Bazı çevrelerde Türkiye''nin muhafazakârlaşmasına ilişkin bir tartışma sürdürülüyor. Doksanlı yılların ortalarından itibaren siyasette muhafazakar eğilimin hâkim bir çizgi haline gelmesi ve iki binli yılların başında da kendisini "muhafazakar demokrat" olarak tanımlayan siyasi partinin tek başına iktidar olması muhafazakarlığa olan ilgiyi, gelişmenin anlaşılması ve makul bir açıklamanın yapılabilmesine duyulan merakı daha da artırmıştır. Geçen ay yapılan genel seçimde yine aynı partinin nerede ise seçmenlerin yarısının oyunu alması ve Türk siyasetinin ana merkezine yerleşmesi, bu ilgiyi daha da artırmanın ötesinde Türkiye''nin yaşamakta olduğu toplumsal/siyasal değişimin anlaşılması ihtiyacını daha da artırmıştır.
Aslında bir siyasi duruş ve eğilim olarak muhafazakârlık Türk siyasetinde yeni bir olgu değildir; ta başından beri böyle bir eğilim vardır ve kendisini bir biçimde muhafazakâr olarak tanımlayan siyasi partiler her zaman olmuştur. Ancak Adalet ve Kalkınma Partisi''ne gelene kadar kendisini bir biçimde muhafazakâr tanımlayan siyasi partiler muhafazakârlığı tek başına partinin kimliğini tanımlayan bir nitelik ve siyasi duruş olarak tanımlamaktan çok diğer nitelikleri arasında bir renklilik ve diğer niteliklerle birlikte sahip olunan bir özellik olarak görüyorlardı. En çok bilinen şekliyle "milliyetçi, muhafazakâr, sağcı" gibi nitelemeler kullanılıyordu. Dolayısıyla muhafazakarlık tek başına hakim bir nitelik ve duruş değil bütün içerisinde bir renk, ton ve çeşitlilik olarak görülüyordu.
Siyasette muhafazakar eğilim hakim duruma geçince elbette ki bunun toplumsal bir boyutu ve açıklaması vardı. Toplumun muhafazakâr iktidar eliyle muhafazakârlaştırılması değil toplumun muhafazakârlaşması nedeniyle siyasette muhafazakâr eğilimin hâkim duruma gelmesi söz konusudur. Siyasetteki durumun bir toplumsal açıklaması ve dayanağı vardır ve bu noktada siyasetin sosyolojisi anlam kazanmaktadır. Mesela önceki gün gazetelere yansıyan basit bir haber vardı ve muhtemelen pek çok kişinin ilgisini çekmemiştir. Habere göre
"Türkiye''yi Mehmet, Ahmet ve Mustafa''lar temsil ediyor. 22 Temmuz seçiminde Meclis''e en çok Mehmet isimli milletvekili girdi. 550 vekilden 57''si bu ismi taşıyor. 23 kişi ile ''Ahmet''ler ikinci sırada yer alırken onu 20 Mustafa takip ediyor. 50 kadın milletvekili arasında Fatma ve Ayşe isimleri birinci sırada yer alıyor…"
Amerikalı siyaset bilimci D. Rustow Türkiye''deki sosyal değişmeyi Meclis''e giren milletvekillerinin isimlerindeki değişme üzerinden değerlendirmişti. Onun tespitlerine göre Birinci Meclis''ten itibaren milletvekillerinin isimlerinde İslami ağırlıklı isimler giderek azalmış ve yerine daha seküler nitelikte ve Türk temalı isimler ağırlık kazanmıştır. Şimdi ise süreç tersine dönmüş ve İslami temalı isimlerin ilk sıraya geçtiği anlaşılıyor.
Bu durum tam da siyasette muhafazakârlaşmanın toplumsal yanına işaret etmektedir. Yani toplum muhafazakârlaşmakta ve bunun bir sonucu olarak da siyasette muhafazakâr eğilim hâkim hale gelip merkeze yerleşmektedir.
Böylesi bir toplumsal/siyasal gelişmenin olduğu bir toplumda olup biteni anlamak için yapılması gereken öncelikli iş muhafazakârlığın ne oluğunu, nasıl bir duruş ve eğilimi ifade ettiğini tanımak olmalıdır. Yakın döneme kadar bilim ve düşünce çevrelerinde dudak bükülerek geçiştirilen muhafazakârlık konusunda ciddiye alınacak bilimsel yayın ve olguyu ele alıp inceleyen, anlaşılmasını sağlayan, olup biteni açıklayan fazla bir yayın yoktu. İlginçtir Türkiye''de nerede ise hiçbir dönemde seçimi kazanamamış olduğu ve siyasette hakim bir eğilim haline gelmediği halde sol ve sosyal demokrat partilerle ilgili inceleme ve araştırmalar, sağ ve milliyetçi/muhafazakar partilerden daha çok olmuştur. Hatta bu tür partilerle ilgili ciddiye alınabilecek nitelikte akademik çalışmalar nerede ise bir elin parmaklarını geçmemektedir. Toplumsal desteğe ve ilgiye rağmen akademik ve düşünce çevrelerindeki bu ilgisizliğin ortaya koyduğu paradoks Türk sosyal yapısının bir özelliğini yansıtması bakımından manidardır.
Bu durum son yıllarda akademik düzeyde olmasa bile sivil nitelikteki çalışmalarla giderek aşılmaktadır. Mesela Ankara''da Kadim Yayınları tarafından mevsimlik hakemli bir dergi olarak yayınlanmaya başlayan ve en son 12. sayısı yayınlanan MUHAFZAKAR DÜŞÜNCE (Büklüm Sokak, No: 19/2, Kavaklıdere, Ankara, 0312.4185474) dergisi muhafazakârlığın tanınması konusunda eşsiz bir kaynak özelliğindedir. Yılda dört sayı halinde yayınlanan derginin her sayısı belli dosya konularına tahsis edilmekte ve muhafazakârlığın temel kaynakları, toplumsal ve siyasal gelişme sorunları gibi konuları irdeleyen yazılara yer vermektedir. "Gelenekten geleceğe" sloganı ile yayınlanan derginin yanı sıra yayınevi muhafazakarlığın yerli ve yabancı temel kaynaklarını da yayınlamaktadır. Derginin son iki sayısında Türk devriminin ele alınması manidardır. Konuyla ilgili yazılar Türk devriminin anlaşılması ve açıklanması noktasında temel bir kaynak sunmaktadır. 22 Temmuz seçiminin ortaya koyduğu Türkiye''yi anlamak için MUHAFAZAKAR DÜŞÜNCE dergisi kaçırılmaması gereken bir fırsattır. Türkiye''yi ve olup bitenleri anlamak isteyenlere önerilir.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.