Bilmem hatırlar mısınız? İngiltere''nin bir önceki Başbakanı T. Blair, görevi bırakmadan birkaç gün önce veda sürecinde Türk halkına bir mektup yazarak Türkiye hakkındaki düşüncelerini dile getirmişti. Daha önce Başbakan Erdoğan''a yazdığı mektup geniş taratışma yaratırken her nedense sözünü ettiğim veda mektubu, kanaatimce yeteri kadar ilgi görmedi ve değerlendirilmedi.
Haziran ayının son günlerinde yayımlanan ve mektuptan çok bir makale hüviyetinde olan mektup/yazıda, Türkiye konusunda son derece önemli tespitlerde bulunmuş ve Türkiye''nin dünyadaki yeri ve önemi konusuna dikkat çekmişti. Blair “Çağdaşlaşan, dışa dönük bir Türkiye''nin dünyaya sunacağı, gerek ekonomik gerek politik çok büyük katkılar söz konusudur. Türkiye, Ortadoğu''da kilit bir rol oynuyor. Bölgede, mevcut hiçbir Avrupa Birliği üyesinin benzerine sahip olamadığı ilişkilere ve itibara sahip” cümleleriyle Türkiye''nin stratejik önemine işaret ederken bu görüşünü güçlendirmek için örnek vermeyi de unutmamıştı. Haziran ayının sonlarına doğru aynen şöyle diyordu:
“Yakın zamanda yaşanan şu üç örnek Türkiye''nin insanları nasıl bir araya getirebileceğini açıkca gözler önüne sermiş olmalıdır: Türkiye''nin Irak''ın Komşuları Konferansı inisiyatifinde üstlendiği rol, Solana ve Laricani''yi İran''ın nükleer çalışmaları konusunu görüşmek üzere bir araya getirmesi ve Pakistan ile Afganistan arasındaki görüş ayrılıklarını konuşmalarına imkan sağlamak üzere Devlet Başkanları Müşerref ile Karzai''ye evsahipliği yapması.”
Acaba T.Blair bu veda mektubunu bugün yazsaydı Türkiye''nin önemine işaret ettikten sonra vereceği örnekler farklı olur muydu? Kanaatim muhakkak farklı ve daha bir vurgulu olurdu. Bunu sağlayan gelişme de elbette ki önceki gün gerçekleşen İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres ile Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas''ın Ankara''da bir araya gelmeleri olurdu.
Türkiye''nin bölgede artan önemi ve rolü konusunda bundan daha iyi bir örnek olabilir mi? Geçen hafta İstanbul''da Irak''a Komşu Ülkeler Toplantısı yapıldı ve bölge ülkelerinin en üst düzeydeki siyasetçileri bir araya geldi. Arkasından Suudi Arabistan Kralı Abdullah Ankara''yı ziyaret etti. Bunu takiben de Ş. Peres ile M. Abbas Ankara''ya gelerek Türkiye Cumhurbaşkanı A. Gül''ün delaletiyle bir araya geldiler. Türkiye Büyük Millet Meclisi''nde son derece önemli konuşmalar yaptılar.
Bu görüşmenin somut sonuçları ne olur, Orta Doğunun barış sürecine ve Filistin sorunun çözümüne ne tür bir katkısı olur onu şimdiden bilmek belki mümkün değil. Ancak hiçbir katkısı olmasa bile Perez ve Abbas''ın Ankara''da bir araya gelmeleri, TBMM''inde konuşmalarının sembolik değerinin ne kadar yüksek olduğunu gözden ırak tutmamak gerekir.
Türkiye hem Soğuk Savaş öncesinde, hem de Soğuk Savaş döneminde Orta Doğu''da farklı bir rol üstlenmiş ve burada etkin bir bölge ülkesi olma, sorunların çözümüne katkıda bulunma ve nüfuzunu artırma yönünde bir politika izleme imkanı bulamamıştı. İkinci Dünya Savaşından önce Türkiye''nin bölgeye yönelik politikası “ilgisizlik ve arka dönme” şeklinde özetlenmiştir. İkinci Dünya Savaşından sonra ise doğu ve batı şeklinde bölünen dünyada Türkiye Batı bloku ile birlikte hareket etmiş ve eski sömürgecilerle birlikte Orta Doğuda Batı dünyasıyla birlikte hareket etmiştir. Soğuk Savaş sonrasında ise hem dünyadaki etkin aktörler, hem de bölge üzerinde hesapları olanlar değişmiştir. Her ne kadar Türkiye aradan geçen süre içinde yeni şartlara uygun pozisyon geliştirme ve siyasalar izleme konusunda ciddi şekilde zorlanmış ve yeni şartlara ayak uydurmada sıkıntı çekmişse de olup bitenleri ve gelişmeleri bir süreç dahilinde değerlendirdiğimizde önümüze çıkan tablonun öncekinden çok farklı olduğunu fark etmemek söz konusu değildir.
Sürecin ortaya koyduğu tablo, Türkiye''nin bölgede giderek etkin olmaya başladığı, bölge sorunlarının çözümüne önemli katkılar yapabileceği ve nüfuzunun arttığı şeklindedir. T. Bair''in açıklıkla vurguladığı gibi Türkiye, Ortadoğu''da kilit bir rol oynuyor. Bölgede, mevcut hiçbir Avrupa Birliği üyesinin benzerine sahip olamadığı ilişkilere ve itibara sahip bir ülkedir Türkiye. Peres-Abbas buluşması bunun dünyaya ilanıdır. Umarım Batı muhibbi Türk aydını bu gelişmenin anlamı ve önemini kavramış olsun.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.