Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

En geniş anlamda içinde yaşadığımız toplumsal ve fiziki dünya ile ilgili düşünce ve kanaatlerin oluşturduğu anlayış, düşünüş ve bakış açısını ifade eden zihniyet, zaman içerisinde değişebilen ve birbirinden farklı olabilen bir özellik olarak dikkatimizi çekiyor. Toplumsal gelişme dediğimiz süreç, bir açıdan zihniyet değişimini ve bu süreçte içinde yaşadığımız evreni algılama ve anlamlandırma konusundaki farklılaşmaya ilişkin gelişmeleri ifade etmektedir.

Mesela geleneksel olarak ifade edilen bir toplumun modern bir toplum formuna geçişi, aynı zamanda zihniyet açısından önemli bir değişime işaret etmektedir. Geleneksel toplum bireyinin evren ve toplumsal ilişkilere ilişkin algısı, olayları anlamlandırması, düşünce biçimi ve değer yargıları ile modern toplum bireyinki arasında ciddi farklılıklar vardır. İşte bu farklılıklar temelde bir zihniyet değişimine işaret etmektedir.

Toplumsal veya fiziki evreni algılama, anlamlandırma ve kıymetlendirmeye ilişkin üslup ve tarzlar elbetteki bir anda oluşmuyor; bunlar uzun bir tarihsel-geleneksel sürecin ürünüdür. Dolayısıyla belli bir zihniyet formu bir anda ortaya çıkan ve istendiğinde değiştirilebilen bir olgu olmayıp tarihsel sürekliliğin bir ürünü ve bir birikimin sonucudur. Mesela cumhuriyet temelde bir zihniyet değişimi süreci olarak okunabilir. Cumhuriyetin kurucu aktörleri tarihten tevarüs edilen zihniyetten şikayet ediyor ve bunu değiştirmek gerektiğine inanıyorlardı. "Asrileşme" olarak kavramlaştırılan yenilikler, temelde Türk milletinin zihniyetini değiştirme ve dönüştürme amacına yönelik eylemler ve tasarruflar bütünü olarak ortaya çıkmıştır. Bunun ne kadar başarıldığı, nerelerde sürecin takındığı ve ne tür yanlışların yapıldığı tartışılması gerekli bir alandır.

Türk siyaset ve genelde egemenlik yetkisini kullanan kurumların eylemlerine ilişkin alanı ifade eden idare dünyasına bakıldığında zihniyete ilişkin gelişmeleri ve sorunları daha rahat gözleme imkanı olduğunu görürüz. Genel zihniyet dünyamızda önemli bir yer işgal eden siyasi ve idari zihniyetimizin belli formları, özellikleri ve iş yapış tarzlarını barındırdığını görmek mümkün.

Aslında siyaset ve idare dünyamıza egemen olan zihniyet formu aynı zamanda demokratikleşme serüvenimizin açıklanması hususunda da önemli bazı ipuçları sunmaktadır. Her nedense biz toplum olarak demokratikleşmeyi devamlı bir kurumsal sorun olarak görmüş ve demokratikleşme bağlamında sürekli yeni kurumlar ve yapılar tesis etmeyi tercih etmiş bulunuyoruz. İyi bir anayasa yapmakla, demokratik kurumlar kurmakla ve yasalar çıkarmakla bu temel sorunun üstesinden gelineceğine inanmışız. İlk anayasayı yürürlüğe koyduğumuz 1876''tan bu yana beş ayrı anayasa yapmışız; anayasalara demokratik kurumları koymuşuz. Ancak hala anayasa tartışıyor, anayasa değişiklikleri devamlı gündemimizi meşgul ediyor. Anayasa Mahkemesini 1961''de sisteme dahil etmişiz, ancak aradan geçen bunca süreye rağmen hala bu kurumun temel misyonunu ve işlevlerini tartışıyoruz.

Kanaatimce temel sorun demokratik kurumların tesisinde değil bu kurumların temel misyonuna ilişkin zihniyet dünyamızdadır. Bir yandan toplumun zihin dünyasında bu kurumlara ve süreçlere ilişkin algılama, anlamlandırma ve kanaatte; diğer yandan ise bu kurumları işleten yetkililerin kendilerine atfettikleri temel zihin formunda bir sorun vardır. Demokratik zihniyetin en basit ayırıcı vasfı, temel siyasi kararların çoğunluğun toplumsal taleplerine ve beklentilerine göre şekillendirilmesidir. Toplumsal meşruiyetin ve demokratikliğin gereği olarak çoğunluk talepleri öncelikle siyasi ve idari kararlara dönüştürülür ve hayata geçirilir.

Türk siyaseti ve idaresinin işleyişine bakıldığında mekanizmanın böyle işlemediği, hatta bu türden işlemlerin eleştiri konusu yapıldığı gözleniyor. Bir siyasi ekibin toplumsal taleplere göre siyasalarını belirlemesi ve topluma kulak vermesi eleştiri konusu yapılmaktadır. Bir ekibin toplumsal talebe göre siyasa oluşturması o konunun siyasete alet edilmesi şeklinde değerlendirilmesi, zihniyetimizdeki siyaset ve idare formunu ortaya koyması bakımından dikkat çekicidir. Zihniyetimiz siyasetin toplumsal taleplere göre değil inanılan ilkelere ve doğrulara göre yapılmasını söylerken demokratik siyaset toplumsal taleplerin geçerliliğini öne çıkarmaktadır. Bu nedenle yaşadığımız bu kaotik gelişmeler aynı zamanda bir zihniyet değişimine de işaret etmektedir. Geleneksel otoriter siyasetle toplumsal meşruiyete dayalı demokratik siyaset arasındaki çatışma siyaseti pençesine almış durumda.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...