükmüyor. Şayet Mecliste tek partinin çoğunluğu ele geçirmesi isteniyor ve tek parti iktidarı arzulanıyorsa bunun en basit yolu seçim sistemi olarak dar bölge çoğunluk sistemini uygulamaya koymaktır. Türkiye 1960 öncesinde liste usulü çoğunluk sistemini uygulamış ve bu dönemde Mecliste iki partinin öne geçmesine imkan vermiştir. Bu sistemin kaçınılmaz sonucu olarak bir parti Mecliste kesin çoğunluğu elde etmiş ve bu anlamda istikrar sorunu olmamıştır.
1960''dan sonra uygulamada olan nispi temsil sistemi ile Mecliste bir partinin çoğunluğu sağlaması imkanı çok zor olduğundan hem bu sistemde ısrarlı olunması hem de istikrarın amaçlanması ciddi bir çelişki oluşturmaktadır. 12 Eylül yönetimi gerçekten istikrar için tek partinin Mecliste çoğunluk kurmasını arzulasaydı seçim sistemini nispi temsil değil çoğunluk sistemini yasalaştırırdı. Her ne kadar barajlı nispi temsille bunu sağlamak istemişse de aslında Mecliste tek partinin güçlü temsilinin arzulanmadığı açıktır. Dolayısıyla istikrar için tek partinin Mecliste hakimiyeti ele alması öyle sanıldığı gibi arzulanan bir durum değil olmamıştır.
2002 seçimleri sonunda, sistemi tanzim edenlerin asla düşünemedikleri bir şekilde iki partili bir Meclis ortaya çıktı ve bu partilerden biri kesin çoğunluğu ele geçirdi. Ülke dört buçuk yıldır bu anlamda bir istikrar yaşıyor. Bu durumdan istikrarı öncelikli mesele olarak görenlerin memnun olmaları ve bunun devamı için çaba göstermeleri gerekmez mi?
Ortadaki tartışmalara bakılırsa 2002 seçimleri sonrasında Ak Partinin Mecliste çoğunluğu ele geçirmesi ve istikrarlı bir hükümet sistemini sürdürüyor olması pek de memnuniyetle karşılanmış değildir. Nitekim yaşadıklarımıza bakıldığında önümüzdeki seçimler sonunda teşekkül edecek Mecliste tek bir partinin çoğunluğu ele geçirmesi ve istikrarlı bir hükümet sistemi kurması arzulanıyor değil. Tam tersine ne yapıp edip Meclise mümkün olduğu kadar çok partinin girmesi ve bir koalisyon hükümetinin kurulması arzusu kimi örtük, kimi kez de gayet açık şekilde dile getiriliyor.
Bugünlerde yüksek sesle seslendirilen bir görüşe göre Meclise en az dört parti girecek ve hiçbir parti tek başına hükümeti kurma büyüklüğüne ulaşamayacağından koalisyon hükümeti kurulacaktır. Bunun bir ihtimal olması ayrı bir şey, böyle bir sonucun arzulanan ve olması gereken ideal bir durum olduğunu söylemek ayrı bir şeydir. Sanıyorum bu noktada sorulması gereken soru şudur: Belli çevreler niçin koalisyon hükümeti özlemini yüksek sesle dile getirmektedirler?
Anlaşılan tek partinin Meclisteki çoğunluğuna dayalı hükümetler, öncelikle statükonun sürmesini isteyen bürokratik çevrelerin işine gelmiyor. Oysaki koalisyon hükümetlerinin ortaklarıyla rahatlıkla pazarlık yapabilen ve oynayabilen bu kesimler, menfaatlerini ve güçlerini koalisyonlarla sürdürebilmektedirler. Tek parti iktidarını ve bunun sağladığı istikrarı hükümetleri halk kesimleri isterken koalisyonları bürokratik çevreler ve hükümetler üzerinde kurdukları baskılarla menfaatlerini maksimize eden merkezi güçler istemektedirler. Hepimizin gözleri önünde bütün çıplaklığıyla sergilenen oyunun en önemli özelliği, istikrarlı hükümetlerin kimin menfaatine hizmet ettiği ve değişime karşı çıkanların çıkarlarını nasıl tehdit ettiği ile ilgili olsa gerektir.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.