Adalet ve kestiği parmak
Fehmi KoruYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 03/03/1999, Çarşamba • Yeni Şafak Haber Merkezi
Bugüne kadar gelmiş adalet bakanlarının çoğu ''yargı reformu'' adını taşıyan bir dizi iyileştirme çalışması yaptırdılar; bunu, kütüphanemizin bir rafı ayrı bakanların yaptırdığı reform çalışmalarının dev klasörlerine ayrıldığı için biliyoruz. Nüfusunun yarısı birbiriyle dâvâlı olan, dâvâların bazen bir ömür içinde tamamlanamadığı bir ülkede, yargıya hız kazandıracak, adalet duygusunu kökleştirecek tedbirlere ihtiyaç olduğu açık. Son iki yılın eseri olan ''hukukun siyasallaşması'' iddialarından önce de, mahkemelerin adalet dağıttığından kuşkular çok yaygınlaşmıştı. Bugün, vatandaşlar, hukuki ihtilâflarına ya mahkeme dışı çözümler arıyorlar, ya da ifade edildiğinde yüz kızartacak yollardan sonuç almanın peşindeler.
Türkiye''nin ''tek tip'' takıntısı olduğu bilinir. Bir ara, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, "Evet, tek tip insan yetiştirmek istiyoruz" dememiş miydi? ''Tek tip'' insan yetiştirme araçlarından biri ''eğitimin tekliği'' ilkesidir. Dünyanın çeşitlendiği, çok sesliliğin norm haline geldiği global ortamda, biz, çocuklarımız ve gençlerimizi, aynı tornadan çıkmış gibi eğitmeyi bir matah biliyoruz.
Çok seslilikle zenginleşen eğitim alanında tekliği zorlayan bir ülkenin, esas birlik ve teklik sağlanması gereken adalet alanında çoklu sistemi benimsemiş olması tam bir garabettir. Siviller sivil mahkemelerde, askerler askeri mahkemelerde yargılanır bizde. Anayasa imkân verdiği için, askeri mahkemelerin, görev alanı içine giren bir suç işledikleri ileri sürülerek (geçmişte Bülent Orakoğlu ve Mehmet Ali Birand''a yapıldığı gibi) sivilleri yargıladığı bile olur. Askeri mahkeme kararlarının temyizini de Askeri Yargıtay yapar. İhtisas mahkemeleri bulunmayan bir ülkede, disiplin ve idari konularla sınırlı kalması gereken askeri yargının alanının bu denli geniş tutulmasının mantığını anlamak gerçekten çok zor.
Türkiye, Yunanistan''ın (ve muhtemelen başka Batı ülkelerinin) PKK''ya verdiği desteğin ''suçüstü'' yapıldığı şu günlerde dışarıdan gelen telkinler konusunda hassas. Ancak, bu hassas durum bile, DGM''lerin yapısındaki yanlışlığı görmeyi engellemedi. Milli Güvenlik Kurulu''ndan (MGK) çıkan kararla, kurulun asker üyelerinin de DGM''lerin yapısının değişmesine itirazları olmadığı anlaşıldı. Tartışmaların başında itiraz eder gibi görünen Cumhurbaşkanı Demirel de görüşünü sonradan değiştirmişe benziyor. Meclis açık olsa, ya da Meclis''e ihtiyaç kalmadan, anayasa ve yasa değişmeden sonuç alınabilse, DGM''nin yapısının AİHM''nin talebine uygun biçimde elden geçirileceği belli.
Yargı konusundaki ''standart farkı'' bir canlı olayla ortaya çıkmış ve standardın dünya ile eşitlenmesi yolundaki talepler kamuoyunda revaç bulmuşken, yıllardır sözü edilip bir türlü hayata geçirilememiş hukuki adımların atılması için de çaba göstermekte ne mahzur olabilir? Hukukun birliğini sağlamak, gecikmeyi ortadan kaldıracak biçimde yargılama usulünü gözden geçirmek, anti-demokratik unsurları yasalardan temizlemek, mahkum edileni bile "Adaletin kestiği parmak acımaz" noktasına getirmek devletin görevidir.
Siyasi partiler, seçime gidilirken, yargılama alanındaki yanlışlıkların ortadan kaldırılmasına yönelik projelerini de kamuoyu önünde tartışmaya açmalılar.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.