Göçün toplumlar için nasıl bir dinamik unsur olduğunu görmek için ülkemizin herhangi bir bölgesini gezmek, burada olup bitenleri dikkatle gözlemek ve bunların sebepleri üzerinde düşünmek yeterlidir.
Aslında göç insan hayatının ayrılmaz bir gerçeğidir. Herkesin doğduğu yerde hayatını geçirmesi söz konusu değil. İnsanlar doğdukları yerlerin dışında daha iyi şartlarda yaşama imkanı aramış ve çeşitli nedenlerle başka yerlere göç etmişlerdir. Bunun ulusal veya uluslararası planda soruna dönüşmesi, hayatın normal akışını etkileyecek, hayatın akışını başka yönlere çekecek boyutlara varması halinde söz konusu olmaktadır. Mesela savaşların yarattığı en ciddi sonuçlardan biri de göçlerdir. Daha geçtiğimiz günlerde İsrail’in Lübnan’a saldırılarının önemli sonuçlarından biri de, Güney Lübnan’da yaşayanların yurtlarını terk ederek ülkenin güvenli yerlerine doğru göç etmeleridir. Savaşlar tarihin her döneminde olağanüstü göçlerin ortaya çıkmasında, bu çerçevede dramatik olayların yaşanmasında ve kelimenin tam anlamıyla bir “göç trajedisi”nin yaşanmasında en önemli rolü oynamıştır. Savaş nedeniyle bölünen ülkeler arasında yaşanan göçleri de buna ilave etmeliyiz. Bunun en acı örneğini Hindistan ile Pakistan vermişlerdir.
İnsanlığın hâlâ yaşamakta olduğu en ciddi göç dalgasının gerisinde sanayileşme ve kentleşme eğilimi yatıyor. Tarım toplumu ve tarımsal ilişkiler dönemi, bir bakıma, herkesin doğduğu toprak üzerinde hayatını geçirdiği, çoğu kez doğduğu bölgeden dışarıya çıkmadığı, toprağa bağlı olarak hayatını devam ettirdiği bir dönemdi. Ancak ne zamanki sanayileşme dönemine girildi işte o andan itibaren insanlar doğdukları toprakları terk ederek sanayi tesislerinin bulunduğu yerlere gelmiş ve yeni kentlerin oluşmasında, mevcut kentlerin büyümesinde rol almışlardır. İnsanların kent merkezlerine akmaları hem terk edilen yerlerde hem de kent merkezlerinde son derece ciddi sorunlara, yeni organizasyonlara yol açmıştır. Bu durum savaş gibi kısa zamanda gerçekleşmediği ve savaş boyutunda dramatik şekilde gerçekleşmediği için fazla ilgi çekmemiş olsa da aslında sonuçları düşünüldüğünde savaş sonucundaki göçlerden çok farklı olmadığı söylenebilir.
Mesela bütün sanayileşmiş toplumlarda köylü nüfusun oranı nerede ise yüzde beşler seviyesine inmiştir. Dolayısıyla eğer sanayileşilecekse göçün önüne geçmek mümkün değildir. Ancak bunun bir plan dahilinde yapılması ile kendi kendine olması arasında sonuçları itibariyle fark var. Ülkemizde son kırk yıl içerisinde kentlerde yaşayan nüfus ikiye katlanmış, köylerde yaşayanlarsa yarı yarıya gerilemiştir. Bunun en basit anlamı şudur: Altmışlı yıllardaki köylere göre yapılan yatırımlar ve hizmet üretimine yönelik tesislerin en az yarısı bugün boştur ve kullanılmamaktadır. Nerede ise bütün köylerde okullar boş, kapıları kilitli, sıraları dolduracak öğrenciler yoktur. Diğer yandan köylerden kent merkezlerine akan genç nüfus kırsal alanlarda ciddi bir emek noksanlığına yol açmış olduğundan arazileri işleyecek insan yoktur. Ülkenin özellikle doğu bölgelerinde işlenmemekten dolayı tarım arazileri vasfını kaybetmektedirler. Ayrıca köylerde kalanların da arazileri işleyecek vasıfta kişiler olmaktan çok yaşlılardan oluştuğu görülüyor. Sanayileşme ve kentleşme eğiliminin tahrik ettiği göçler, diğer sonuçları bir yana, kırsal alanların ıssızlaşmasında, arazilerin terk edilmesinde, mamur yerlerin köhneleşmesinde etkili oluyor. Bu durum üzücü, keşke bu bir plan dahilinde olabilseydi.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.