Hac, bir yanıyla sadece Müslümanları bir yanıyla tüm insanlığı yakından ilgilendiren bir ibadet. Her sene hac mevsiminde yaşananlar günlerce kamuoyunu meşgul eder, gelişmeler hakkında herkes değerlendirmelerde bulunur, özellikle Suudi yönetimi suçlanır, hacıların kültürel farklılıklardan gelen eylem ve ritüel farklılıkları masaya yatırılır, uzun zaman tartışmalar gündemi meşgul eder. Hatta tartışmalar hiç beklenmedik boyutlara kadar götürülerek hac ibadetinin kendisi ve şartları bile eleştiriden nasibini alır.
Hac, belli zamanlarda, belli mekanlarda, belli ritüellerin bir süreç dahilinde yerine getirilmesi gereken bir dizi eylem ve davranışları içeren komplike bir ibadetler bütün olarak değerlendirilebilir. Bundan dolayı hac yapacak Müslümanların aynı anda belli mekanlarda bulunmaları, belli eylem ve davranışları belli ve sınırlı bir zaman diliminde yapmak mecburiyetinde olmaları, biri yapılmadan diğerinin yapılamaması gibi uygulamalar bu ibadetin zorluğunu ortaya koyan bir durumdur. Mesela bayramdan önceki gün bütün hacı adayların Arafat''a çıkmak mecburiyetinde olmaları, buradan gün batarken Muzdelife''ye hareket etmeleri, bayram günleri Mina bölgesinde bulunup her gün şeytan taşlamaları zamana bağlı ibadetlerdir. Bunların hiçbiri birbirinin ikamesi söz konusu değil. Böyle olunca milyonlarca insan arafe günü Arafat''a çıkmak durumunda. Bunu takiben Muzdelife, Mina arkasından da Harem''e intikal beraberinde bir dizi sorunun ortaya çıkmasına yol açıyor.
Bu yıl, ilgili bakanlığın yaptığı açıklamaya göre bir milyon altıyüzbin civarında dışarıdan hacı Suudi Arabistan''a gelmiş bulunuyor. Bunun yüzde 55''i erkek, yüzde 45''i ise kadındır. Bu sayı geçen yıla göre yüzde 6 artış gösteriyor. Bu yıl ne kadar kişinin hac yaptığı konusunda kesin bir sayı bulmak mümkün değil. Zira dışarıdan gelenlerin yanında ülkenin çeşitli yerlerinden gelenlerle ülkeye farklı yöntemlerle girenler de büyük bir yekun tutuyor. Mekke''ye giriş yerlerindeki kontrol noktalarında yapılan kontrollerde arafadan önceki iki günde onbin civarında hacı adayının geri gönderildiği açıklandı. Ancak gayr-i resmi yöntemlerle gelenlerin hepsinin kontrol noktalarından geçtiğini söylemek mümkün değil. Belirtildiğine göre farklı yollardan Arafat''a ulaşanların da büyük yekun tutmaktadır.
Bütün bunlar ve belirsizlikler dikkate alındığında ortalama üç milyon civarında kişinin hacı olduğu söylenebilir.
Hacın yönetiminin başlı başına ciddi bir konu olduğunu kabul etmek gerekir. Suudi yönetimi bu konuda gerçekten büyük yatırımlar yapmış, her türlü fedakarlığı yapmış, bu konudaki yapıp ettiklerini tüm dünyayla paylaşmaya özen göstermiş bulunuyor. Dünyanın ve özellikle de İslam dünyasının her yerinden davet ettikleri basın mensuplarının hacla ilgili gelişmeleri ve olup bitenleri en iyi şekilde izleyip medyaya ulaştırabilmeleri için her türlü altyapıyı tesis etmişler. Yakın zamana kadar hac sırasında bir kare fotoğraf bile çekmek mümkün değilken ve kaçak fotoğraf çekenlerin yakalanması halinde ciddi cezalara çarptırılmaları söz konusu iken bu yıl nerede ise haccın bütün süreçlerinde Kültür ve Enformasyon Bakanlığı''nın davetli basın mensuplarına verdiği özel karta sahip olanlar istedikleri gibi fotoğraf veya kamera ile çekim yapabilmişlerdir. Sadece fotoğraf çekmekle kalmamış bunların ülkelerine gönderilmesi için Cidde''de, Arafat''ta ve Mina''da kurulan basın merkezleri hizmetlerine verilmiştir. Basın merkezlerinde dünyanın her yanıyla rahatlıkla telefon görüşmesi yapılabilmiş, internetten yararlanılmış, haberleşme ile ilgili her türlü talep yerine getirilmiştir.
Suudi yönetimi bu açılımla bir bakıma kendi hizmetlerini dünyanın eleştirisine açık hale getirmiştir. Bunun son derece önemli bir adım olduğunu belirtmemiz gerekiyor. Arafat''ta tanıştığımız Enformasyon Bakanlığı yetkilisinin bu konuda yaptığı açıklamalar gerçekten ilgi çekiciydi. Türkiye''ye karşı olan özel ilgisini dile getirirken iki ülkenin ve kamuoylarının daha da yakınlaşmasını istediklerini, Türkiye''nin Suudi Arabistan''ı sadece umre ve hac olarak tanıdığını, oysaki umre ve haccın Suudi Arabistan için bir özellik olduğunu belirtmesi ilginçti. Ülkenin diğer şehirlerinin, kutsal mekanlar dışındaki hayatın, sağlık, eğitim, sanayi gibi diğer gelişmelerin de bilinmesini arzu ettiklerini belirtmesi dikkat çekiciydi.
Bakan Vekili Dr. Salih En-Namlah''ın açıklamasında haksız olmadığını sanıyorum. Gerçekten de Suudi Arabistan denince bizler sadece Mekke ve Medine''yi biliyor ve buradaki umre ile hacla ilgileniyoruz. Bu ülkeyi değerlendirirken de hacdaki hizmetleri ve gelişmeleriyle değerlendiriyoruz. Hac ve umre hizmetleri bu ülkenin önemli ama bir özelliği. Bunun yanında dev bir petrol endüstrisi, bölge politikasında etkili bir siyasi güç, eğitimde, sağlıkta, tarımda çağdaş ölçüleri aşmış bir ülke söz konusu.
Suudi yönetiminin hac için yaptığı büyük yatırımlar olumlu neticesini her geçen gün kendisini gösterirken diğer alanlara da bakmakta yarar var.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.