Tarihî olay

Dün, kameralar karşısına çıkan beş lider, herhalde tarihe konu teşkil ettiklerinin farkında olarak, Türkiye''yi ''çağdaş bir hukuk devleti'' haline dönüştürme yolundaki kararlılıklarını sergilediler. Her eğilimden beş liderin, aynı gün ''hukuk devleti'' ilkelerini vurgulayan bir konuşma yapmış Anayasa Mahkemesi başkanı Ahmet Necdet Sezer''i cumhurbaşkanı adayı haline getiren dilekçenin altına imza atmalarının anlamı budur. Türkiye''de yeni bir dönem başlıyor.

Hayırlı olsun.

Yanlıştan doğruya...

Gazeteciliğin en kolay biçimi ''demeç gazeteciliği'' denilen türdür; bir konuyu kendiniz araştırmak ve değişik kaynaklardan yararlanarak okurlarınızı çok yönlü aydınlatmak yerine, bir muhatap bulup ondan aldığınız bilgileri aktarmaktır ''demeç gazeteciliği''... Bu türün sakıncaları iyice ortaya çıktığından beri bütün dünyada ''araştırmacı gazetecilik'' revaç buldu.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, ''ajan gazeteci'' iddiaları üzerine kolay yola saptı ve Milli İstihbarat Teşkilâtı''na (MİT), "Bu iddialar doğru mu?" sorusunu yöneltti. Sonucu görüyoruz: Devletin istihbarat örgütü, bin dereden su getiren, sadedin uzağına düşen bir cevapla karşımızda. Üç sayfalık cevap yazısında, "Hürriyet gazetesi yazarı Fatih Altaylı örgütümüzün numaralı ajanı değildir" cümlesini uzaktan andıran bir yalanlama yok (olsaydı da bir şey fark etmezdi, istihbarat örgütü ajanını kolay feda etmez ki); bütün yapılan, ''kirli ilişki'' ve ''kullanma'' türü kavramları reddetmek. Sözün kısası, MİT, "Basın mensuplarıyla kurduğumuz ilişki ''kirli ilişki'' mahiyeti taşımıyor, basın mensuplarını kullanmayı aklımızdan geçirmiş değiliz" demekle yetinmiş...

Kim kurduğu ilişkiye ''kirli'' der, kim ilişki biçiminin ''kullanma'' amaçlı olduğunu itiraf eder?

MİT''in açıklamasında garip bir yön var. Açıklamanın altına imza koyan MİT müsteşarına göre, ''ajan gazeteci'' kavramı üzerinde vurgulama yapanlar, ilginç bir kategori oluşturuyorlar. Bakın açıklama ne diyor: "Bir dönemde, kendi iradeleri ve felsefeleri doğrultusunda, bazı illegal örgütler içerisinde illegal çalışmalara girmiş ve mücadelelerini kaybetmiş kişiler halen basın câmiasında mevcuttur. Bu kişiler, bu dönemlerinin sorumluluğunu MİT''te aramakta ve ellerine geçen her fırsatta MİT''i küçük düşürme gayretinde bulunmaktadır..."

Söylemesi zor, ama devletin istihbarat örgütü yanlış iz sürüyor.

Geçen yazımda da belirttim. Konuyu ilk olarak, iletişim profesörü unvanı da bulunan Haluk Şahin Radikal''de dile getirdi ve kendisinden önce, Tuncay Özkan''ın da üç kez bu gerçeği aynı gazetede yazdığını hatırlattı. Gerçek şu: "Kod adı Siyah olan biri çok satan bir gazetede köşe yazarlığı yapıyor ve hafta sonraları tâlimat almak üzere örgüte uğrayıp bir zarfla oradan ayrılıyor..." MİT''e üst düzey hizmetler vermiş Mehmet Eymür de, "Kod adı Siyah olan kişi Hürriyet yazarı Fatih Altaylı''dır" açıklamasıyla kamuoyu karşısına çıktı. O noktadan sonra, konuyu sürekli işleyen ise benim. Bildiğim kadarıyla, bu silsile içerisinde adı geçen hiç kimse MİT müsteşarının tanımına uymuyor...

Uysaydı ne yazardı? Hiç. İddiaları kim, hangi amaçla dile getirmiş olursa olsun, önemli olan bu iddianın bizim mesleğimiz açısından taşıdığı vahamettir. MİT müsteşarı, kendi bulunduğu noktadan, olayı ''kullanma'' sözcüğüne indirgeyip bunu ''çirkin bir iddia'' olarak görebilir, hatta konuyu ele almanın ''kişisel kin ve ihtiraslardan kaynaklandığı'' kanaatinde de olabilir. Ancak, mesleğin itibarına önem veren basın kuruluşlarının, iddialara yaklaşımı farklı olmak zorunda. Biz, MİT müsteşarının ''kirli değil'' dediği ilişki biçimini kendi bulunduğumuz noktadan ''kirli'' olarak görmekte ve bu tür ilişkilere girenlerin mesleğe ayıp getirdiklerini ileri sürmekte özgürüz.

MİT müsteşarının açıklamasında, bu tür ilişkilerin yaygınlığına ışık tutan satırlar da var: "MİT olarak her dönemde basın organları ile yakın ilişki içinde olduk, saygı duyduğumuz şahsi dostluklar edindik. (..) Elbette ki, MİT''in de devletimizin diğer kuruluşları gibi basın ile yakın temas içinde olmaya ihtiyacı vardır. Bu nedenle basın mensuplarımızla görüşmeler yapıyor, yasamızın elverdiği ölçüde bilgi taleplerini karşılamaya çalışıyor, bazı sorunlarımızı kendilerine aktarıyoruz."

Cemiyet, kamuoyunun merakını gidermek için, sadece MİT''te de bordrosu bulunan, ya da maaşa bağlanmış ''ajan gazetecilerin'' peşine düşmekle kalmamalı, MİT''le doğrudan temas kurmakta sakınca görmeyen gazetecilerin kimler olduğunu ve hangi tarihlerde, ne tür konuların görüşüldüğünü de soruşturmalıdır. O buluşmalarda ele alınan konuların gazetelere nasıl yansıdığı, ilişkinin ''kullanma'' kavramını çağrıştırıp çağrıştırmadığına ışık tutacaktır.

Cemiyet bu işi doğru bir zemine oturtmak zorunda.