İktidar partisi ile muhalefetin milletvekili seçilme yeterliliğini düzenleyen Anayasa''nın 76.maddesini değiştirme konusunda anlaşmaları sonucu seçilme yaşı otuzdan yirmi beşe indirilmiş oldu.
Anayasa''daki bu değişiklik konusunda farklı görüşler savunulmuştur. Kimisi bu değişikliği gereksiz ve anlamsız bulurken kimisi de son derece önemli bulmuştur.
Değişiklikle ilgili olarak haber maksadıyla sokaktaki gençlerle yapılan konuşmalarda gençlerin fazla olumlu bir görüşe sahip olmadıkları, seçilmek için yaşın dışında genellikle maddi imkanlara dikkat çektikleri görülmektedir. Hani meşhur bir anekdot vardır ya! Seyahat edecek imkandan yoksun olan kişi için seyahat özgürlüğünün bir anlamı yoktur! Öncelikle insanlar özgürlük ve hakları kullanacakları imkanlarla donatılmalı ondan sonra hak ve özgürlükler verilmeli!...
Hak ve özgürlükler konusunda bu tür yaklaşımlar da var. Ancak bu felsefenin sosyal gerçeklikle fazla bağdaşık olmadığı, bunun temel bir ilke olarak benimsenmesi halinde insanlar için hak ve özgürlüklerin elde edilmesinin imkansız hale geleceği unutulmamalıdır. Bu anlayış neticede hak ve özgürlüklerden yana değil otoriter ve totaliter yönetimlerden yana bir ortam oluşturacağından asla kabulü mümkün değildir.
Seçme ve seçilme hakkı, genellikle birbirini tamamlayan bir bütünü oluşturmaktadır. Bununla birlikte uygulamaya bakıldığında seçme hakkının tanınması ile seçilme hakkının tanınmasında farklı kriterlerin arandığı dikkat çekmektedir. Teorik olarak ulusal ve yerel düzeydeki yöneticileri seçebilen kişilerin aynı zamanda ulusal ve yerel siyasal karar organlarına seçilebilmeleri gerektiği kabul edilmelidir. Bir bakıma kişilere “siz kendinizi yönetecek kişileri seçebilirsiniz, ancak kendiniz seçilmek için aday olamazsınız!” demenin anlaşılabilir ve rasyonel gerekçelerini bulmak çok zordur.
Seçme ve seçilme yeterliliğindeki farklılık, her iki faaliyet alanının öneminin farklı olmasıyla ilgili olarak açıklanmaktadır. Basit bir ifade ile deniliyor ki seçilmek için belli bir yaşın üzerine çıkmış olmak, olgunlaşmış olmak, belli tecrübeler kazanmış olmak, toplumun güvenine mazhar olabilecek nitelikleri kazanmış olmak gerekir. Oysa ki seçmek daha sıradan bir eylem olduğu ve tek başına belirleyici olmadığı için müessiriyet anlamında daha geri bir davranıştır. Bundan dolayı seçme yaşı on sekiz yaşına kadar geri çekilebilirse de seçilme yaşı otuzun üzerinde olmalıdır!
Ulusal ve yerel düzeydeki siyasi karar organlarına seçilecek kişilerin otuz yaşın üzerinde olmalarının aranması bizim gibi genç nüfusun ağırlıklı olduğu ve değişim dinamizminin çok yüksek olduğu bir toplumda ciddi bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Aslında seçme konusunda yeterli olan ve seçme hakkını kullanabilen vatandaşların aynı zamanda seçilme hakkını da kullanabilmeleri gerekir. Nitekim bazı ülkelerde bu tür uygulamalar gözlenmektedir. Ama seçilme konusunda farklı bir uygulamanın olmasında ısrar ediliyorsa aradaki yaş farkının mümkün olduğu kadar dar tutulması gerekir. Bu bakımdan seçilme yaşının yirmi beşe çekilmesi, Türk siyaseti açısından son derece önemli bir yenilik olarak kabul edilmelidir.
Genelde gençlik kesimi ile siyaset arasında olumsuz bir ilişkinin olduğu gözlenmektedir. Siyasete karşı gençlerin orta yaştakilere kıyasla daha ilgisiz oldukları, siyasete katılma noktasında isteksiz ve hevessiz oldukları araştırmaların ortaya koyduğu bir gerçektir. Bu bakımdan seçilme yaşının yirmi beşe indirilmesi nedeniyle gençlerin adeta kitleler halında siyasette yer almaya yöneleceklerini beklememek gerekiyor. Ancak siyasete karşı ilgili olan, geleceğini bu alanda arayan, siyasette etkili olmak isteyen gençler için bu değişiklik ciddi bir imkan sunmaktadır.
Yirmi beş yaş, gençlerin öğrenimlerini tamamlayıp çalışma hayatına atıldıkları, çoluk çocuğa karıştıkları, siyaset dışında kariyer yapmaya yöneldikleri bir çağdır. Siyaset dışı alana yönelen kişilerin geriye dönüp siyasette etkili olmaları ise genellikle zor olmaktadır. Bu nedenle seçilme yaşının geriye çekilmesi çok isabetli olmuştur.
Diğer yandan iktidar partisinin başından beri seçilme yaşının düşürülmesine olumlu yaklaşmasının daha anlaşılabilir bir nedeni var. Ak Parti''ye oy verenlerin yaş profiline bakıldığında gençlerin nispeten daha az tercih ettiklerini görüyoruz. Bu bakımdan gençlere yönelik olarak yapılan bu yeni düzenleme, iktidar partisinin gençleri kazanmaya yönelik bir jesti olarak da anlaşılabilir. Muhalefetin de destek vermesi, gençlik kesimini kazanma bakımından rasyonel bir adım olarak görülebilir. Gençler siyasetin dinamik unsuru olarak öne çıkabilir ve Türkiye''nin yaşamakta olduğu değişim sürecinde belirleyici aktör olabilirler. Seçilme yaşının yirmi beşe inmesi bu bakımdan da olumlu bir adımdır.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.