Atina"da "Türk günü"

ATİNA- Türkiye''nin Atina ve Yunanistan''ın Ankara büyükelçileri, uzun yıllar, birbirlerinin dışişleri bakanlığı koridorlarını kendi iş yerleri kadar tanıma fırsatı buldular, her büyük krizde ellerine nota verilmek üzere çağırıldıkları için... Şimdi durum değişti; iki büyükelçi de bulundukları ülkede el üstünde tutulmanın keyfini çıkartıyorlar... On ay öncesiyle şimdi arasındaki tek benzerlik, mahiyeti değişse bile, işlerin hâlâ yoğun oluşu; iki ülke arasındaki trafik ve heyet ziyaretleri o kadar sıklaştı ki, büyükelçiler, evsahipliğinden başka işlere fırsat bulamıyorlar...

Türkiye ile Yunanistan arasındaki dostluk ve işbirliği alanları arayışından -hiç değilse şimdilik- kimse fazla şikâyetçi görünmüyor. Son seçim, Yunanlıların Kostas Simitis''e güvenlerinin devam ettiğini gösterdiği kadar bir noktaya da ışık tuttu: Yunan halkı, evvelce sanıldığı gibi, Türkiye ile yakınlaşmaya itiraz etmiyor... Türkiye ise Yunanistan''la ilişkilerde meydana gelen yumuşamayı heyecan verici buluyor: Atina''da dün açılan ''Türk-Yunan dostluk ve işbirliği fuarı'' ülkenin her tarafından iş adamlarını buraya çekti. Atinalılar bu kadar çok Türk''ü herhalde ilk kez birarada görüyorlar...

İlişkilerdeki iyileşmeye iki tarafın bakışlarında elbette bazı farklar var, heyecan da eşit düzeyde değil... Yunanlılar, daha önce sertlik ve huzursuzluk yoluyla elde edeceklerini umdukları sonucu, bu defa yumuşayarak almayı düşünüyorlar; yoksa hedeflerinde büyük bir değişiklik olmadı. Türkiye''nin yöntemi ise mâlum: Verir gibi görünüp sorunları zamana yaymak... Türkiye, aradan geçecek süre içerisinde düşmanlığın geride bırakılacağına ve ''sorun'' gibi görünen ihtilâfların kendiliğinden ortadan kalkacağına inanıyor...

İki tarafın kuşkuları bütünüyle yok olmuş değil. Seçimden dört yıllık dönem için yeniden iktidar olarak çıkan başbakan Simitis''in hükümetine aldığı bazı bakanlar, geçmişte ''şahin'' görüşleriyle ve Türkiye aleyhine tavırlarıyla ünlenmişlerdi; bu gelişme Ankara''da tedirginlikle izleniyor... Buna karşılık, Atina''da, ihtilâfların çözülmesinde Türkiye''nin yeterince istekli görünmediği kanaatinde olanların sayısı artıyor...

Türkiye''deki Rum azınlık sayıca epey azaldı; buna karşılık, Yunanistan''daki Yunan vatandaşı Türkler bayağı yüksek sayıdalar... Yakın tarih iki ülke arasındaki çatışma ve gerilimlerle dolu olduğu için, iki tarafın ölçüleri de, o dönemin şartlarıyla irtibatlı... Batı Trakya''da yaşayan Türkler, yeni durumun ''herhalde iyi'' olduğunu düşünüyor, ancak kalıcılık kazanacağına ihtimal vermiyor... Oysa, iki ülkede birbirinin azınlıklarının yaşıyor olması, yakınlaşmanın ilk hangi kitleyi memnun edecek biçimde gelişmesi gerektiğine de işaret ediyor. Batı Trakya Türkü''nün aktif biçimde sürece katılımı, ihtilâfların giderilmesinde bir katalizör görevi icra edecektir...

Türkiye ile Yunanistan''ın, aradaki ''balayı'' görüntülerine rağmen, endişe ve kuşkularını sürdürdüklerinin en çarpıcı göstergesi, silâhlanma yarışının o bildik hızıyla sürmesi... Başbakan Simitis, biraz da yeni gelişmeleri gözönünde bulundurarak, seçim kampanyasında savunma harcamalarını kısma sözü vermişti; o söz galiba tutulmayacak... Türkiye de tank ve helikopter alımı için açtığı ihalelerden dönmek niyetinde değil zaten...

''Barış'' umudunu bütünüyle yok olmaktan ve karamsarlığı koyulaştırmaktan alıkoyan, iki ülke işadamlarının birbirini tanıma ve ticari alanda işbirliği yapma konusunda sergiledikleri kararlılık. Dün Atina''da açılan, Türkiye''nin kendi sınırları dışında en geniş kapsamlı katıldığı fuara benzer bir fuar da, Eylül ayında Selânik''te de açılacak... Türk işadamları, Avrupa Birliği''nin sağladığı imkânlarla zenginleşen Yunanlılar''ın her alandaki ihtiyaçlarını karşılamaya hazırlar, iki ülke arasındaki mesafe yakınlığı Türkiye''nin bir üstünlüğü...

İki ülke arasında yumuşayan ilişkiler, ilk fırsatta, kendisini siyaset alanında belli etti; Pasok lideri Simitis''in kamuoyu desteğinde bu gelişmenin ihmal edilmeyecek bir rolü var. Atina''ya Türk işadamları çıkarması, yakınlaşmanın ticaret alanında işbirliğine dönüşmesini getirirse, iki ülke arasında daha kalıcı bir işbirliğinin doğması mümkün olabilir. Ege''nin iki yakasını biraraya getirecek olan siyasetten çok ticarettir çünkü...

Atina, dün, ''Türk günü'' yaşadı; buraya gelen Türkler hem mutlu, hem de umutluydular...