Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Siyasi partilerin kimlikleri, siyasi yelpazede işgal ettikleri yerlere göre tanımlanıyor. Özellikle ideolojik kimliklerin giderek aşındığı ve seçmen nezdinde fazla itibar görmediği zamanlarda yelpazedeki yerin konumu daha da önemli hale geliyor.

Bu konuda merkez, merkez sağ, merkez sol gibi kavramlar öne çıkıyor. Merkez sağ veya merkez sol şeklinde bir tanımlama yapabilmek için merkez olarak kavramlaştırılanın özelliklerinin ne olduğunu bilmek gerekiyor.

Gerçekten de merkez nedir? Merkez neresidir? Merkez partisinin nitelikleri nelerdir?

Öncelikle bu soruların cevaplanması gerekiyor. Zira Türk siyasetinde nerede ise bütün partiler merkez partisi olmak, merkeze yerleşmek, merkezde kalmak, merkezi kucaklamak, merkezi temsil etmek gibi farklı amaçlar peşinde koşmaktadırlar. Siyasi partilerin aday listelerinin açıklanmasıyla bu tartışma yeniden gündeme yerleşti. Partilerin bir merkez partisi olmak yönünde bir yarış ve çaba içerisinde oldukları gözleniyor.

Peki merkez partisi nasıl bir partidir?

Herhangi bir ideolojisi olmayan, kimliğini bir siyasi ideoloji ile tanımlamayan parti mi? Toplumun tüm kesimlerini kapsamaya çalışan, herkese kucak açan, herkesin bir biçimde kendisine yer bulduğu parti mi? Mesela Ak Partinin merkez partisi olmak için gayret gösterdiği, açıklanan aday listesinde yer alan kişilerin kimlikleri itibariyle merkez partisine doğru kaydığı, belli ideolojik nitelikleri haiz kişileri dışarıda tutmasıyla merkeze doğru yaklaştığı gibi değerlendirmeler yapılmaktadır. Buna karşılık yeni kurulan Demokrat Partinin bir merkez partisi olduğu ve merkezi kimseye bırakmayacağı, ana muhalefetteki Cumhuriyet Halk Partisi''nin de temelde merkezde yer almakla birlikte merkezin biraz solunu işgal ettiği fakat aday listeleriyle soldan çok merkeze doğru kaydığı belirtilmektedir.

Türk siyasetinin analizinde merkez ile bunu kuşatan çevre/kenar kesimleri arasındaki dinamik ilişkiler temelinde analiz akademik ve siyaset dünyasında itibar edilen bir yöntemdir. Her ne kadar bu merkez ve çevre modeli belli eleştiriler alsa da yine de siyasi gerçekliği anlama ve açıklamada kullanışlı bir yöntem olarak görülüyor.

Burada sözü edilen merkez sistemin iktidar pozisyonlarına tasarruf eden kesimlerin oluşturdukları bir bloktan başka bir şey değildir. Siyasi iktidara tasarruf eden ve bir biçimde güç ve otorite kullanan kesimlerin bu tasarruflarına muhatap olanlarsa çevre/kenar kesiminde yer almaktadırlar. Burada merkez ile çevre arasındaki ilişkinin bir iktidar ve otorite ilişkisi olarak ortaya çıktığı anlaşılıyor. Bu durumda merkez partisi dendiğinde sistemin merkezine egemen kesimlerin temsiline aday, onların menfaat ve çıkarlarını korumayı öncelikli amaç olarak benimsemiş bir merkezin partisini anlıyor olmayalım?!

Şu tespiti de yapmamız gerekiyor: Türkiye''de kendisini merkez partisi olarak sunan partilerin genel olarak belli bir toplum projelerinin olmadığı, mevcut iktidar ilişkilerini korumak ve sürdürmekten yana oldukları, alternatif bir proje önermedikleri, bir bakıma iktidar ilişkileri statükosuna yönelik ciddi bir eleştiri ve restorasyon planlarının bulunmadığı, mevcut ilişkiler temelinde iyileştirme ve ilişkileri geliştirme amacında oldukları söylenebilir. Bana kalırsa işte siyasetimizin temel sorunu veya paradoksu burada beliriyor. Evet mevcut iktidar paylaşımını korumak ve sürdürmek istemek de bir siyasi tercihtir ve bazı partilerin böyle bir amaç gütmeleri son derece normaldir. Ancak mevcut iktidar paylaşımının ortaya koyduğu tablo toplumun geniş halk kesimleri tarafından memnuniyetle kabul edilen ve devamından yana tavır koyduğu bir durum değildir; Türkiye''de siyasetin en dinamik faktörü değişim talepleri oluşturmaktadır. Bu yöndeki talepleri dile getirmeyen ve değişim talepleri çerçevesinde mevcut statükoyu bir biçimde değiştirmeye yönelmeyen projelerin fazla bir başarı şansı bulunmamaktadır.

Bu süreçte merkez partisi olarak ortaya çıkan partiler, iktidar paylaşımında merkezi konumdaki kesimlerin, değerlerin ve güç ilişkilerinin temsiline aday partiler olarak sisteme yerleşirlerken kendilerini burada tutacak toplumsal desteği bulmaları zorlaşmaktadır. Zira çevre veya kenarda bulunan geniş toplum kesimlerinden destek alamayan, çevredekilerin değişim taleplerine tercüman olamayan partilerin sadece merkezdekilerin destekleriyle iktidarda kalmaları zor gözükmektedir. Bunca yıllık tecrübe şunu göstermiştir ki seçimlerde başarılı olan partiler geniş toplum kesimlerinin değişim taleplerine tercüman olan, değişimci kimliğiyle topluma güven veren, statükodan yana olan eleştirileriyle iktidar ve güç paylaşımında geniş halk kesimlerinin de yer alması gerektiğini savunan siyasi partiler başarılı olmuşlardır. Sadece merkezdekilerin kurulu düzenden yana ve kurulu düzeni sürdürmek isteyen reflekslerini yücelten ve onları temsile yönelik statüko yanlılarının başarı şansları bulunmamaktadır.

Aslında Türkiye''de yüceltilen merkez partisi kimliği, bir bakıma merkezin partileri şeklinde ortaya çıkmaktadır. Bu bakımdan, merkez partisini merkezin partisi olarak okumak ve anlamak gerekiyor.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...