Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Her yıl Kasım ayının ilk haftasında YÖK protestolarına şahit oluyoruz. Üniversite öğrencileri, öğretim üyeleri, pekçok toplum kuruluşu ve basının önemli bir kısmı YÖK''ün uygulamalarını eleştirerek bu sisteme son verilmesini savunur. Öğrencilerin gerçekleştirmek istedikleri gösteriler en zecri şekilde bastırılır, ekranlara yansıyan tatsız görüntüler hepimizi rahatsız eder. Birkaç gün sonra bütün bunlar unutulur gider.

Ülkemizde yüksek öğretiminin, aynen siyasi rejimimiz gibi oldukça istikrarsız bir seyir izlediği görülüyor. 19. yüzyılın ikinci yarısında başlayan üniversite kurma çabaları hala bir istikrar kazanmış, sistemi oturmuş ve kurumlaşabilmiş değil. 1933 yılına kadar uygulamada olan İstanbul Darü''l-Fünun''unun en mümeyyiz vasfı onun özerk bir kurum olması idi. Bundan dolayı da cumhuriyeti kuran kadrolar nezdinde fazla bir itibarı yoktu. Devrimlere istendiği oranda destek vermiyor gerekçesiyle kapatılıp yerine İstanbul Üniversitesi kurulduğunda yeni kurumun özerkliği kalmamıştı. Üniversite Milli Eğitim Bakanlığı''na bağlı sıradan bir bürokratik kuruma dönüştürülmüştü.

İkinci Dünya Savaşı''ndan sonra Türkiye yeni bir yönelişe ve stratejik tercihe koyulunca bundan üniversite sistemi de etkilendi. 1947''de İstanbul Üniversitesi Milli Eğitim Bakanlığı''ndan ayrılarak özerk bir kurum haline getirildi.

1960''ta darbeyi gerçekleştirenler üniversiteyi de unutmadılar. Darbeden ve darbecilerden yana olmayanları üniversitelerden uzaklaştırmak için meşhur 147''ler hadisesini gerçekleştirdiler. Muhtelif üniversitelerden 147 öğretim üyesi "tembellikleri sebebiyle" görevlerinden atıldılar!

Ardından 1971 olağanüstü döneminde de benzer bir yola gidildi. Pekçok öğretim üyesi tutuklandı, yargılandı, işkenceye tâbi tutuldu, kurumlarından uzaklaştırıldı. Özel yüksek öğretimi kuruluşları kapatıldı. Üniversitelerin yanında bir de "akademiler" gerçeği her geçen gün ağırlığını hissettirmeye başladı.

1980''e kadar üniversite-akademi rekabeti ve çatışmasıyla ilgili tartışmalar sürdü giddi. Ve sonunda 12 Eylül yönetimi yükseköğretim sistemini kökünden değiştirerek yeni bir sistem getirdi. İşte bu yeni sistem Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) ile tesis edilmiş oldu.

YÖK sisteminin yaptığı şuydu: Ülkedeki bütün yükseköğretim kurumlarını kendi şemsiyesi altında topladı. Üniversite-akademi ikiliğini ortadan kaldırarak akademileri üniversitelerle birleştirdi ve yeni üniversiteler kurdu. Fakülte, bölüm, anabilim dalı gibi akademik örgütlenmeyi yeniden yaptı. Meşhur kürsü sistemini kaldırdı. Bütün üniversitelerde belli bir standartlaşmaya gidildi. O güne kadar üniversitelerin sahip oldukları idari, mali ve akademik özerklik büyük yara aldı; yetkilerin önemli bir kısmı YÖK''e geçti. Üniversite yöneticilerin atanmalarında merkeziyetçi bir sistem getirildi. Öğretim üyeleri kamu yönetimi kurumlarındaki bürokratlar haline getirildi. O gün bugündür YÖK tartışılıyor. Bu sistemin adeta babası durumundaki İhsan Doğramacı''nın ayrılmasıyla tartışmalar bitmedi. Aradan geçen 18 yıl içinde sistemde önemli denebilecek değişiklikler gerçekleştirildi. Deyim yerinde ise sistem iyice sulandırıldı. Baştaki kaygıların ve hedeflerin yerini yenileri aldı. Son yıllarda tartışmalar daha farklı alanlara kaydı. Doksanların ortasına kadar sistemin yumuşatılmasına çalışılırken son birkaç yıldır sistem giderek daha da merkezileşmekte günlük tartışmaların odağına yerleşmektedir.

İlginçtir bütün siyasi partilerin programlarında ve seçim beyannamelerinde YÖK sisteminin değiştirilmesi veya tümden kaldırılması yönünde vaadler bulunuyor. Hükümet programlarında da benzer ifadeler var. Ama bir türlü bu değişiklikler gerçekleştirilemiyor. Bütün toplum kesimlerinin yoğun eleştirilerine maruz kalan bir kurumun olduğu gibi devam etmesi ve toplumsal gerilimlerin sebebi haline gelmesi elbette kabul edilemez. YÖK sistemini bu sistem içindeki yöneticilerden başka savunanların olup olmadığını merak ediyorum. Ama sistem buna rağmen yine de devam etmektedir!

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...